Geological Structure of India
ಅಧ್ಯಾಯ 2: ಭಾರತದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆ (Geological Structure of India)
ಪೀಠಿಕೆ
ಭಾರತವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿರುವಂತೆಯೇ, ಅದರ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅತ್ಯಂತ ನವೀನ ಮಣ್ಣಿನ ರಚನೆಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಭಾರತದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಯುಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು.
ಗಮನಿಸಿ: ಭಾರತದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾಲಮಾನ ಕ್ರಮ (Chronological Order) ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ಯಾವುದು ಮೊದಲು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು?’ ಅಥವಾ ‘ಯಾವ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಏನಾಯಿತು?’ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತವೆ.
1. ಪ್ರಿ-ಕೇಂಬ್ರಿಯನ್ ಯುಗ (Pre-Cambrian Era) – ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲೆಗಳು (Archaean Rocks)
ಇದು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಯುಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಯುಗದ ಶಿಲೆಗಳು ಭಾರತದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಡಿಪಾಯದಂತಿವೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳನ್ನು ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹ (Archaean Rock System) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
1.1. ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲೆಗಳು (ಗ್ನೀಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕಿಸ್ಟ್ಗಳು)
· ಕಾಲಮಾನ: ಸುಮಾರು 4 ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಪದರ ಘನೀಕರಣಗೊಂಡಾಗ ಇವು ಉಂಟಾದವು .
· ಲಕ್ಷಣಗಳು:
· ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಗಡುಸಾದ, ಸ್ಫಟಿಕೀಕೃತ (Crystalline) ಶಿಲೆಗಳು.
· ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು (Fossils) ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇವನ್ನು ಅಜೋಯಿಕ್ (Azoic) ಶಿಲೆಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
· ಇವು ಬಹಳ ಮಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೀಳುಗಳಿಗೆ (Contorted and Faulted) ಒಳಗಾಗಿವೆ.
· ಇವನ್ನು ‘ಮೂಲಭೂತ ಸಂಕೀರ್ಣ’ (Fundamental Complex) ಅಥವಾ ‘ತಳದ ಸಂಕೀರ್ಣ’ (Basement Complex) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನಂತರದ ಎಲ್ಲಾ ಶಿಲಾ ಸ್ತರಗಳು ಇವುಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ನಿಕ್ಷೇಪಗೊಂಡಿವೆ .
· ವಿಸ್ತರಣೆ: ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಬಹುಭಾಗ (ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಸೇರಿದಂತೆ), ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ, ಒಡಿಶಾ, ಝಾರ್ಖಂಡ್ನ ಛೋಟಾನಾಗಪುರ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ, ಅರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ .
1.2. ಧಾರವಾಡ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹ (Dharwar System)
· ಹೆಸರಿನ ಮೂಲ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದರಿಂದ ಇವಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ .
· ರಚನೆ: ಆರ್ಷೇಯ ಗ್ನೀಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕಿಸ್ಟ್ಗಳ ಸವೆತದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸಂಚಿತ ವಸ್ತುಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಕ್ಷೇಪಗೊಂಡು, ತರುವಾಯ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡು (Metamorphosed) ಧಾರವಾಡ ಶಿಲೆಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟವು. ಹೀಗಾಗಿ ಇವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ರೂಪಾಂತರಿತ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳು (oldest metamorphosed sedimentary rocks) ಆಗಿವೆ .
· ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಇದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಖನಿಜಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ .
· ಕಬ್ಬಿಣ ಅದಿರು (Iron Ore): ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಖನಿಜ.
· ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ (Manganese), ತಾಮ್ರ (Copper), ಸೀಸ (Lead), ಚಿನ್ನ (Gold).
· ಕೋಲಾರ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ (Kolar Gold Fields) ಈ ಶಿಲಾಸಮೂಹದ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶ್ರೇಣಿ (Champion Series) ಯಲ್ಲಿದೆ .
· ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಚಿನ್ನದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು (ಹಟ್ಟಿ ಗಣಿ ಸೇರಿದಂತೆ) ಧಾರವಾಡ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲೇ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
2. ಪುರಾಜೀವಿ ಯುಗ (Palaeozoic Era) – ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲೆಗಳು (Gondwana Rocks)
ಪ್ರಿ-ಕೇಂಬ್ರಿಯನ್ ಯುಗದ ನಂತರದ ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಲಾಸಮೂಹವೆಂದರೆ ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹ. ಕೆಲವು ವರ್ಗೀಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ‘ಪುರಾಣ ಶಿಲಾಸಮೂಹ’ (Purana Rock System) ದ ನಂತರದ ಹಂತವೆಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಗಮನಿಸಿ: ಪುರಾಜೀವಿ ಯುಗವು ವಿಶ್ವದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದರೂ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಬಾನಿಫೆರಸ್ ಅವಧಿಯಿಂದ ಜುರಾಸಿಕ್ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ರಚನೆಯಾದವು).
· ಹೆಸರಿನ ಮೂಲ: ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದರಿಂದ ಇವಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.
· ರಚನಾ ಕಾರಣ: ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲೆಗಳು ನದಿಗಳು, ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಯನಗೊಂಡ ಸಿಹಿನೀರಿನ (Fluviatile and Lacustrine) ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ಪ್ರಾಚೀನ ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಭೂಖಂಡದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಭಾರತ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪದ ಅಖಾಡಗಳಲ್ಲಿ (Basins) ರೂಪುಗೊಂಡವು.
· ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ:
· ಇವು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು (Coal) ನಿಕ್ಷೇಪಗಳ ತವರು. ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಳು (ಝಾರಿಯಾ, ರಾಣಿಗಂಜ್, ಬೊಕಾರೊ, ಸಿಂಗರೇಣಿ) ಈ ಶಿಲಾಸಮೂಹದಲ್ಲೇ ಇವೆ.
· ಈ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೃತ್ಯುಜೀವಿ ಯುಗದ (Mesozoic Era) ಆದಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಸಸ್ಯಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು (Glossopteris flora) ಹೇರಳವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ.
· ವಿಸ್ತರಣೆ: ದಾಮೋದರ್ ನದಿ ಕಣಿವೆ (ಝಾರ್ಖಂಡ್-ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ), ಮಹಾನದಿ ಕಣಿವೆ (ಒಡಿಶಾ-ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ), ಗೋದಾವರಿ ನದಿ ಕಣಿವೆ (ತೆಲಂಗಾಣ-ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ), ಸೋನ್ ನದಿ ಕಣಿವೆ (ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ) ಮತ್ತು ರಾಜಮಹಲ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು.
ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ: ಕಡಪ್ಪ ಮತ್ತು ವಿಂಧ್ಯನ್ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹ (Cuddapah & Vindhyan)
ಪ್ರಿ-ಕೇಂಬ್ರಿಯನ್ ನ ಅಂತ್ಯಭಾಗ ಮತ್ತು ಪುರಾಜೀವಿ ಯುಗದ ಆದಿಭಾಗದ ನಡುವಣ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು 1400-600 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ) ರೂಪುಗೊಂಡ ಇವನ್ನು ಪುರಾಣ ಶಿಲಾಸಮೂಹ (Purana Rock System) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ .
· ಕಡಪ್ಪ ಶಿಲಾಸಮೂಹ: ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕಡಪ್ಪ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ. ಇವು ಮಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾದ ಸಮುದ್ರೀಯ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು.
· ವಿಂಧ್ಯನ್ ಶಿಲಾಸಮೂಹ: ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ. ಇವು ಬಹುತೇಕ ಅಮಡಿಕೆಗಳ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳು. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಇವು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ .
3. ತೃತೀಯ ಯುಗ (Tertiary Era) – ಹಿಮಾಲಯದ ಉತ್ಪತ್ತಿ
ಇದು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಘಟನೆ ನಡೆದ ಯುಗ. ಸುಮಾರು 6.5 ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ (Origin of Himalayas) ಆಯಿತು .
· ಪ್ಲೇಟ್ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ಸ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ:
1. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಭೂಖಂಡದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದು ಆಫ್ರಿಕಾ, ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು.
2. ನಂತರ ಭಾರತದ ಫಲಕ (Indian Plate) ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು.
3. ಸುಮಾರು 5-5.5 ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಭಾರತದ ಫಲಕವು ಯುರೇಷಿಯನ್ ಫಲಕ (Eurasian Plate) ದೊಂದಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದಿತು. ಈ ಡಿಕ್ಕಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಟೆಥಿಸ್ ಸಾಗರ (Tethys Sea) ದ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳು ಮಡಿಕೆಗಳಾಗಿ ಮೇಲೆದ್ದು ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ ಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟವು.
· ಮಹತ್ವ:
· ಹಿಮಾಲಯವು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಎಳೆಯ ಮಡಿಕೆ ಪರ್ವತ (Youngest Fold Mountain) ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು .
· ಈ ಡಿಕ್ಕಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿಯೇ ಭಾರತ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ (Deccan Traps) ನ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಈ ಸ್ಫೋಟಗಳಿಂದಾದ ಬಸಾಲ್ಟ್ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಡೆಕ್ಕನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು .
· ಹಿಮಾಲಯದ ವಿಭಾಗಗಳು: ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ –
1. ಟೆಥಿಸ್ ಅಥವಾ ಟಿಬೆಟನ್ ಹಿಮಾಲಯ (Tethys/Tibetan Himalaya) – ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ
2. ಮಹಾ ಹಿಮಾಲಯ ಅಥವಾ ಹಿಮಾದ್ರಿ (Greater Himalaya/Himadri)
3. ಲಘು ಹಿಮಾಲಯ ಅಥವಾ ಹಿಮಾಚಲ್ (Lesser Himalaya/Himachal)
4. ಶಿವಾಲಿಕ್ ಅಥವಾ ಉಪ-ಹಿಮಾಲಯ (Shiwaliks/Outer Himalaya) – ಅತ್ಯಂತ ನವೀನ
4. ನವೀನ ಯುಗ (Recent Era) – ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನ (Indo-Gangetic Plain)
ಇದು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆಯೇ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಯುಗ. ಇದನ್ನು ಕ್ವಾಟರ್ನರಿ ಯುಗ (Quaternary Era) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
· ರಚನೆ: ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ನಂತರ, ಅದರ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಳವಾದ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶ (Foredeep) ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ಹರಿದುಬರುವ ನದಿಗಳು (ಸಿಂಧು, ಗಂಗಾ, ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಉಪನದಿಗಳು) ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ತಂದ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣನ್ನು (Alluvium) ಈ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚಯನಗೊಳಿಸಿದವು .
· ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣು: ಇದು ಸಿಂಧು-ಗಂಗಾ-ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಆಳದವರೆಗೆ (ಸಾವಿರಾರು ಮೀಟರ್) ಸಂಚಯನಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಮಣ್ಣು ತುಂಬಾ ಫಲವತ್ತಾಗಿದ್ದು, ಕೃಷಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ.
· ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ:
· ಈ ಮೈದಾನವು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಭಾರತದ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯದ ಬುಟ್ಟಿ (Food Bowl) ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
· ಇದು ತುಂಬಾ ಸಮತಟ್ಟಾಗಿದ್ದು, ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆ
ಕರ್ನಾಟಕವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಿ-ಕೇಂಬ್ರಿಯನ್ ಯುಗದ ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಭಾರತ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪದ ಭಾಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ‘ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶಿಲಾಫಲಕ’ (South Indian Shield) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
1. ಧಾರವಾಡ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಖನಿಜ ಸಂಪತ್ತು ಈ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲೇ ಅಡಗಿದೆ.
· ಚಿನ್ನ (Gold): ಹಟ್ಟಿ ಗಣಿ (ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ) ಪ್ರಮುಖ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ. ಇದು ಧಾರವಾಡ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹದ ಭಾಗವೇ ಆಗಿದೆ. ಕೋಲಾರ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳೂ ಇದೇ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿದ್ದವು .
· ಕಬ್ಬಿಣ ಅದಿರು (Iron Ore): ಬಳ್ಳಾರಿ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಸಂಡೂರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
· ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್: ಸಂಡೂರು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
2. ಗ್ನೀಸ್ ಶಿಲೆಗಳು: ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗ ಗ್ನೀಸ್ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ . ಇವುಗಳ ಸವೆತದಿಂದಲೇ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಮಣ್ಣುಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ.
3. ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್: ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ (ಬೆಳಗಾವಿ, ಬೀದರ್, ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ) ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಈ ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ನ ಬಸಾಲ್ಟ್ ಶಿಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಶಿಲೆಗಳು ತೃತೀಯ ಯುಗದ ಆದಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗಳ ಫಲಿತಾಂಶ .
ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಲಹೆಗಳು (ಅಧ್ಯಾಯ 2: ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆ)
1. ಕಾಲಾನುಕ್ರಮವನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ
ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ “ಯಾವುದು ಮೊದಲು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು?” ಅಥವಾ “ಯಾವ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಏನಾಯಿತು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ.
ಸರಿಯಾದ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ ಹೀಗಿದೆ:
· ಪ್ರಿ-ಕೇಂಬ್ರಿಯನ್ ಯುಗ (ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲೆಗಳು) – ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ
· ಪುರಾಜೀವಿ ಯುಗ (ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲೆಗಳು) – ಇದಾದ ನಂತರ
· ತೃತೀಯ ಯುಗ (ಹಿಮಾಲಯದ ಉತ್ಪತ್ತಿ) – ಇದಾದ ನಂತರ
· ನವೀನ ಯುಗ (ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನ) – ಅತ್ಯಂತ ನವೀನ
2. ಪ್ರತಿ ಯುಗದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಪ್ರಿ-ಕೇಂಬ್ರಿಯನ್ ಯುಗ (ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲೆಗಳು):
· ಇವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲೆಗಳು (ಸುಮಾರು 4 ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯವು)
· ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳಿಲ್ಲ (ಅಜೋಯಿಕ್ ಶಿಲೆಗಳು)
· ಇವನ್ನು ‘ಮೂಲಭೂತ ಸಂಕೀರ್ಣ’ ಅಥವಾ ‘ತಳದ ಸಂಕೀರ್ಣ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ
· ಧಾರವಾಡ ಶಿಲಾಸಮೂಹವು ಇದರ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ – ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಶೇಷತೆ
ಪುರಾಜೀವಿ ಯುಗ (ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲೆಗಳು):
· ಇವು ಸಿಹಿನೀರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು (ನದಿ ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡವು) – ಸಮುದ್ರೀಯ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲ
· ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ (ಝಾರಿಯಾ, ರಾಣಿಗಂಜ್, ಬೊಕಾರೊ, ಸಿಂಗರೇಣಿ)
· ಗ್ಲಾಸಾಪ್ಟೆರಿಸ್ ಸಸ್ಯದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ
ತೃತೀಯ ಯುಗ (ಹಿಮಾಲಯದ ಉತ್ಪತ್ತಿ):
· ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಯುಗ – ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ರೂಪುಗೊಂಡದ್ದು ಇಲ್ಲೇ
· ಭಾರತದ ಫಲಕ ಮತ್ತು ಯುರೇಷಿಯನ್ ಫಲಕಗಳ ಡಿಕ್ಕಿಯಿಂದ ಹಿಮಾಲಯ ಉಂಟಾಯಿತು
· ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ (ಬಸಾಲ್ಟ್ ಶಿಲೆಗಳು) ರೂಪುಗೊಂಡದ್ದೂ ಈ ಯುಗದ ಆದಿಭಾಗದಲ್ಲಿ
· ಹಿಮಾಲಯ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಎಳೆಯ ಮಡಿಕೆ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು
ನವೀನ ಯುಗ (ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನ):
· ಇದು ಕ್ವಾಟರ್ನರಿ ಯುಗ – ಅತ್ಯಂತ ನವೀನ
· ಹಿಮಾಲಯದ ನದಿಗಳು ತಂದ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ
· ಇದು ಭಾರತದ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯದ ಬುಟ್ಟಿ (Food Bowl)
3. ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಶೇಷ ಅಂಶಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ:
· ಧಾರವಾಡ ಶಿಲಾಸಮೂಹ – ಕರ್ನಾಟಕದ ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ
· ಹಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ – ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ
· ಕೋಲಾರ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ – ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಈಗ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ
· ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು – ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಳಗಾವಿ, ಬೀದರ್, ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಸಾಲ್ಟ್ ಶಿಲೆಗಳಿಂದಾದ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ
· ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗ ಗ್ನೀಸ್ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ
4. ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು:
· ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲೆಗಳು → ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳಿಲ್ಲ (ಅಜೋಯಿಕ್)
· ಧಾರವಾಡ ಶಿಲೆಗಳು → ಖನಿಜಗಳ ಭಂಡಾರ (ಕಬ್ಬಿಣ, ಚಿನ್ನ, ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್)
· ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲೆಗಳು → ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಮೂಲ
· ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ → ಬಸಾಲ್ಟ್ ಶಿಲೆಗಳು, ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು
· ಹಿಮಾಲಯ → ಮಡಿಕೆ ಪರ್ವತ, ತೃತೀಯ ಯುಗ
· ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನ → ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣು, ನವೀನ ಯುಗ
5. ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು
ತಪ್ಪು #1: ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲೆಗಳು ಸಮುದ್ರೀಯ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದು
ಸತ್ಯ: ಇವು ಸಿಹಿನೀರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು (Fluviatile and Lacustrine)
ತಪ್ಪು #2: ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳಿವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು
ಸತ್ಯ: ಇವು ಅಜೋಯಿಕ್ (ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ರಹಿತ) ಶಿಲೆಗಳು
ತಪ್ಪು #3: ಹಿಮಾಲಯವೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಪರ್ವತ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು
ಸತ್ಯ: ಹಿಮಾಲಯ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಎಳೆಯ ಮಡಿಕೆ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು
6. ಪರೀಕ್ಷಾ ಪೂರ್ವ ಸಿದ್ಧತಾ ಸಲಹೆಗಳು
1. ನಕ್ಷೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ: ಭಾರತದ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಲಾಸಮೂಹಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ
2. ಮೈಂಡ್ ಮ್ಯಾಪ್ ತಯಾರಿಸಿ: ಪ್ರತಿ ಯುಗ, ಅದರ ಶಿಲೆಗಳು, ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಮೈಂಡ್ ಮ್ಯಾಪ್ ಮೂಲಕ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ
3. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ: KPSC, KAS, UPSC, SSC ಯ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ
4. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ: ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಂದು ದಿನ ಮೊದಲು ಓದಲು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ
7. ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಭಾಷೆಗಳು (Keywords)
· ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲೆಗಳು (Archaean Rocks) – ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲೆಗಳು
· ಅಜೋಯಿಕ್ (Azoic) – ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳಿಲ್ಲದ
· ಧಾರವಾಡ ಶಿಲಾಸಮೂಹ (Dharwar System) – ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಲಾಸಮೂಹ
· ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲೆಗಳು (Gondwana Rocks) – ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು
· ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ (Deccan Trap) – ಬಸಾಲ್ಟ್ ಶಿಲೆಗಳು, ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಜನ್ಯ
· ಮಡಿಕೆ ಪರ್ವತ (Fold Mountain) – ಹಿಮಾಲಯದಂತಹ ಪರ್ವತಗಳು
· ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣು (Alluvial Soil) – ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನದ ಮಣ್ಣು.
Read More:“India – Location and Size part 2 : ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ 50 Powerful MCQಗಳು ವಿವರಣೆ ಸಹಿತ | Ultimate Success Guide”
https://samagramahitisanchari.com/india-location-and-size-part-2/