ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಅರಬ್ಬರ ದಾಳಿಗಳು: ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ
ಪೀಠಿಕೆ: ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಭಾರತದ ಹೊಸ ಯುಗದ ಆರಂಭ
ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗವು ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು. ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ವಿದೇಶಿ ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅರಬ್ಬರು ಮತ್ತು ತುರ್ಕರ ದಾಳಿಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದವು. ಈ ಆಕ್ರಮಣಗಳು ಕೇವಲ ಯುದ್ಧಗಳ ಸರಮಾಲೆಯಾಗಿರದೆ, ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ನಾಗರಿಕತೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಅನಿವಾರ್ಯ ಸಮ್ಮಿಳನದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದ್ದವು. ಸಿಂಧೂ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಗಂಗೆಯ ಫಲವತ್ತಾದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದವರೆಗೆ, ಈ ಆಕ್ರಮಣಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಸ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿಯೂ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಭಾಗ 1: ಅರಬ್ಬರು – ಒಂದು ಪರಿಚಯ
ಅರಬ್ಬರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಉಗಮ
ಅರಬ್ಬರು ಮೂಲತಃ ಅರೇಬಿಯನ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ನಿವಾಸಿಗಳು. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಅರೇಬಿಯಾ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ರೋಮನ್ (ಬೈಜಾಂಟೈನ್) ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅರಬ್ಬರು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದರು.
ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಉದಯಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಅರಬ್ಬರು ಬುಡಕಟ್ಟು ಆಧಾರಿತ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಮೂರ್ತಿಪೂಜಕರಾಗಿದ್ದು, ವಿಗ್ರಹಾರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ಅರಬ್ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು ಕ್ರೈಸ್ತರು ಮತ್ತು ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಕ್ಕಾ ನಗರವು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಕಾಬಾ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ೩೬೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇವತೆಗಳ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಇಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಕ್ರಿ.ಶ. ೬೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಪೈಗಂಬರರಿಗೆ ಮೊದಲ ದಿವ್ಯ ಸಂದೇಶ ಲಭಿಸಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಉದಯವಾಯಿತು. ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅವರು ‘ಏಕದೇವೋಪಾಸನೆ’ (ತೌಹೀದ್)ಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರಿದರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಯ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ವಿರೋಧವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂದರೂ, ಕ್ರಮೇಣ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮವು ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಸರಿಸಿತು.
ಕ್ರಿ.ಶ. ೬೩೨ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅವರ ನಿಧನಾನಂತರ, ಖಲೀಫರ (ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ವಿಸ್ತರಣೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊದಲನೆಯ ನಾಲ್ಕು ಖಲೀಫರು (ಅಬೂಬಕರ್, ಉಮರ್, ಉಸ್ಮಾನ್ ಮತ್ತು ಅಲಿ) ಇಡೀ ಅರೇಬಿಯನ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದರು. ನಂತರ ಬಂದ ಉಮಯ್ಯದ್ ಖಲೀಫರು (ಕ್ರಿ.ಶ. ೬೬೧-೭೫೦) ತಮ್ಮ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಪೇನ್ ನಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಅವರ ನಂತರ ಅಬ್ಬಾಸಿದ್ ಖಲೀಫರು (ಕ್ರಿ.ಶ. ೭೫೦-೧೨೫೮) ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಬಾಗ್ದಾದ್ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.
ಈ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿ, ಅರಬ್ಬರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಭಾರತದತ್ತ ಹರಿದವು. ಭಾರತದ ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತು, ಉನ್ನತ ಜ್ಞಾನ-ವಿಜ್ಞಾನ, ಸಮೃದ್ಧ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಬ್ಬರಿಗೆ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅರಬ್ಬರು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯರ ನಡುವೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಭೂಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ವಿ ಅರಬ್ ದಾಳಿಯು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ಭಾಗ 2: ಅರಬ್ಬರ ಆಕ್ರಮಣ – ಸಿಂಧ್ ವಿಜಯ ಮತ್ತು ಮುಹಮ್ಮದ್-ಬಿನ್-ಖಾಸಿಮ್
ಮುಹಮ್ಮದ್-ಬಿನ್-ಖಾಸಿಮ್: ಜೀವನ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ
ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ವಿ ಅರಬ್ಬರ ದಾಳಿಯ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದ ಮುಹಮ್ಮದ್-ಬಿನ್-ಖಾಸಿಮ್ ಒಬ್ಬ ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಸೇನಾನಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಗಾರನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಕೇವಲ ೧೭ ವರ್ಷದ ಹದಿಹರೆಯದವನಾಗಿದ್ದಾಗ ಈ ಮಹತ್ವದ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದನು ಎಂಬುದು ಅವನ ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಮುಹಮ್ಮದ್-ಬಿನ್-ಖಾಸಿಮ್ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಸೇನಾನಿಯಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಇರಾಕ್ನ ಪ್ರಬಲ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿದ್ದ ಅಲ್-ಹಜ್ಜಾಜ್ ನ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದನು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಅಲ್-ಹಜ್ಜಾಜ್ ಅವನ ಸೋದರಮಾವ ಮತ್ತು ಮಾವ ಇಬ್ಬರೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಈ ಸಂಬಂಧದಿಂದಾಗಿ ಮುಹಮ್ಮದ್-ಬಿನ್-ಖಾಸಿಮ್ ಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಸೈನಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾದವು.
ಅವನು ತನ್ನ ನ್ಯಾಯಪರತೆ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದನು. ಸಿಂಧ್ ವಿಜಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವನು ತೋರಿದ ಸಹಿಷ್ಣು ನೀತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯವಹಾರ ಶೈಲಿಯು ಅವನ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಆಡಳಿತಗಾರನ ಗುಣವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ದಾಳಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಕಾರಣಗಳು
ಕ್ರಿ.ಶ. ೭೧೨ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ದಾಳಿಗೆ ನೇರ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಕಡಲ್ಗಳ್ಳರ ಸಮಸ್ಯೆ. ಸಿಂಹಳದ (ಈಗಿನ ಶ್ರೀಲಂಕಾ) ರಾಜನು ಕಳುಹಿಸಿದ ಕೆಲವು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಸಿಂಧ್ ಬಂದರು ಪ್ರದೇಶವಾದ ದೇಬಾಲ್ ಬಳಿ ಕಡಲ್ಗಳ್ಳರು ದೋಚಿದರು. ಈ ಮಹಿಳೆಯರು ಬಾಗ್ದಾದ್ನ ಖಲೀಫ್ ವಲೀದ್ I ಗೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯಿದೆ.
ಈ ಘಟನೆಯಿಂದ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ಇರಾಕ್ನ ಗವರ್ನರ್ ಅಲ್-ಹಜ್ಜಾಜ್, ಸಿಂಧ್ನ ಆಳುವ ರಾಜ ದಾಹಿರ್ ನಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ಆದರೆ ದಾಹಿರ್ ಈ ಕಡಲ್ಗಳ್ಳರ ಮೇಲೆ ತನಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದನು. ಈ ನಿರಾಕರಣೆಯು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ಕೇವಲ ನೆಪವಾಗಿತ್ತು. ಅರಬ್ಬರ ಭಾರತದತ್ತ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ, ಭಾರತದ ಸಂಪತ್ತಿನ ಆಸೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನೀತಿಯು ಇದರ ಹಿಂದಿನ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಸಿಂಧ್ ವಿಜಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆ
ಅಲ್-ಹಜ್ಜಾಜ್ ನ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಮುಹಮ್ಮದ್-ಬಿನ್-ಖಾಸಿಮ್ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಿಂಧ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು. ಅವನ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ೬,೦೦೦ ಒಂಟೆಗಳು, ೬,೦೦೦ ಸಿರಿಯನ್ ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ಭಾರಿ ಕವಣೆಯಂತ್ರಗಳು (ಮಂಜನೀಕ್) ಇದ್ದವು. ಈ ಕವಣೆಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ‘ಬಖ್ತಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇವು ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಒಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದವು.
ದೇಬಾಲ್ ಮುತ್ತಿಗೆ: ಮುಹಮ್ಮದ್-ಬಿನ್-ಖಾಸಿಮ್ ಮೊದಲು ದೇಬಾಲ್ ಬಂದರಿನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು. ಈ ಬಂದರು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕಡಲ್ಗಳ್ಳರ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅವನು ಕವಣೆಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಒಡೆದು ನಗರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ನಗರದ ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆದನು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಮಂದಿಯನ್ನು ಗುಲಾಮರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.
ರಾವರ್ ಕದನ: ನಂತರ ಮುಹಮ್ಮದ್-ಬಿನ್-ಖಾಸಿಮ್ ರಾಜಾ ದಾಹಿರ್ ನ ರಾಜಧಾನಿ ರಾವರ್ ಕೋಟೆಯತ್ತ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದನು. ಇಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭೀಕರ ಕದನದಲ್ಲಿ ರಾಜಾ ದಾಹಿರ್ ತನ್ನ ಆನೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಹೋರಾಡಿದನು. ಆದರೆ ಅರಬ್ಬರ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವನ ಆನೆ ಗಾಯಗೊಂಡು ಕೆಳಗೆ ಬಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವನು ಮಡಿದನು. ದಾಹಿರ್ ನ ಮರಣದೊಂದಿಗೆ ಸಿಂಧ್ ಪ್ರದೇಶವು ಅರಬ್ಬರ ವಶವಾಯಿತು.
ರಾಣಿ ಬಾಯಿಯ ಪ್ರತಿರೋಧ: ರಾಜಾ ದಾಹಿರ್ನ ಪತ್ನಿ ರಾಣಿ ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ತ್ರಿಯರು ರಾವರ್ ಕೋಟೆಯೊಳಗೆ ವೀರಾವೇಶದಿಂದ ಹೋರಾಡಿದರು. ಸೋಲು ನಿಶ್ಚಿತ ಎಂದು ತಿಳಿದಾಗ, ಅವರು ಶತ್ರುವಿಗೆ ಸೆರೆಯಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಗೆ ಆಹುತಿಯಾದರು. ಈ ಘಟನೆಯು ‘ಜೌಹರ್’ ವಿಧಿಯ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ರಜಪೂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.
ಮುಲ್ತಾನ್ ವಿಜಯ: ನಂತರ ಮುಹಮ್ಮದ್-ಬಿನ್-ಖಾಸಿಮ್ ಉತ್ತರದತ್ತ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ ಮುಲ್ತಾನ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೭೧೩ ರ ವೇಳೆಗೆ, ಸಿಂಧ್ ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮುಲ್ತಾನ್ ಅರಬ್ಬರ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.
ಅರಬ್ಬರ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳು
ಮುಹಮ್ಮದ್-ಬಿನ್-ಖಾಸಿಮ್ ಸಿಂಧ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು:
ಇಕ್ತಾ ಪದ್ಧತಿ: ಸಿಂಧ್ ಮತ್ತು ಮುಲ್ತಾನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಇಕ್ತಾಗಳಾಗಿ (ಸೈನಿಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು) ವಿಂಗಡಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಇಕ್ತಾಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಅರಬ್ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶದ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದರು. ಸ್ಥಳೀಯ ಹಿಂದೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳ ಆಡಳಿತವನ್ನು ವಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಜಝಿಯಾ ತೆರಿಗೆ: ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲದವರಿಂದ ಜಝಿಯಾ ಎಂಬ ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣ ಕರವನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಪದ್ಧತಿಯ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ತೆರಿಗೆಯು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರು, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವೃದ್ಧರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಜಝಿಯಾ ಪಾವತಿಸುವವರಿಗೆ ರಾಜ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಭರವಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಜಿಮ್ಮಿ ಪದ್ಧತಿ: ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವ ಹಿಂದೂಗಳನ್ನು ಜಿಮ್ಮಿಗಳು (ರಕ್ಷಿತರು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ: ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಠಿಣ ನೀತಿಗಳಿದ್ದರೂ, ಕ್ರಮೇಣ ಮುಹಮ್ಮದ್-ಬಿನ್-ಖಾಸಿಮ್ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದನು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಮೇಲೆ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಮತಾಂತರ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಬೌದ್ಧರೊಂದಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು, ಏಕೆಂದರೆ ಬೌದ್ಧರು ರಾಜಾ ದಾಹಿರ್ ನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಆಡಳಿತದಿಂದ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾಗಿದ್ದರು.
ಅರಬ್ಬರ ಆಕ್ರಮಣದ ಪರಿಣಾಮಗಳು, ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ವಿಫಲತೆಯ ಕಾರಣಗಳು
ಅರಬ್ಬರ ಸಿಂಧ್ ವಿಜಯವು ಹಲವು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ:
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯ: ಅರಬ್ಬರು ಭಾರತದಿಂದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ, ಗಣಿತ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಲಿತು ತಮ್ಮ ದೇಶಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಣಿತಜ್ಞ ಬ್ರಹ್ಮಗುಪ್ತನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥ ‘ಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ಫುಟ ಸಿದ್ಧಾಂತ’ ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿತು. ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯರಾದ ಮಾನಕ ಬಾಗ್ದಾದ್ನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ವೈದ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ‘ಸಿಂಧ್’ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬರು ಭಾರತದಿಂದ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಮದ್ಯವನ್ನೂ ತಯಾರಿಸಿದರು.
ವ್ಯಾಪಾರದ ವಿಸ್ತರಣೆ: ಅರಬ್ಬರ ಆಗಮನದಿಂದ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದವು. ಅರಬ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಚರ್ಮ ಹದಗಾರಿಕೆಯ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬರು ಸಿಂಧೀಯರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮವಾಯಿತು.
ಗುಲಾಮ ಪದ್ಧತಿಯ ಆರಂಭ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮ ಪದ್ಧತಿಯ ಔಪಚಾರಿಕ ಆರಂಭವು ಅರಬ್ಬರ ಕಾಲದಲ್ಲಾಯಿತು. ಯುದ್ಧ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಗುಲಾಮರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಇತರ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ರಾಜಕೀಯ ವೈಫಲ್ಯದ ಕಾರಣಗಳು:
ಅರಬ್ಬರ ಸಿಂಧ್ ವಿಜಯವನ್ನು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವದ್ದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಸಿಂಧ್ನಾಚೆಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ವಿಫಲರಾದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿದ್ದವು:
೧. ಖಲೀಫರ ಬದಲಾದ ನೀತಿ: ಖಲೀಫ್ ವಲೀದ್ನ ನಂತರ ಬಂದ ಖಲೀಫ್ ಸುಲೈಮಾನ್, ಅಲ್-ಹಜ್ಜಾಜ್ನ ಶತ್ರುವಾಗಿದ್ದನು. ಇದರಿಂದ ಮುಹಮ್ಮದ್-ಬಿನ್-ಖಾಸಿಮ್ನನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದು ಮೆಸೊಪಟೋಮಿಯಾಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ನೀಡಿ ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಸಿಂಧ್ಗೆ ಕೇಂದ್ರದ ಬೆಂಬಲ ನಿಂತುಹೋಯಿತು.
೨. ಖಿಲಾಫತ್ ಹೋರಾಟ: ಖಲೀಫ್ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದ ಆಂತರಿಕ ಕಲಹಗಳು ಅರಬ್ಬರ ಗಮನವನ್ನು ಸಿಂಧ್ನಿಂದ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆದವು.
೩. ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಡಚಣೆ: ಸಿಂಧ್ ಮತ್ತು ಬಾಗ್ದಾದ್ ನಡುವಿನ ಅಪಾರ ಅಂತರ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಗಳ ಕೊರತೆಯು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಯಿತು.
ಭಾಗ 3: ಘಜ್ನಿ ಮನೆತನ – ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ
ಘಜ್ನಿ ಮನೆತನದ ಉಗಮ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪನೆ
ಘಜ್ನಿ ಮನೆತನ (ಗಜ್ನವಿದ್ ವಂಶ)ವು ತುರ್ಕಿ ಮೂಲದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ರಾಜವಂಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಕ್ರಿ.ಶ. ೯೭೭ ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ್ ತಿಗೀನ್ ನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಅಲ್ಪ್ ತಿಗೀನ್ ಮೂಲತಃ ಸಮಾನಿದ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ತುರ್ಕಿ ಗುಲಾಮ ಸೇನಾನಿಯಾಗಿದ್ದನು. ನಂತರ ಅವನು ಸ್ವತಂತ್ರನಾಗಿ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಘಜ್ನಿ ನಗರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತನ್ನ ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.
ಅಲ್ಪ್ ತಿಗೀನ್ ನಂತರ ಅವನ ಮಗ ಇಸ್ಹಾಕ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಇತರ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಆದರೆ ಈ ಮನೆತನದ ನಿಜವಾದ ಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಕಾರಣನಾದವನು ಸುಬುಕ್ತಿಗೀನ್ (೯೭೭-೯೯೭). ಸುಬುಕ್ತಿಗೀನ್ ಕೂಡ ಮೂಲತಃ ತುರ್ಕಿ ಗುಲಾಮನಾಗಿದ್ದು, ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಅಲ್ಪ್ ತಿಗೀನನ ಅಳಿಯನಾದನು ಮತ್ತು ಘಜ್ನಿಯ ಆಡಳಿತಗಾರನಾದನು.
ಸುಬುಕ್ತಿಗೀನ್ ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಪಂಜಾಬ್ ವರೆಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಅವನು ಹಿಂದೂ ಶಾಹಿ ದೊರೆ ಜಯಪಾಲ ನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಕಾಬೂಲ್, ಪೆಶಾವರ್ ಮತ್ತು ಸಿಂಧ್ನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡನು.
ಮಹಮೂದ್ ಘಜ್ನಿ: ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ
ಮಹಮೂದ್ ಘಜ್ನಿ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೯೭೧-೧೦೩೦) ಸುಬುಕ್ತಿಗೀನನ ಹಿರಿಯ ಮಗ. ಅವನು ಕ್ರಿ.ಶ. ೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ನಂತರ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನೇರಿದನು. ಆದರೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ನನ್ನು ಸೋಲಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಮಹಮೂದ್ ಕೇವಲ ಸಾಹಸಿ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಆಡಳಿತಗಾರನಾಗಿದ್ದನು.
ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳು:
ಮಹಮೂದ್ ಘಜ್ನಿ ಒಬ್ಬ ಅದ್ಭುತ ಸೇನಾನಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ೧೭ ಬಾರಿ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ದಂಡೆತ್ತಿ ಬಂದನು. ಅವನು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯಾದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಅವನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ರೇ ನಿಂದ (ಇರಾನ್) ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅಮು ದರ್ಯಾದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿತ್ತು.
ಮಹಮೂದ್ ಘಜ್ನಿ ಕಲಾಪೋಷಕನೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಆಸ್ಥಾನವು ಕವಿಗಳು, ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಅವನು ಘಜ್ನಿ ನಗರವನ್ನು ಒಂದು ಭವ್ಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಭವ್ಯವಾದ ಮಸೀದಿಗಳು, ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು, ಉದ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಅರಮನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
ಆಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು:
೧. ಫಿರ್ದೌಸಿ: ಪರ್ಷಿಯಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವಿ. ಇವನನ್ನು ‘ಪರ್ಷಿಯನ್ ಹೋಮರ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ‘ಶಾಹ್ ನಾಮಾ’ (ರಾಜರ ಗ್ರಂಥ) ಎಂಬ ಮಹಾಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. ಇದು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ೬೦,೦೦೦ ದ್ವಿಪದಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
೨. ಅಲ್-ಬಿರೂನಿ: ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಇತಿಹಾಸಕಾರ, ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಗಣಿತಜ್ಞ. ಅವನು ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ‘ಕಿತಾಬ್-ಉಲ್-ಹಿಂದ್’ (ಇಂಡಿಕಾ) ಎಂಬ ಅಮೂಲ್ಯ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. ಈ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಅವನು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜ, ಧರ್ಮ, ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಕಲಿತು ಹಲವು ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದನು.
೩. ಉತ್ಬಿ: ಇತಿಹಾಸಕಾರ, ‘ತಾರೀಖ್-ಇ-ಯಮಿನಿ’ ಗ್ರಂಥದ ಕರ್ತೃ.
ಮಹಮೂದ್ ಘಜ್ನಿಯ ೧೭ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳ ವಿವರ
ಮಹಮೂದ್ ಘಜ್ನಿ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦೦೦ ರಿಂದ ೧೦೨೭ ರ ನಡುವೆ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು ೧೭ ಬಾರಿ ದಂಡೆತ್ತಿ ಬಂದನು. ಇವನ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಭಾರತದ ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯುವುದಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಮುಖ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳ ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ:
ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦೦೧: ಮೊದಲ ದಂಡಯಾತ್ರೆ. ಹಿಂದೂ ಶಾಹಿ ದೊರೆ ಜಯಪಾಲನ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ. ಜಯಪಾಲ ಸೋತು ಸೆರೆ ಸಿಕ್ಕನು ಮತ್ತು ನಂತರ ಆತ್ಮಾಹುತಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.
ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦೦೮-೦೯: ಭೀಮದೇವ್ ಮತ್ತು ಆನಂದಪಾಲನ ನೇತೃತ್ವದ ಹಿಂದೂ ಶಾಹಿ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ರಜಪೂತರ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ವೈಹಿಂದ್ (ಪೆಶಾವರ್) ಬಳಿ ಸೋಲಿಸಿದನು. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆನಂದಪಾಲನ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದಲ್ಲಿ ಉದಯಪುರ, ಅಜ್ಮೀರ್, ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಕನೌಜ್ ರಾಜರುಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦೧೪: ತನೇಶ್ವರದ ಚಕ್ರಧ್ವಜ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದನು.
ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦೧೮: ಮಥುರಾ ಮತ್ತು ಕನೌಜ್ ಅನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದನು. ಇಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತು ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆದನು. ಮಥುರಾದ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ದನು.
ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦೨೫-೨೬: ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ (ಗುಜರಾತ್). ಇದು ಅವನ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಮತ್ತು ಕ್ರೂರ ದಾಳಿಯಾಗಿತ್ತು. ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಾ ಭೀಮದೇವ್ (ಸೋಲಂಕಿ ವಂಶ) ಅರಮನೆಯನ್ನು ತೊರೆದು ಓಡಿಹೋದನು. ೫೦,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಕ್ಷಕರು ಹತರಾದರು ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತು, ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು, ವಜ್ರ-ವೈಡೂರ್ಯಗಳು ಲೂಟಿಯಾದವು. ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಒಡೆದು ಅದರಿಂದ ಬಂದ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಮಹಮೂದ್ ಘಜ್ನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦೨೭: ಕೊನೆಯ ಬಾರಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು, ಜಾಟ್ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರ ವಿರುದ್ಧ.
ಮಹಮೂದ್ ಘಜ್ನಿಯ ಆಕ್ರಮಣಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ
ಆರ್ಥಿಕ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಘಾತ: ಅವನ ದಾಳಿಗಳು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಅದ್ಭುತ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತ ಬಿದ್ದಿತು. ಧಾರ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದಲೂ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಆಘಾತವಾಗಿತ್ತು.
ಸಂಪತ್ತಿನ ಲೂಟಿ: ಭಾರತದ ಸಂಪತ್ತು ಅನಂತವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದನು. ಇದು ನಂತರದ ದಾಳಿಕೋರರಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಯಿತು.
ರಾಜಕೀಯ ದೌರ್ಬಲ್ಯದ ಅನಾವರಣ: ಅವನ ದಾಳಿಗಳು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ರಜಪೂತ ರಾಜರುಗಳ ನಡುವಿನ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡಿದವು. ಇದರ ಲಾಭವನ್ನು ಮುಂದಿನ ತುರ್ಕಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.
ಶಾಶ್ವತ ಆಕ್ರಮಣದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ: ಅವನು ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ನಂತರ ಬಂದ ತುರ್ಕಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರಿಗೆ ಭಾರತದೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಲು ಅದು ಒಂದು ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವಾಯಿತು.
ಭಾಗ 4: ಘೋರಿ ಮನೆತನ – ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ
ಘೋರಿ ಮನೆತನದ ಉಗಮ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪನೆ
ಘೋರಿ ಮನೆತನವು ಮಧ್ಯ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಘೋರ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ಈ ಮನೆತನದವರು ಮೂಲತಃ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಫ್ಘನ್ (ತಾಜಿಕ್) ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಘಜ್ನವಿದ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಘಜ್ನವಿದ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದುರ್ಬಲತೆಯ ಲಾಭ ಪಡೆದು ಘೋರಿಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರರಾದರು.
ಘೋರಿ ಮನೆತನದ ನಿಜವಾದ ಸ್ಥಾಪಕ ಅಲ್ಲಾ-ಉದ್-ದಿನ್ ಹುಸೇನ್. ಅವನು ಘಜ್ನಿ ನಗರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಪಡಿಸಿದನು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ‘ಜಹಾನ್ ಸೋಜ್’ (ಲೋಕದಹನ) ಎಂಬ ಬಿರುದು ದೊರೆಯಿತು. ಆದರೆ ಈ ಮನೆತನದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಆಡಳಿತಗಾರನೆಂದರೆ ಮಹಮ್ಮದ್ ಘೋರಿ (ಶಿಹಾಬ್-ಉದ್-ದಿನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಘೋರಿ).
ಮಹಮ್ಮದ್ ಘೋರಿ: ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ
ಮಹಮ್ಮದ್ ಘೋರಿ (ಮೂಲ ಹೆಸರು ಮುಯಿಜ್-ಉದ್-ದಿನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್) ಘೋರಿ ಮನೆತನದ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸುಲ್ತಾನನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಣ್ಣ ಗಿಯಾಸ್-ಉದ್-ದಿನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದನು. ಗಿಯಾಸ್-ಉದ್-ದಿನ್ ಪಶ್ಚಿಮದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತ ನೋಡಿಕೊಂಡರೆ, ಮಹಮ್ಮದ್ ಘೋರಿ ಪೂರ್ವದತ್ತ, ಅಂದರೆ ಭಾರತದತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿದನು.
ಮಹಮ್ಮದ್ ಘೋರಿ ಮಹಮೂದ್ ಘಜ್ನಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಕೇವಲ ಲೂಟಿಗಾಗಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಅವನು ತನ್ನ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡನು ಮತ್ತು ಗೆದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತವನ್ನು ತನ್ನ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಸೇನಾನಿಗಳಿಗೆ ವಹಿಸಿದನು.
ಮಹಮ್ಮದ್ ಘೋರಿಯ ಮಹತ್ವದ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳು
ಆರಂಭಿಕ ದಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ವೈಫಲ್ಯಗಳು:
ಮಹಮ್ಮದ್ ಘೋರಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಮಹಮೂದ್ ಘಜ್ನಿಯ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತು ಹಿಡಿದು ಸಿಂಧ್ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧೭೮ ರಲ್ಲಿ, ಅವನು ಗುಜರಾತಿನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಸೋಲಂಕಿ (ಚಾಳುಕ್ಯ) ರಾಜ ಮೂಲರಾಜ II ನೇತೃತ್ವದ ಸೈನ್ಯವು ಅವನನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿತು. ಈ ಸೋಲಿನಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿತ ಘೋರಿ ನಂತರ ತನ್ನ ಗಮನವನ್ನು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳತ್ತ ಹರಿಸಿದನು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವನು ಪಂಜಾಬನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದನು.
ಮೊದಲ ತರೈನ್ ಕದನ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧೯೧):
ಈ ಯುದ್ಧವು ಮಹಮ್ಮದ್ ಘೋರಿ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ-ಅಜ್ಮೀರದ ಪ್ರಬಲ ರಜಪೂತ ದೊರೆ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಚೌಹಾಣ್ (ಮೂರನೇ) ನಡುವೆ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಚೌಹಾಣನ ನೇತೃತ್ವದ ರಜಪೂತ ಸೈನ್ಯವು ಮಹಮ್ಮದ್ ಘೋರಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿತು. ಘೋರಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಿಂದ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ರಜಪೂತರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿಯಮದಂತೆ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವ ಶತ್ರುವನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸದ ಕಾರಣ, ಘೋರಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮರಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಇದು ಇತಿಹಾಸದ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವಾಯಿತು.
ಎರಡನೇ ತರೈನ್ ಕದನ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧೯೨):
ಮೊದಲ ಸೋಲಿನ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧತೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಹಮ್ಮದ್ ಘೋರಿ ಮರಳಿ ಬಂದನು. ಈ ಬಾರಿ ಅವನು ೧,೨೦,೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸೈನಿಕರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದ್ದನು. ಅವನು ಯುದ್ಧತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಐದು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದನು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಕಳುಹಿಸಿ, ಐದನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಮೀಸಲು ಪಡೆಯಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡನು. ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಚೌಹಾಣನ ನೇತೃತ್ವದ ರಜಪೂತ ಸೈನ್ಯವು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೂ, ಘೋರಿಯ ಹೊಸ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಮುಂದೆ ಮಣಿಯಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಚೌಹಾಣ ಸೆರೆ ಸಿಕ್ಕು ಮಡಿದನು. ಈ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಘೋರಿಯ ವಿಜಯವು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತುರ್ಕಿ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.
ಚಾಂದ್ವರ್ ಕದನ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧೯೪):
ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಚೌಹಾಣನ ಸೋಲಿನ ಬಳಿಕ, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪ್ರಬಲ ರಾಜನಾದ ಕನೌಜ್ನ ಜಯಚಂದ್ರ (ಗಹಡವಾಲ ವಂಶ) ಮಹಮ್ಮದ್ ಘೋರಿಗೆ ಸವಾಲಾಗಿ ನಿಂತನು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧೯೪ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚಾಂದ್ವರ್ (ಇಂದಿನ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಫತೇಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆ) ಕದನದಲ್ಲಿ, ಮಹಮ್ಮದ್ ಘೋರಿಯ ಸೇನಾನಿ ಕುತುಬ್-ಉದ್-ದಿನ್ ಐಬಕ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸೈನ್ಯವು ಜಯಚಂದ್ರನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಚಂದ್ರ ಮಡಿದನು. ಈ ವಿಜಯದೊಂದಿಗೆ, ಬಂಗಾಳದವರೆಗಿನ ವಿಶಾಲವಾದ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ತುರ್ಕರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡವು.
ಮಹಮ್ಮದ್ ಘೋರಿಯ ಸೇನಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಮಹಮ್ಮದ್ ಘೋರಿ ಜಯಗಳಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತವನ್ನು ತನ್ನ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥ ತುರ್ಕಿ ಸೇನಾನಿಗಳಿಗೆ ವಹಿಸಿದನು. ಇವರು ಅವನಿಗೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಿಷ್ಠರಾಗಿದ್ದ ಗುಲಾಮರಾಗಿದ್ದು, ಅವರನ್ನು ‘ಮಮ್ಲುಕ್’ (ಗುಲಾಮ) ಸೈನಿಕರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾನಿಗಳು:
ಕುತುಬ್-ಉದ್-ದಿನ್ ಐಬಕ್: ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತಗಾರನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡನು. ಅವನು ನಂತರ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನ್ ಸಂತತಿಯ ಸ್ಥಾಪಕನಾದನು. ಅವನು ಕುತುಬ್ ಮಿನಾರ್ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು.
ಬಖ್ತಿಯಾರ್ ಖಲ್ಜಿ: ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿಯ ಆಡಳಿತಗಾರನಾದನು. ಅವನು ನಾಲಂದಾ ಮತ್ತು ವಿಕ್ರಮಶಿಲಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದನು.
ತಾಜ್-ಉದ್-ದಿನ್ ಯಲ್ದಾಜ್: ಕಿರ್ಮಾನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಆಡಳಿತಗಾರನಾದನು.
ನಾಸಿರ್-ಉದ್-ದಿನ್ ಕುಬಾಚಾ: ಮುಲ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ಸಿಂಧ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತಗಾರನಾದನು.
ಮಹಮ್ಮದ್ ಘೋರಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಮರಣ
ಮಹಮ್ಮದ್ ಘೋರಿಯ ದಾಳಿಗಳು ಕೇವಲ ಕೊಳ್ಳೆಹೊಡೆಯುವ ದಾಳಿಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿದವು. ಅವನನ್ನು “ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಿಜವಾದ ಸ್ಥಾಪಕ” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೦೬ ರಲ್ಲಿ, ಮಹಮ್ಮದ್ ಘೋರಿ ಪಂಜಾಬಿನ ಝೇಲಂ ನದಿ ದಡದಲ್ಲಿ ಕೊಲೆಯಾದನು. ಕೆಲವು ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಖೋಖರ್ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಅವನನ್ನು ಕೊಂದರು. ಅವನ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅವನ ಸೇನಾನಿಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸುಲ್ತಾನ್ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಕುತುಬ್-ಉದ್-ದಿನ್ ಐಬಕ್ ಮೊದಲ ಸುಲ್ತಾನನಾದನು ಮತ್ತು ಇದರೊಂದಿಗೆ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನ್ ಸಂತತಿಯ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಭಾಗ 5: ಘಜ್ನಿ ಮತ್ತು ಘೋರಿ ಆಕ್ರಮಣಗಳ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನ
ಮಹಮೂದ್ ಘಜ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಹಮ್ಮದ್ ಘೋರಿ ಇಬ್ಬರೂ ತುರ್ಕಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಉದ್ದೇಶಗಳು, ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದವು.
ಮಹಮೂದ್ ಘಜ್ನಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ ಭಾರತದ ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡುವುದಾಗಿತ್ತು. ಅವನು ೧೭ ಬಾರಿ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರೂ, ಗೆದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡನೇ ಹೊರತು, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆಡಳಿತವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ದಾಳಿಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದವು. ಶ್ರೀಮಂತ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಅವುಗಳ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯುವುದು ಅವನ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಮಹಮ್ಮದ್ ಘೋರಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಅವನು ಗೆದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತವನ್ನು ತನ್ನ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಸೇನಾನಿಗಳಿಗೆ ವಹಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ನೀಡಿದನು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತುರ್ಕಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಅವನ ಯುದ್ಧತಂತ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಘಟಿತವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅವನು ರಜಪೂತರ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಕೊರತೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲಾಭ ಪಡೆದುಕೊಂಡನು. ಅವನ ವಿಜಯಗಳ ನೇರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನ್ ಸಂತತಿಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೬೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಲಾಯಿತು.
ಭಾಗ 6: ಈ ಆಕ್ರಮಣಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಈ ಆಕ್ರಮಣಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳುಂಟಾದವು.
ವರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು: ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರು ಭಾರತದ ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಜಾತಿಯ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸಿದರು. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಿರುಕನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಕೆಳಜಾತಿಯ ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧರು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಮತಾಂತರಗೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಯ ಆಶಯದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನರು ಎಂಬ ತತ್ವವಿತ್ತು.
ಗುಲಾಮ ಪದ್ಧತಿಯ ವ್ಯಾಪಕತೆ: ಮಹಮೂದ್ ಘಜ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಹಮ್ಮದ್ ಘೋರಿಯ ದಾಳಿಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ಗುಲಾಮರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮ ಪದ್ಧತಿಯು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಯಿತು. ಗುಲಾಮರ ವ್ಯಾಪಾರವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.
ಪರ್ದಾ ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಭಾವ: ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಕ್ರಮಣಗಳ ನಂತರ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪರ್ದಾ (ಮುಖ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ) ಪದ್ಧತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿರಬಹುದು. ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಈ ಪದ್ಧತಿ ಈಗಾಗಲೇ ಇತ್ತು ಮತ್ತು ಅದು ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದು ಒಂದು ವಾದವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದೆ.
ಮಿಶ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಉದಯ: ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಒಂದು ಮಿಶ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಉದಯವಾಯಿತು. ಇದು ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ, ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆಗಳು, ಆಚಾರ ವಿಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿತು.
ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತಿನ ಹೊರಹೋಗುವಿಕೆ: ಮಹಮೂದ್ ಘಜ್ನಿ ಭಾರತದಿಂದ ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ದನು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತ ಬಿದ್ದಿತು. ಸೋಮನಾಥ, ಮಥುರಾ, ಕನೌಜ್ ಮುಂತಾದ ನಗರಗಳಿಂದ ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ಮೌಲ್ಯದ ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ, ರತ್ನಗಳು ಲೂಟಿಯಾದವು. ಈ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಹಮೂದ್ ಘಜ್ನಿ ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿ ಘಜ್ನಿಯನ್ನು ಒಂದು ಭವ್ಯ ನಗರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯದ ವಿಸ್ತರಣೆ: ಅರಬ್ಬರ ಆಗಮನದಿಂದ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದವು. ಅರಬ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹೊಸ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳು ತೆರೆದುಕೊಂಡವು ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳ ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.
ಹೊಸ ತೆರಿಗೆಗಳು: ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಜಝಿಯಾದಂತಹ ಹೊಸ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು. ಇದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಬಿದ್ದಿತು. ಆದರೆ ಈ ತೆರಿಗೆಗಳಿಂದ ಬಂದ ಆದಾಯವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ, ರಸ್ತೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸೈನ್ಯದ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಅರಬ್ಬರು ಚರ್ಮ ಹದಗಾರಿಕೆಯ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಧೀಯರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮವಾಯಿತು. ನೇಯ್ಗೆ, ರೇಷ್ಮೆ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಕುಶಲಕರ್ಮಗಳಿಗೂ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಕ್ಕಿತು.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮ್ಮಿಳನ: ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಮ್ಮಿಳನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಇದು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಸಂಗೀತ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿತು.
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ: ತುರ್ಕರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಮಾನು, ಗುಮ್ಮಟ ಮತ್ತು ಕಮಾನಿನ ಕಂಬಿಗಳ (ಮೆಹರಾಬ್) ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಇದು ಇಂಡೋ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಹೊಸ ಶೈಲಿಗೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಕುತುಬ್-ಉದ್-ದಿನ್ ಐಬಕ್ ಆರಂಭಿಸಿದ ಕುತುಬ್ ಮಿನಾರ್ ಈ ಶೈಲಿಯ ಅದ್ಭುತ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಜ್ಮೀರ್ನಲ್ಲಿರುವ ಅಢೈ ದಿನ್ ಕಾ ಝೋಂಪ್ರಾ ಮಸೀದಿಯು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಒಡೆದು ಅವುಗಳ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಆ ಕಾಲದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮತ್ತೊಂದು ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.
ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ: ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಭಾಷೆಯು ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ವಿಕಾಸಗೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಅನೇಕ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಪದಗಳು ಹಿಂದಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದವು. ಉರ್ದು ಭಾಷೆಯ ಉಗಮವೂ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಾಯಿತು.
ಜ್ಞಾನ-ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ವಿನಿಮಯ: ಅಲ್-ಬಿರೂನಿಯಂತಹ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತ, ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಣ ಮಾಡಿದರು. ಭಾರತೀಯ ಅಂಕಿಗಳು (೦-೯) ಅರಬ್ಬರ ಮೂಲಕ ಯುರೋಪಿಗೆ ತಲುಪಿದವು. ‘ಶೂನ್ಯ’ದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಅರಬ್ಬರಿಗೆ ಭಾರತದಿಂದಲೇ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯ ಪದ್ಧತಿ (ಆಯುರ್ವೇದ) ಯ ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳು ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡವು.