ಸಿಂಧೂ ಬಯಲಿನ ನಾಗರಿಕತೆ Part-1
ಸಿಂಧೂ ಬಯಲಿನ ನಾಗರಿಕತೆ – 50 ಕ್ವಾಲಿಟಿ MCQ ಗಳು ವಿವರಣೆ ಸಹಿತ
1. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ‘ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಕಾರಣವೇನು?
A) ಹರಪ್ಪಾ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿತ್ತು
B) ಹರಪ್ಪಾ ಮೊದಲು ಪತ್ತೆಯಾದ ನಗರವಾಗಿತ್ತು
C) ಹರಪ್ಪಾ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು
D) ಹರಪ್ಪಾ ಸಿಂಧೂ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿತ್ತು
ಉತ್ತರ: B) ಹರಪ್ಪಾ ಮೊದಲು ಪತ್ತೆಯಾದ ನಗರವಾಗಿತ್ತು
ವಿವರಣೆ: ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ‘ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಈ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಮೊದಲ ನೆಲೆ 1921ರಲ್ಲಿ ಹರಪ್ಪಾದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. ಇದು ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಮೊದಲ ಪತ್ತೆಯಾದ ನಗರವಾಗಿದೆ.
2. ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ ನಗರ ಯಾವ ದೇಶದಲ್ಲಿದೆ?
A) ಭಾರತ
B) ಪಾಕಿಸ್ತಾನ
C) ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ
D) ಇರಾನ್
ಉತ್ತರ: B) ಪಾಕಿಸ್ತಾನ
ವಿವರಣೆ: ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ ನಗರವು ಈಗಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಿಂಧ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಸಿಂಧೂ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. 1922ರಲ್ಲಿ ರಾಖಾಲ್ದಾಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಇದನ್ನು ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಿದರು.
3. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಜನರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಯಾವ ಎರಡು ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು?
A) ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ಜೋಳ
B) ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಲಿ
C) ಬಾರ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿ
D) ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿ
ಉತ್ತರ: B) ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಲಿ
ವಿವರಣೆ: ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಜನರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಲಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಲೋಥಲ್ನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿ ಬೆಳೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ ದೊರೆತಿದೆ. ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಬೆಳೆದ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆಯೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.
4. ‘ದೊಡ್ಡ ಸ್ನಾನಾಗಾರ’ (Great Bath) ಯಾವ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ?
A) ಹರಪ್ಪಾ
B) ಕಾಲಿಬಂಗನ್
C) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
D) ಲೋಥಲ್
ಉತ್ತರ: C) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
ವಿವರಣೆ: ದೊಡ್ಡ ಸ್ನಾನಾಗಾರವು ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು 39 ಅಡಿ ಉದ್ದ, 23 ಅಡಿ ಅಗಲ, 8 ಅಡಿ ಆಳವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಜಲನಿರೋಧಕವಾಗಿದೆ.
5. ಕಾಲಿಬಂಗನ್ ನಗರ ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ?
A) ಗುಜರಾತ್
B) ಪಂಜಾಬ್
C) ರಾಜಸ್ಥಾನ
D) ಹರಿಯಾಣ
ಉತ್ತರ: C) ರಾಜಸ್ಥಾನ
ವಿವರಣೆ: ಕಾಲಿಬಂಗನ್ ನಗರವು ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಘಗ್ಗರ್ ನದಿ (ಪ್ರಾಚೀನ ಸರಸ್ವತಿ) ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಕುಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಉಳುಮೆ ಮಾಡಿದ ಭೂಮಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. (NCERT)
6. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಮೇಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವಿಧಾನ’ (Lost Wax Technique) ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ?
A) ಮಡಕೆ ತಯಾರಿಕೆ
B) ಕಂಚಿನ ಎರಕದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
C) ಮಣಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆ
D) ಮುದ್ರೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆ
ಉತ್ತರ: B) ಕಂಚಿನ ಎರಕದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ವಿವರಣೆ: ಮೇಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವಿಧಾನವು ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ. ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವ ಮಗಳ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ.
7. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಪಶುಪತಿ ಮುದ್ರೆ’ ಯಾವ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ?
A) ಇಂದ್ರ
B) ಅಗ್ನಿ
C) ಶಿವ
D) ವರುಣ
ಉತ್ತರ: C) ಶಿವ
ವಿವರಣೆ: ಪಶುಪತಿ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮುಖಗಳುಳ್ಳ, ಕೊಂಬುಗಳಿರುವ, ಯೋಗಾಸನದಲ್ಲಿರುವ ದೇವತೆಯ ಚಿತ್ರವಿದೆ. ಇದನ್ನು ಶಿವನ ಆದಿರೂಪ ಎಂದು ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. (NCERT)
8. ಲೋಥಲ್ ನಗರ ಯಾವ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ?
A) ಸಿಂಧೂ
B) ರಾವಿ
C) ಭೋಗ್ವಾ
D) ಘಗ್ಗರ್
ಉತ್ತರ: C) ಭೋಗ್ವಾ
ವಿವರಣೆ: ಲೋಥಲ್ ನಗರವು ಗುಜರಾತ್ನಲ್ಲಿ ಭೋಗ್ವಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬಂದರು ಮತ್ತು ಹಡಗುಕಟ್ಟೆ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. (NCERT)
9. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಧಾನ್ಯದ ಕಣಜಗಳು’ ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ?
A) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
B) ಹರಪ್ಪಾ
C) ಲೋಥಲ್
D) ಧೋಲಾವೀರಾ
ಉತ್ತರ: B) ಹರಪ್ಪಾ
ವಿವರಣೆ: ಹರಪ್ಪಾದಲ್ಲಿ 6 ಧಾನ್ಯದ ಕಣಜಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಇವು ಕೋಟೆಯ ಹೊರಗೆ ಸಾಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. (NCERT)
10. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಅವನತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿ ಹೊಸ NCERT ಯಾವುದನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ?
A) ಆರ್ಯರ ದಾಳಿ
B) ಪ್ರವಾಹ
C) ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯ ಒಣಗುವಿಕೆ
D) ಭೂಕಂಪ
ಉತ್ತರ: C) ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯ ಒಣಗುವಿಕೆ
ವಿವರಣೆ: ಹೊಸ NCERT ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವು ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಅವನತಿಗೆ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯ ಒಣಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. (NCERT)
11. ‘ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವ ಮಗಳ’ ಶಿಲ್ಪ ಯಾವ ಲೋಹದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ?
A) ಚಿನ್ನ
B) ಬೆಳ್ಳಿ
C) ತಾಮ್ರ
D) ಕಂಚು
ಉತ್ತರ: D) ಕಂಚು
ವಿವರಣೆ: ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವ ಮಗಳ ಶಿಲ್ಪವು ಕಂಚಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು 4 ಇಂಚು ಎತ್ತರವಿದೆ. ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. (NCERT)
12. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಸಿಂಧೂರ’ (Cinnabar) ಬಳಕೆ ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿತ್ತು?
A) ಔಷಧ
B) ಸೌಂದರ್ಯ ವರ್ಧಕ
C) ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ
D) ಬಣ್ಣ ತಯಾರಿಕೆ
ಉತ್ತರ: B) ಸೌಂದರ್ಯ ವರ್ಧಕ
ವಿವರಣೆ: ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಧೂರವನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯ ವರ್ಧಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಗಂಡು ಇಬ್ಬರೂ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. (NCERT)
13. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಓದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು?
A) ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ
B) ಬಲದಿಂದ ಎಡಕ್ಕೆ
C) ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ
D) ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ
ಉತ್ತರ: B) ಬಲದಿಂದ ಎಡಕ್ಕೆ
ವಿವರಣೆ: ಸಿಂಧೂ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಎಡಕ್ಕೆ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಮುದ್ರೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಲಿಪಿಯ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
14. ಧೋಲಾವೀರಾ ನಗರ ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ?
A) ರಾಜಸ್ಥಾನ
B) ಗುಜರಾತ್
C) ಹರಿಯಾಣ
D) ಪಂಜಾಬ್
ಉತ್ತರ: B) ಗುಜರಾತ್
ವಿವರಣೆ: ಧೋಲಾವೀರಾ ನಗರವು ಗುಜರಾತ್ನ ಕಚ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಖಾದಿರ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು 2021ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರಾ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. (NCERT)
15. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಚನ್ಹುದಾರೋ’ ನಗರದ ವಿಶೇಷತೆ ಯಾವುದು?
A) ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ
B) ಕೋಟೆ ಇಲ್ಲದ ನಗರ
C) ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ನಗರ
D) ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ
ಉತ್ತರ: B) ಕೋಟೆ ಇಲ್ಲದ ನಗರ
ವಿವರಣೆ: ಚನ್ಹುದಾರೋ ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಟೆ ಇಲ್ಲದ ಏಕೈಕ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಣಿಗಳ ತಯಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. (NCERT)
16. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ‘ಸಿಂಧೂ-ಸರಸ್ವತಿ ನಾಗರಿಕತೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಕಾರಣವೇನು?
A) ಸರಸ್ವತಿ ನದಿ ಸಿಂಧೂ ನದಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು
B) ಎರಡೂ ನದಿಗಳ ದಡದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆಲೆಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ
C) ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯೇ ಸಿಂಧೂ ನದಿಯ ಮೂಲ
D) ಎರಡೂ ನದಿಗಳು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಂಗಮಿಸುತ್ತವೆ
ಉತ್ತರ: B) ಎರಡೂ ನದಿಗಳ ದಡದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆಲೆಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ
ವಿವರಣೆ: ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಬಹುಪಾಲು ನೆಲೆಗಳು ಸಿಂಧೂ ನದಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪನದಿಯಾದ ಸರಸ್ವತಿ (ಘಗ್ಗರ್-ಹಾಕ್ರಾ) ನದಿಯ ದಡಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಸಿಂಧೂ-ಸರಸ್ವತಿ ನಾಗರಿಕತೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
17. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ರಾಖೀಗಢಿ’ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ?
A) ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ
B) ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು
C) ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ನಗರ
D) ಕೋಟೆ ಇಲ್ಲದ ನಗರ
ಉತ್ತರ: A) ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ
ವಿವರಣೆ: ರಾಖೀಗಢಿ ಹರಿಯಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಸುಮಾರು 350 ಹೆಕ್ಟೇರ್. (NCERT)
ಆದರೆ, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳುವ ಉತ್ತರ:
👉 ಮೋಹೆಂಜೋದಾರೋ (Mohenjo-daro)
ಸರಳವಾಗಿ ನೆನಪಿಡಿ:
ಹಳೆಯ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕ ಉತ್ತರ → ಮೋಹೆಂಜೋದಾರೋ
ಹೊಸ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಶೋಧನೆ ಪ್ರಕಾರ → ರಾಖಿಗಢಿ (ಅತಿ ದೊಡ್ಡದು)
👉 ಆದ್ದರಿಂದ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ತಯಾರಾಗುವಾಗ ಎರಡನ್ನೂ ಗಮನದಲ್ಲಿಡುವುದು ಉತ್ತಮ 👍
18. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ದಾಢಿಯುಳ್ಳ ಪುರುಷನ ಶಿಲ್ಪ’ ಯಾವ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ?
A) ಕೆಂಪು ಮರಳುಗಲ್ಲು
B) ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲು
C) ಸ್ಟಿಯಟೈಟ್
D) ಅಮೃತಶಿಲೆ
ಉತ್ತರ: C) ಸ್ಟಿಯಟೈಟ್
ವಿವರಣೆ: ದಾಢಿಯುಳ್ಳ ಪುರುಷನ ಶಿಲ್ಪವು ಸ್ಟಿಯಟೈಟ್ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. (NCERT)
19. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಮಡಕೆಗಳು’ ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ?
A) ಹರಪ್ಪಾ
B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
C) ಕಾಲಿಬಂಗನ್
D) ಲೋಥಲ್
ಉತ್ತರ: C) ಕಾಲಿಬಂಗನ್
ವಿವರಣೆ: ಕಾಲಿಬಂಗನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಮಡಕೆಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಇದು ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಮಡಕೆ ತಯಾರಿಕಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. (NCERT)
20. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಒಂಟೆಯ ಅವಶೇಷ’ ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ?
A) ಹರಪ್ಪಾ
B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
C) ಕಾಲಿಬಂಗನ್
D) ಲೋಥಲ್
ಉತ್ತರ: C) ಕಾಲಿಬಂಗನ್
ವಿವರಣೆ: ಕಾಲಿಬಂಗನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಒಂಟೆಯ ಅವಶೇಷಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಇದು ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂಟೆಯ ಪರಿಚಯವಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. (NCERT)
21. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಕುದುರೆಯ ಅವಶೇಷ’ ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ?
A) ಹರಪ್ಪಾ
B) ಸುರ್ಕೊಟಡಾ
C) ಕಾಲಿಬಂಗನ್
D) ಲೋಥಲ್
ಉತ್ತರ: B) ಸುರ್ಕೊಟಡಾ
ವಿವರಣೆ: ಸುರ್ಕೊಟಡಾ (ಗುಜರಾತ್) ನಗರದಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಯ ಅವಶೇಷಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಯ ಪರಿಚಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. (NCERT)
22. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ‘ಮುದ್ರೆಗಳು’ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ?
A) ತಾಮ್ರ
B) ಸ್ಟಿಯಟೈಟ್
C) ಮಣ್ಣು
D) ದಂತ
ಉತ್ತರ: B) ಸ್ಟಿಯಟೈಟ್
ವಿವರಣೆ: ಸಿಂಧೂ ಮುದ್ರೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಟಿಯಟೈಟ್ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಸ್ಟಿಯಟೈಟ್ ಮೃದುವಾದ ಕಲ್ಲಾಗಿದ್ದು, ಸುಲಭವಾಗಿ ಕೆತ್ತನೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. (NCERT)
23. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ದ್ವಿಶವಸಂಸ್ಕಾರ’ (ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯ ಶವಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಿರುವುದು) ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ?
A) ಹರಪ್ಪಾ
B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
C) ಲೋಥಲ್
D) ಕಾಲಿಬಂಗನ್
ಉತ್ತರ: C) ಲೋಥಲ್
ವಿವರಣೆ: ಲೋಥಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯ ಶವಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಿರುವ ದ್ವಿಶವಸಂಸ್ಕಾರ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. (NCERT)
24. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಅಗ್ನಿಕುಂಡಗಳು’ ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ?
A) ಹರಪ್ಪಾ
B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
C) ಕಾಲಿಬಂಗನ್
D) ಲೋಥಲ್
ಉತ್ತರ: C) ಕಾಲಿಬಂಗನ್
ವಿವರಣೆ: ಕಾಲಿಬಂಗನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಕುಂಡಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. (NCERT)
25. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ತೂಕದ ಮಾನಗಳು’ ಯಾವ ಗುಣಕಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದವು?
A) 10 ಮತ್ತು 20
B) 16 ಮತ್ತು 64
C) 8 ಮತ್ತು 32
D) 12 ಮತ್ತು 48
ಉತ್ತರ: B) 16 ಮತ್ತು 64
ವಿವರಣೆ: ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ತೂಕದ ಮಾನಗಳು 16 ಮತ್ತು 64 ರ ಗುಣಕಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು. ಇದು ಅವರ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
26. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಘೋಷಿಸಿದ ಜಾನ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಅವರ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಯಾವುದಾಗಿತ್ತು?
A) ASI ನಿರ್ದೇಶಕ
B) ಹರಪ್ಪಾ ಉತ್ಖನನಕಾರ
C) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ ಉತ್ಖನನಕಾರ
D) ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್
ಉತ್ತರ: A) ASI ನಿರ್ದೇಶಕ
ವಿವರಣೆ: ಜಾನ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಅವರು 1924ರಲ್ಲಿ ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಅವರು ಆಗಿನ ASI (ಭಾರತ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ) ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. (NCERT)
27. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಮಾತೃದೇವತೆಯ’ ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ?
A) ಹರಪ್ಪಾ
B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
C) ಲೋಥಲ್
D) ಧೋಲಾವೀರಾ
ಉತ್ತರ: B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
ವಿವರಣೆ: ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತೃದೇವತೆಯ ಮಣ್ಣಿನ (ಟೆರಾಕೋಟಾ) ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಇದು ಸ್ತ್ರೀ ದೇವತೆಯ ಆರಾಧನೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. (NCERT)
28. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಸಭಾಭವನ’ (Assembly Hall) ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ?
A) ಹರಪ್ಪಾ
B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
C) ಲೋಥಲ್
D) ಧೋಲಾವೀರಾ
ಉತ್ತರ: B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
ವಿವರಣೆ: ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋದಲ್ಲಿ ಬಹು-ಸ್ತಂಭಗಳ ಸಭಾಭವನ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. (NCERT)
29. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಉಳುಮೆ ಮಾಡಿದ ಭೂಮಿ’ಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ?
A) ಹರಪ್ಪಾ
B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
C) ಕಾಲಿಬಂಗನ್
D) ಲೋಥಲ್
ಉತ್ತರ: C) ಕಾಲಿಬಂಗನ್
ವಿವರಣೆ: ಕಾಲಿಬಂಗನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡಿದ ಭೂಮಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಳುಮೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. (NCERT)
30. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ರೋಪಡ್’ ನಗರ ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ?
A) ಗುಜರಾತ್
B) ರಾಜಸ್ಥಾನ
C) ಪಂಜಾಬ್
D) ಹರಿಯಾಣ
ಉತ್ತರ: C) ಪಂಜಾಬ್
ವಿವರಣೆ: ರೋಪಡ್ (ರುಪ್ನಗರ್) ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಒಂದು ನೆಲೆ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. (NCERT)
31. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಬಳಸುವ ಪ್ರಮುಖ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನ ಯಾವುದು?
A) DNA ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
B) ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಬನ್ (C-14) ವಿಧಾನ
C) ಥರ್ಮೋಲ್ಯೂಮಿನಿಸೆನ್ಸ್
D) ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ-ಆರ್ಗಾನ್ ವಿಧಾನ
ಉತ್ತರ: B) ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಬನ್ (C-14) ವಿಧಾನ
ವಿವರಣೆ: ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಬನ್ (C-14) ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರಾಟಿಗ್ರಫಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. (NCERT)
32. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಆಲಂಗೀರ್ಪುರ್’ ನೆಲೆ ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ?
A) ರಾಜಸ್ಥಾನ
B) ಹರಿಯಾಣ
C) ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ
D) ಪಂಜಾಬ್
ಉತ್ತರ: C) ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ
ವಿವರಣೆ: ಆಲಂಗೀರ್ಪುರ್ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಒಂದು ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. (NCERT)
33. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಸ್ಟ್ರಾಟಿಗ್ರಫಿ’ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದವರು ಯಾರು?
A) ಜಾನ್ ಮಾರ್ಷಲ್
B) ಮಾರ್ಟಿಮರ್ ವೀಲರ್
C) ದಯಾ ರಾಮ್ ಸಾಹ್ನಿ
D) ರಾಖಾಲ್ದಾಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ
ಉತ್ತರ: B) ಮಾರ್ಟಿಮರ್ ವೀಲರ್
ವಿವರಣೆ: ಮಾರ್ಟಿಮರ್ ವೀಲರ್ ಅವರು ಸ್ಟ್ರಾಟಿಗ್ರಫಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ಉತ್ಖನನದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಅವರು 1946ರಲ್ಲಿ ಹರಪ್ಪಾದಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ನಡೆಸಿದರು. (NCERT)
34. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಹತ್ತಿ’ ಬಟ್ಟೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ನಿದರ್ಶನ ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ?
A) ಹರಪ್ಪಾ
B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
C) ಲೋಥಲ್
D) ಧೋಲಾವೀರಾ
ಉತ್ತರ: B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
ವಿವರಣೆ: ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಹತ್ತಿ ಬಟ್ಟೆಯ ನಿದರ್ಶನ ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಜನರು ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಬೆಳೆದವರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.
35. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಶಿಲಾಲಿಂಗ’ ಪತ್ತೆಯಾದ ಸ್ಥಳ ಯಾವುದು?
A) ಹರಪ್ಪಾ
B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
C) ಲೋಥಲ್
D) ಕಾಲಿಬಂಗನ್
ಉತ್ತರ: A) ಹರಪ್ಪಾ
ವಿವರಣೆ: ಹರಪ್ಪಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಶಿಲಾಲಿಂಗ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಲಿಂಗ ಪೂಜೆಯ ಪದ್ಧತಿ ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. (NCERT)
36. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಭೂಕಂಪದ ಸಾಕ್ಷಿ’ ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ?
A) ಹರಪ್ಪಾ
B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
C) ಕಾಲಿಬಂಗನ್
D) ಲೋಥಲ್
ಉತ್ತರ: C) ಕಾಲಿಬಂಗನ್
ವಿವರಣೆ: ಕಾಲಿಬಂಗನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಭೂಕಂಪದ ಸಾಕ್ಷಿ ದೊರೆತಿದೆ. ಇದು ನಗರದ ಅವನತಿಗೆ ಒಂದು ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು. (NCERT)
37. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಬನವಾಲಿ’ ನಗರ ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ?
A) ಗುಜರಾತ್
B) ರಾಜಸ್ಥಾನ
C) ಹರಿಯಾಣ
D) ಪಂಜಾಬ್
ಉತ್ತರ: C) ಹರಿಯಾಣ
ವಿವರಣೆ: ಬನವಾಲಿ ಹರಿಯಾಣದ ಫತೇಹಾಬಾದ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಒಂದು ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ತಾಮ್ರ-ಶಿಲಾಯುಗ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ ದೊರೆತಿದೆ. (NCERT)
38. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಮಾಧಿ’ ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ?
A) ಹರಪ್ಪಾ
B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
C) ಲೋಥಲ್
D) ಕಾಲಿಬಂಗನ್
ಉತ್ತರ: B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
ವಿವರಣೆ: ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋದಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಮಾಧಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶವಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
39. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಜಲ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ಗೆ ಅದ್ಭುತ ಉದಾಹರಣೆ ಯಾವ ನಗರವಾಗಿದೆ?
A) ಹರಪ್ಪಾ
B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
C) ಧೋಲಾವೀರಾ
D) ಲೋಥಲ್
ಉತ್ತರ: C) ಧೋಲಾವೀರಾ
ವಿವರಣೆ: ಧೋಲಾವೀರಾದಲ್ಲಿ 16 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಲಾಶಯಗಳು, ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕಿತ ಜಲಾಶಯಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಇದು ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅದ್ಭುತ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.
40. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರಾಕ್-ಹರಪ್ಪಾ ಹಂತ’ದ ಪ್ರಮುಖ ನೆಲೆ ಯಾವುದು?
A) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
B) ಹರಪ್ಪಾ
C) ಕೋಟ್ ದಿಜಿ
D) ಲೋಥಲ್
ಉತ್ತರ: C) ಕೋಟ್ ದಿಜಿ
ವಿವರಣೆ: ಕೋಟ್ ದಿಜಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಿಂಧ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಕ್-ಹರಪ್ಪಾ ಹಂತದ ಪ್ರಮುಖ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
41. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ವೃಕ್ಷ ಪೂಜೆ’ಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವ ವೃಕ್ಷ ಯಾವುದು?
A) ಮಾವು
B) ಅಶ್ವತ್ಥ
C) ಬೇವು
D) ಬೇಲ
ಉತ್ತರ: B) ಅಶ್ವತ್ಥ
ವಿವರಣೆ: ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅಶ್ವತ್ಥ (ಅರಳಿ) ವೃಕ್ಷದ ಪೂಜೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ ದೊರೆತಿದೆ. ಮುದ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ವೃಕ್ಷದ ಪೂಜೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. (NCERT)
42. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ನಗರ ಯೋಜನೆ’ಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ ಯಾವುದು?
A) ಅಂದವಾದ ಕಟ್ಟಡಗಳು
B) ಗ್ರಿಡ್ ಪದ್ಧತಿಯ ರಸ್ತೆಗಳು
C) ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡಗಳು
D) ವೃತ್ತಾಕಾರದ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸ
ಉತ್ತರ: B) ಗ್ರಿಡ್ ಪದ್ಧತಿಯ ರಸ್ತೆಗಳು
ವಿವರಣೆ: ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ನಗರಗಳನ್ನು ಗ್ರಿಡ್ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಬೀದಿಗಳು ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸರಳರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಕೋನದಲ್ಲಿ ಛೇದಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. (NCERT)
43. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಖಡ್ಗಮೃಗ’ದ ಚಿತ್ರವಿರುವ ಮುದ್ರೆ ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ?
A) ಹರಪ್ಪಾ
B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
C) ಲೋಥಲ್
D) ಧೋಲಾವೀರಾ
ಉತ್ತರ: B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
ವಿವರಣೆ: ಖಡ್ಗಮೃಗದ ಚಿತ್ರವಿರುವ ಮುದ್ರೆಯು ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿ ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. (NCERT)
44. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಸಿಂಧೂ ನದಿ’ಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಯಾವುದು?
A) ಹರಪ್ಪಾ
B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
C) ಕಾಲಿಬಂಗನ್
D) ಲೋಥಲ್
ಉತ್ತರ: B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
ವಿವರಣೆ: ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ ನಗರವು ಸಿಂಧೂ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಹರಪ್ಪಾ ರಾವಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಕಾಲಿಬಂಗನ್ ಘಗ್ಗರ್ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಲೋಥಲ್ ಭೋಗ್ವಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. (NCERT)
45. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಮಹಾಧಾನ್ಯಾಗಾರ’ (Great Granary) ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ?
A) ಹರಪ್ಪಾ
B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
C) ಲೋಥಲ್
D) ಧೋಲಾವೀರಾ
ಉತ್ತರ: B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
ವಿವರಣೆ: ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋದಲ್ಲಿ 45 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಮತ್ತು 45 ಮೀಟರ್ ಅಗಲದ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಕಟ್ಟಡವಾದ ಮಹಾಧಾನ್ಯಾಗಾರ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು.
46. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಕಂಚು’ ತಯಾರಿಸಲು ಯಾವ ಎರಡು ಲೋಹಗಳ ಮಿಶ್ರಲೋಹ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ?
A) ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಸೀಸ
B) ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ತವರ
C) ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನ
D) ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ
ಉತ್ತರ: B) ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ತವರ
ವಿವರಣೆ: ಕಂಚು ತಯಾರಿಸಲು ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ತವರದ ಮಿಶ್ರಲೋಹ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ತವರವನ್ನು ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಜನರು ಮಲಯಾ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. (NCERT)
47. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರವಾಹದ ಸಾಕ್ಷಿ’ ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ?
A) ಹರಪ್ಪಾ
B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
C) ಲೋಥಲ್
D) ಧೋಲಾವೀರಾ
ಉತ್ತರ: B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
ವಿವರಣೆ: ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಹಲವಾರು ಪದರಗಳು ಪ್ರವಾಹದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಇದು ನಗರವು ಪದೇ ಪದೇ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
48. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಅಕ್ಕಿ’ ಬೆಳೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ ದೊರೆತ ಸ್ಥಳ ಯಾವುದು?
A) ಹರಪ್ಪಾ
B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
C) ಲೋಥಲ್
D) ಕಾಲಿಬಂಗನ್
ಉತ್ತರ: C) ಲೋಥಲ್
ವಿವರಣೆ: ಲೋಥಲ್ ಮತ್ತು ರಂಗಪುರದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿ ಬೆಳೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ ದೊರೆತಿದೆ. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. (NCERT)
49. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ದಂತದ ಕೆಲಸ’ಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದ ಸ್ಥಳ ಯಾವುದು?
A) ಹರಪ್ಪಾ
B) ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ
C) ಚನ್ಹುದಾರೋ
D) ಲೋಥಲ್
ಉತ್ತರ: C) ಚನ್ಹುದಾರೋ
ವಿವರಣೆ: ಚನ್ಹುದಾರೋ ದಂತದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ದಂತದ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಮಣಿಗಳ ತಯಾರಿಕಾ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. (NCERT)
50. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪತ್ತೆಯ 100ನೇ ವರ್ಷವನ್ನು ಯಾವ ವರ್ಷ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು?
A) 2022
B) 2023
C) 2024
D) 2025
ಉತ್ತರ: C) 2024
ವಿವರಣೆ: ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು 1924ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಅವರು ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ 2024ನೇ ಇಸವಿಯು ಈ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪತ್ತೆಯ 100ನೇ ವರ್ಷವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.