Geological Structure of India MCQs
ಬಹು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು (MCQs with Explanations)
ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ವಿವಿಧ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ .
ವಿಭಾಗ 1: ಪ್ರಿ-ಕೇಂಬ್ರಿಯನ್ ಯುಗ (ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲೆಗಳು)
1. ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಸಮೂಹ ಯಾವುದು?
(A) ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲಾಸಮೂಹ
(B) ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲಾಸಮೂಹ
(C) ವಿಂಧ್ಯನ್ ಶಿಲಾಸಮೂಹ
(D) ತೃತೀಯ ಶಿಲಾಸಮೂಹ
ಉತ್ತರ: (B) ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲಾಸಮೂಹ
ವಿವರಣೆ: ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲೆಗಳು (Archaean Rocks) ಸುಮಾರು 4 ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ರೂಪುಗೊಂಡು, ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇವನ್ನು ‘ಮೂಲಭೂತ ಸಂಕೀರ್ಣ’ (Fundamental Complex) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ .
2. ‘ಅಜೋಯಿಕ್’ (Azoic) ಶಿಲೆಗಳೆಂದರೆ ಯಾವುವು?
(A) ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಜನ್ಯ ಶಿಲೆಗಳು
(B) ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳಿಲ್ಲದ ಶಿಲೆಗಳು
(C) ಜಲಜ ಶಿಲೆಗಳು
(D) ಕಾರ್ಬನ್ ಅಂಶವಿರುವ ಶಿಲೆಗಳು
ಉತ್ತರ: (B) ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳಿಲ್ಲದ ಶಿಲೆಗಳು
ವಿವರಣೆ: ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲಾಸಮೂಹದಲ್ಲಿ (Archaean System) ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು ‘ಜೀವರಹಿತ’ ಅಥವಾ ‘ಅಜೋಯಿಕ್’ (Azoic) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ .
3. ಧಾರವಾಡ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹ (Dharwar System) ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ?
(A) ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ
(B) ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ
(C) ಕರ್ನಾಟಕ
(D) ಒಡಿಶಾ
ಉತ್ತರ: (C) ಕರ್ನಾಟಕ
ವಿವರಣೆ: ಈ ಶಿಲಾಸಮೂಹವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಧಾರವಾಡ-ಬಳ್ಳಾರಿ-ಮೈಸೂರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ‘ಧಾರವಾಡ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹ’ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ .
4. ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಖನಿಜವು ಧಾರವಾಡ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ?
(A) ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು
(B) ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ
(C) ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು
(D) ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲು
ಉತ್ತರ: (C) ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು
ವಿವರಣೆ: ಧಾರವಾಡ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹವು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು, ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್, ಚಿನ್ನದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿವೆ .
5. ‘ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶ್ರೇಣಿ’ (Champion Series) ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ?
(A) ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು
(B) ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ
(C) ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿ
(D) ತಾಮ್ರದ ನಿಕ್ಷೇಪ
ಉತ್ತರ: (B) ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ
ವಿವರಣೆ: ಕೋಲಾರ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ‘ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶ್ರೇಣಿ’ಯು ಧಾರವಾಡ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಚಿನ್ನದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ .
6. ಭಾರತದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ‘ತಳದ ಸಂಕೀರ್ಣ’ (Basement Complex) ಎಂದು ಯಾವುದನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ?
(A) ವಿಂಧ್ಯನ್ ಶಿಲೆಗಳು
(B) ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲೆಗಳು
(C) ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲೆಗಳು
(D) ಹಿಮಾಲಯದ ಶಿಲೆಗಳು
ಉತ್ತರ: (C) ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲೆಗಳು
ವಿವರಣೆ: ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲೆಗಳು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಶಿಲೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ನಂತರದ ಎಲ್ಲಾ ಶಿಲಾಸ್ತರಗಳು ನಿಕ್ಷೇಪಗೊಂಡಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವನ್ನು ‘ತಳದ ಸಂಕೀರ್ಣ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ .
7. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ ಯಾವುದು?
(A) ಕೋಲಾರ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ
(B) ಹಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ
(C) ರಾಮಗಿರಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ
(D) ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ
ಉತ್ತರ: (B) ಹಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ
ವಿವರಣೆ: ಕೋಲಾರ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ (KGF) ಈಗ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಧಾರವಾಡ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹದ ಭಾಗವೇ ಆಗಿದೆ .
8. ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಶಿಲಾಸಮೂಹವನ್ನು ‘ಮೂಲಭೂತ ಸಂಕೀರ್ಣ’ (Fundamental Complex) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ?
(A) ಕಡಪ್ಪ ಶಿಲಾಸಮೂಹ
(B) ವಿಂಧ್ಯನ್ ಶಿಲಾಸಮೂಹ
(C) ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲಾಸಮೂಹ
(D) ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲಾಸಮೂಹ
ಉತ್ತರ: (C) ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲಾಸಮೂಹ
ವಿವರಣೆ: ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲಾಸಮೂಹವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಪದರದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ನಂತರದ ಎಲ್ಲಾ ಶಿಲಾಸ್ತರಗಳಿಗೆ ಇದು ತಳಹದಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ‘ಮೂಲಭೂತ ಸಂಕೀರ್ಣ’ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಸೂಕ್ತ .
ವಿಭಾಗ 2: ಪುರಾಜೀವಿ ಯುಗ (ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲೆಗಳು)
9. ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಯಾವ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ?
(A) ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹ
(B) ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹ
(C) ತೃತೀಯ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹ
(D) ಕ್ವಾಟರ್ನರಿ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು
ಉತ್ತರ: (B) ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹ
ವಿವರಣೆ: ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು (ಝಾರಿಯಾ, ರಾಣಿಗಂಜ್, ಬೊಕಾರೊ, ಸಿಂಗರೇಣಿ) ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವು ಸಿಹಿನೀರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಯನಗೊಂಡು ರೂಪುಗೊಂಡವು.
10. ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹದ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಯಾವುದು?
(A) ಸಮುದ್ರೀಯ ನಿಕ್ಷೇಪಣೆ
(B) ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟ
(C) ನದಿ ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳ ಸಿಹಿನೀರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಣೆ
(D) ಹಿಮನದಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ
ಉತ್ತರ: (C) ನದಿ ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳ ಸಿಹಿನೀರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಣೆ
ವಿವರಣೆ: ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳಂತಹ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಯನಗೊಂಡ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಾಗಿವೆ (Fluviatile and Lacustrine deposits). ಇವು ಸಮುದ್ರೀಯ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲ.
11. ಗ್ಲಾಸಾಪ್ಟೆರಿಸ್ (Glossopteris) ಸಸ್ಯದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಯಾವ ಶಿಲಾಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ?
(A) ವಿಂಧ್ಯನ್ ಶಿಲಾಸಮೂಹ
(B) ಧಾರವಾಡ ಶಿಲಾಸಮೂಹ
(C) ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲಾಸಮೂಹ
(D) ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್
ಉತ್ತರ: (C) ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲಾಸಮೂಹ
ವಿವರಣೆ: ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಸಾಪ್ಟೆರಿಸ್ ಸಸ್ಯದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಈ ಸಸ್ಯವು ಪ್ರಾಚೀನ ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಭೂಖಂಡದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
12. ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಪ್ರದೇಶವು ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲಾಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲ?
(A) ದಾಮೋದರ್ ಕಣಿವೆ
(B) ಗೋದಾವರಿ ಕಣಿವೆ
(C) ನರ್ಮದಾ ಕಣಿವೆ
(D) ಮಹಾನದಿ ಕಣಿವೆ
ಉತ್ತರ: (C) ನರ್ಮದಾ ಕಣಿವೆ
ವಿವರಣೆ: ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದಾಮೋದರ್, ಗೋದಾವರಿ, ಮಹಾನದಿ ಮತ್ತು ಸೋನ್ ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ನರ್ಮದಾ ಕಣಿವೆಯು ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.
13. ಕೆಳಗಿನ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾದ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ?
(A) ಆರ್ಷೇಯ > ಗೊಂಡ್ವಾನಾ > ವಿಂಧ್ಯನ್ > ತೃತೀಯ
(B) ಆರ್ಷೇಯ > ವಿಂಧ್ಯನ್ > ಗೊಂಡ್ವಾನಾ > ತೃತೀಯ
(C) ವಿಂಧ್ಯನ್ > ಆರ್ಷೇಯ > ಗೊಂಡ್ವಾನಾ > ತೃತೀಯ
(D) ಗೊಂಡ್ವಾನಾ > ಆರ್ಷೇಯ > ವಿಂಧ್ಯನ್ > ತೃತೀಯ
ಉತ್ತರ: (B) ಆರ್ಷೇಯ > ವಿಂಧ್ಯನ್ > ಗೊಂಡ್ವಾನಾ > ತೃತೀಯ
ವಿವರಣೆ: ಸರಿಯಾದ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮವೆಂದರೆ: ಮೊದಲು ಆರ್ಷೇಯ, ನಂತರ ವಿಂಧ್ಯನ್, ನಂತರ ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ನಂತರ ತೃತೀಯ ಯುಗದ ಶಿಲೆಗಳು .
14. ‘ಪುರಾಣ ಶಿಲಾಸಮೂಹ’ (Purana Rock System) ದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಎರಡು ಶಿಲಾಸಮೂಹಗಳು ಸೇರುತ್ತವೆ?
(A) ಆರ್ಷೇಯ ಮತ್ತು ಧಾರವಾಡ
(B) ಕಡಪ್ಪ ಮತ್ತು ವಿಂಧ್ಯನ್
(C) ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಮತ್ತು ಡೆಕ್ಕನ್
(D) ತೃತೀಯ ಮತ್ತು ಕ್ವಾಟರ್ನರಿ
ಉತ್ತರ: (B) ಕಡಪ್ಪ ಮತ್ತು ವಿಂಧ್ಯನ್
ವಿವರಣೆ: ಪ್ರೊಟೆರೊಜೋಯಿಕ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು 1400-600 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ) ರೂಪುಗೊಂಡ ಕಡಪ್ಪ ಮತ್ತು ವಿಂಧ್ಯನ್ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ‘ಪುರಾಣ ಶಿಲಾಸಮೂಹ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ .
ವಿಭಾಗ 3: ತೃತೀಯ ಯುಗ (ಹಿಮಾಲಯದ ಉತ್ಪತ್ತಿ)
15. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿ: 1. ಹಿಮಾಲಯದ ರಚನೆ, 2. ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ಗಳ ರಚನೆ, 3. ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ರಚನೆ, 4. ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನದ ರಚನೆ
(A) 1, 2, 3, 4
(B) 3, 2, 1, 4
(C) 2, 3, 1, 4
(D) 3, 1, 2, 4
ಉತ್ತರ: (B) 3, 2, 1, 4
ವಿವರಣೆ: ಸರಿಯಾದ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ: ಮೊದಲು ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ರಚನೆ (ಪುರಾಜೀವಿ/ಮೃತ್ಯುಜೀವಿ ಯುಗ), ನಂತರ ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ರಚನೆ (ಕ್ರಿಟೇಷಿಯಸ್ ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ), ನಂತರ ಹಿಮಾಲಯ ರಚನೆ (ತೃತೀಯ ಯುಗ), ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನ ರಚನೆ (ಕ್ವಾಟರ್ನರಿ ಯುಗ) .
16. ಭಾರತದ ಫಲಕ ಮತ್ತು ಯುರೇಷಿಯನ್ ಫಲಕಗಳ ಡಿಕ್ಕಿಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಣಾಮ ಯಾವುದು?
(A) ಅರಾವಳಿ ಪರ್ವತದ ಉತ್ಪತ್ತಿ
(B) ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತದ ಉತ್ಪತ್ತಿ
(C) ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತದ ಉತ್ಪತ್ತಿ
(D) ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ
ಉತ್ತರ: (C) ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತದ ಉತ್ಪತ್ತಿ
ವಿವರಣೆ: ಸುಮಾರು 5-5.5 ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಯುರೇಷಿಯನ್ ಪ್ಲೇಟ್ಗಳ ಡಿಕ್ಕಿಯಿಂದಾಗಿ ಟೆಥಿಸ್ ಸಮುದ್ರದ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳು ಮಡಿಕೆಗೊಂಡು ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.
17. ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತವನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪರ್ವತ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ?
(A) ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಪರ್ವತ
(B) ಅವಶೇಷ ಪರ್ವತ
(C) ಮಡಿಕೆ ಪರ್ವತ (Fold Mountain)
(D) ಬ್ಲಾಕ್ ಪರ್ವತ
ಉತ್ತರ: (C) ಮಡಿಕೆ ಪರ್ವತ (Fold Mountain)
ವಿವರಣೆ: ಹಿಮಾಲಯವು ಟೆಥಿಸ್ ಸಮುದ್ರದ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳು ಎರಡು ಫಲಕಗಳ ಡಿಕ್ಕಿಯಿಂದ ಮಡಿಕೆಗೊಂಡು ಉಂಟಾದ ಮಡಿಕೆ ಪರ್ವತವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಎಳೆಯ ಮಡಿಕೆ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು .
18. ‘ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್’ ಗಳ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವೇನು?
(A) ಹಿಮನದಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ
(B) ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗಳ ಸರಣಿ
(C) ಗಾಳಿಯ ಸವೆತ
(D) ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳ ಸಂಚಯನ
ಉತ್ತರ: (B) ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗಳ ಸರಣಿ
ವಿವರಣೆ: ಕ್ರಿಟೇಷಿಯಸ್ ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು 6.6 ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ) ಭಾರತ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗಳ ಸರಣಿಯೇ ‘ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್’ ಗಳಿಗೆ ಕಾರಣ. ಇದರಿಂದಾದ ಬಸಾಲ್ಟ್ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಡೆಕ್ಕನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು .
19. ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತದ ಅತ್ಯಂತ ದಕ್ಷಿಣದ ಶ್ರೇಣಿ ಯಾವುದು?
(A) ಹಿಮಾದ್ರಿ
(B) ಹಿಮಾಚಲ್
(C) ಶಿವಾಲಿಕ್
(D) ಟಿಬೆಟನ್ ಹಿಮಾಲಯ
ಉತ್ತರ: (C) ಶಿವಾಲಿಕ್
ವಿವರಣೆ: ಹಿಮಾಲಯದ ನಾಲ್ಕು ಸಮಾನಾಂತರ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದಕ್ಷಿಣದ್ದು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ನವೀನವಾದುದು ಶಿವಾಲಿಕ್ ಅಥವಾ ಉಪ-ಹಿಮಾಲಯ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನದಿಗಳು ತಂದ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣಿನ ಸಂಚಯನದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.
20. ಕೆಳಗಿನ ಯಾವುದು ಹಿಮಾಲಯದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಶ್ರೇಣಿಯಾಗಿದೆ?
(A) ಶಿವಾಲಿಕ್
(B) ಲಘು ಹಿಮಾಲಯ
(C) ಮಹಾ ಹಿಮಾಲಯ (ಹಿಮಾದ್ರಿ)
(D) ಟ್ರಾನ್ಸ್-ಹಿಮಾಲಯ
ಉತ್ತರ: (C) ಮಹಾ ಹಿಮಾಲಯ (ಹಿಮಾದ್ರಿ)
ವಿವರಣೆ: ಮಹಾ ಹಿಮಾಲಯ ಅಥವಾ ಹಿಮಾದ್ರಿಯು ಹಿಮಾಲಯದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾದ ಶ್ರೇಣಿಯಾಗಿದೆ. ಎವರೆಸ್ಟ್, ಕಾಂಚನಗಂಗಾ ಮುಂತಾದ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರಗಳು ಇಲ್ಲೇ ಇವೆ.
21. ತೃತೀಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ (Tertiary Period) ಸಂಭವಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆ ಯಾವುದು?
(A) ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲೆಗಳ ರಚನೆ
(B) ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತದ ಉತ್ಪತ್ತಿ
(C) ವಿಂಧ್ಯನ್ ಶಿಲೆಗಳ ರಚನೆ
(D) ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನದ ರಚನೆ
ಉತ್ತರ: (B) ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತದ ಉತ್ಪತ್ತಿ
ವಿವರಣೆ: ತೃತೀಯ ಯುಗವು ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತದ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು. ಇದು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ .
22. ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಯಾವ ಬಗೆಯ ಶಿಲೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ?
(A) ಗ್ರಾನೈಟ್
(B) ಬಸಾಲ್ಟ್
(C) ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲು
(D) ಬಲುಷ್ಕಲ್ಲು (ಸ್ಯಾಂಡ್ಸ್ಟೋನ್)
ಉತ್ತರ: (B) ಬಸಾಲ್ಟ್
ವಿವರಣೆ: ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಪ್ರದೇಶವು ಬಸಾಲ್ಟ್ ಶಿಲೆಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಬಸಾಲ್ಟ್ ಒಂದು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಜನ್ಯ ಶಿಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ .
23. ಕೆಳಗಿನ ಯಾವುದು ಹಿಮಾಲಯದ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಗರ?
(A) ಅರಾಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ
(B) ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ
(C) ಟೆಥಿಸ್ ಸಾಗರ
(D) ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ
ಉತ್ತರ: (C) ಟೆಥಿಸ್ ಸಾಗರ
ವಿವರಣೆ: ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತವು ಟೆಥಿಸ್ ಸಾಗರದ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳು ಮಡಿಕೆಗೊಂಡು ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಸಾಗರವು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಯುರೇಷಿಯನ್ ಫಲಕಗಳ ನಡುವೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು.
ವಿಭಾಗ 4: ನವೀನ ಯುಗ (ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನ)
24. ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನದ ರಚನೆಯು ಯಾವ ಯುಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ?
(A) ಪ್ರಿ-ಕೇಂಬ್ರಿಯನ್
(B) ಪುರಾಜೀವಿ
(C) ತೃತೀಯ
(D) ಕ್ವಾಟರ್ನರಿ
ಉತ್ತರ: (D) ಕ್ವಾಟರ್ನರಿ
ವಿವರಣೆ: ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನವು ತೃತೀಯ ಯುಗದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕ್ವಾಟರ್ನರಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ (ನವೀನ ಯುಗ) ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ಹರಿದುಬಂದ ನದಿಗಳು ಸಂಚಯನಗೊಳಿಸಿದ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ .
25. ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನದ ಮಣ್ಣು ಯಾವ ಬಗೆಯದು?
(A) ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು
(B) ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣು (Alluvial Soil)
(C) ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಮಣ್ಣು
(D) ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣು
ಉತ್ತರ: (B) ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣು (Alluvial Soil)
ವಿವರಣೆ: ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನದ ಮಣ್ಣು ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ಹರಿದುಬರುವ ನದಿಗಳು ಸಂಚಯನಗೊಳಿಸಿದ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣಾಗಿದೆ. ಇದು ತುಂಬಾ ಫಲವತ್ತಾಗಿದ್ದು, ಕೃಷಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ.
26. ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನದ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯಾವುದು?
(A) ಸಿಂಧೂ-ಗಂಗಾ-ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ
(B) ನರ್ಮದಾ-ತಾಪಿ
(C) ಗೋದಾವರಿ-ಕೃಷ್ಣಾ
(D) ಕಾವೇರಿ-ಪೆನ್ನಾರ್
ಉತ್ತರ: (A) ಸಿಂಧೂ-ಗಂಗಾ-ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ
ವಿವರಣೆ: ಸಿಂಧೂ, ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಉಪನದಿಗಳು ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ಸವೆಸಿ ತಂದ ಸಂಚಿತ ವಸ್ತುಗಳು ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿವೆ.
27. ಕ್ವಾಟರ್ನರಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ (Quaternary Era) ರೂಪುಗೊಂಡ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣ ಯಾವುದು?
(A) ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ
(B) ಡೆಕ್ಕನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ
(C) ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನ
(D) ಅರಾವಳಿ ಶ್ರೇಣಿ
ಉತ್ತರ: (C) ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನ
ವಿವರಣೆ: ಕ್ವಾಟರ್ನರಿ ಯುಗವು ಅತ್ಯಂತ ನವೀನ ಯುಗವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನದ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಹಿಮಾಲಯದ ರಚನೆಯು ತೃತೀಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಆಯಿತು .
28. ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನದ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು ಯಾವುದು?
(A) ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನ್ ಮೈದಾನ
(B) ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಮೈದಾನ
(C) ಸಿಂಧೂ-ಗಂಗಾ-ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಮೈದಾನ
(D) ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲವೂ
ಉತ್ತರ: (D) ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲವೂ
ವಿವರಣೆ: ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನವನ್ನು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಮೈದಾನ, ಸಿಂಧೂ-ಗಂಗಾ-ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಮೈದಾನ, ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನ್ ಮೈದಾನ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
29. ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (Foredeep) ಯಾವುದು ತುಂಬಿತು?
(A) ಸಮುದ್ರದ ನೀರು
(B) ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಲಾವಾ
(C) ನದಿಗಳು ತಂದ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣು
(D) ಹಿಮನದಿಗಳು
ಉತ್ತರ: (C) ನದಿಗಳು ತಂದ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣು
ವಿವರಣೆ: ಹಿಮಾಲಯ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಅದರ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಆಳವಾದ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (Foredeep) ಹಿಮಾಲಯದ ನದಿಗಳು ತಂದ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣು ಸಾವಿರಾರು ಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ಆಳದವರೆಗೆ ತುಂಬಿಸಿ ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು.
ವಿಭಾಗ 5: ಸಂಯೋಜಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಭಾರತ)
30. ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹವು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಆವರಿಸಿದೆ?
(A) ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹ
(B) ಧಾರವಾಡ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹ
(C) ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್
(D) ವಿಂಧ್ಯನ್ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹ
ಉತ್ತರ: (B) ಧಾರವಾಡ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹ
ವಿವರಣೆ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗ (ರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಭಾಗ) ಪ್ರಿ-ಕೇಂಬ್ರಿಯನ್ ಯುಗದ ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ .
31. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು (Black Soil) ಪ್ರದೇಶಗಳು ಯಾವ ಶಿಲಾಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ?
(A) ಧಾರವಾಡ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹ
(B) ಗ್ನೀಸ್ ಶಿಲೆಗಳು
(C) ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ (ಬಸಾಲ್ಟ್)
(D) ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಶಿಲೆಗಳು
ಉತ್ತರ: (C) ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ (ಬಸಾಲ್ಟ್)
ವಿವರಣೆ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ (ಬೆಳಗಾವಿ, ಬೀದರ್, ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ) ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ನ ಬಸಾಲ್ಟ್ ಶಿಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಶಿಲೆಗಳು ತೃತೀಯ ಯುಗದ ಆದಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗಳ ಫಲಿತಾಂಶ .
32. ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ?
(A) ಬೆಳಗಾವಿ, ಬೀದರ್, ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ
(B) ಧಾರವಾಡ, ಬಳ್ಳಾರಿ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಮೈಸೂರು
(C) ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ
(D) ಬೆಂಗಳೂರು, ತುಮಕೂರು, ಕೋಲಾರ
ಉತ್ತರ: (B) ಧಾರವಾಡ, ಬಳ್ಳಾರಿ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಮೈಸೂರು
ವಿವರಣೆ: ಧಾರವಾಡ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಧಾರವಾಡ-ಬಳ್ಳಾರಿ-ಮೈಸೂರು ಬೆಲ್ಟ್ನಲ್ಲಿ (ಹಳೆಯ ಮೈಸೂರು ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ಭಾಗ) ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ .
33. ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ (Hutti Gold Mines) ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ?
(A) ಕೋಲಾರ
(B) ಬಳ್ಳಾರಿ
(C) ರಾಯಚೂರು
(D) ಚಿತ್ರದುರ್ಗ
ಉತ್ತರ: (C) ರಾಯಚೂರು
ವಿವರಣೆ: ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ ಇದೆ. ಇದು ಧಾರವಾಡ ಶಿಲಾ ಸಮೂಹದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ .
34. ‘ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶಿಲಾಫಲಕ’ (South Indian Shield) ಎಂಬ ಪದವು ಯಾವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ?
(A) ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶ
(B) ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನ
(C) ಪ್ರಿ-ಕೇಂಬ್ರಿಯನ್ ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪ ಭಾಗ
(D) ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಪ್ರದೇಶ
ಉತ್ತರ: (C) ಪ್ರಿ-ಕೇಂಬ್ರಿಯನ್ ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪ ಭಾಗ
ವಿವರಣೆ: ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಪ್ರಿ-ಕೇಂಬ್ರಿಯನ್ ಯುಗದ ಆರ್ಷೇಯ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಸ್ಥಿರವಾದ ಈ ಭಾಗವನ್ನು ‘ಶಿಲಾಫಲಕ’ (Shield) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
35. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣು (Red Soil) ಯಾವ ಶಿಲೆಗಳ ಸವೆತದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ?
(A) ಬಸಾಲ್ಟ್
(B) ಗ್ರಾನೈಟ್ ಮತ್ತು ನೈಸ್
(C) ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲು
(D) ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣು
ಉತ್ತರ: (B) ಗ್ರಾನೈಟ್ ಮತ್ತು ನೈಸ್
ವಿವರಣೆ: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಮತ್ತು ನೈಸ್ ಶಿಲೆಗಳ ಸವೆತದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಬಂದಿದೆ .
ವಿಭಾಗ 6: ಹಿಂದಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
36. ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಸರಿಯಾದ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ ಯಾವುದು?
(A) ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ > ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು > ಹಿಮಾಲಯ > ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನ
(B) ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು > ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ > ಹಿಮಾಲಯ > ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನ
(C) ಹಿಮಾಲಯ > ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ > ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು > ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನ
(D) ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನ > ಹಿಮಾಲಯ > ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ > ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು
ಉತ್ತರ: (B) ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು > ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ > ಹಿಮಾಲಯ > ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನ
ವಿವರಣೆ: ಸರಿಯಾದ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ: 1. ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ರಚನೆ (ಪ್ರಾಚೀನ), 2. ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ರಚನೆ (ಕ್ರಿಟೇಷಿಯಸ್ ಅವಧಿ), 3. ಹಿಮಾಲಯ ರಚನೆ (ತೃತೀಯ ಯುಗ), 4. ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನ ರಚನೆ (ಕ್ವಾಟರ್ನರಿ) .
37. ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಘಟನೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದುದು?
(A) ಶಿವಾಲಿಕ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ರಚನೆ
(B) ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನದ ರಚನೆ
(C) ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ಗಳ ರಚನೆ
(D) ಖಾಸಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ರಚನೆ
ಉತ್ತರ: (C) ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ಗಳ ರಚನೆ
ವಿವರಣೆ: ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ಗಳ ರಚನೆಯು ಸುಮಾರು 6.6 ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ (ಕ್ರಿಟೇಷಿಯಸ್ ಅವಧಿ) ಆಯಿತು. ಶಿವಾಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಮೈದಾನವು ಇದಕ್ಕಿಂತ ತುಂಬಾ ನಂತರ (ತೃತೀಯ ಮತ್ತು ಕ್ವಾಟರ್ನರಿ) ರೂಪುಗೊಂಡವು. ಖಾಸಿ ಬೆಟ್ಟಗಳೂ ತೃತೀಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡವು .
38. ಸಿಂಧೂ-ಗಂಗಾ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದ ರಚನೆಯು ಯಾವ ಯುಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ?
(A) ಪ್ರಿ-ಕೇಂಬ್ರಿಯನ್
(B) ಪುರಾಜೀವಿ
(C) ತೃತೀಯ
(D) ಕ್ವಾಟರ್ನರಿ
ಉತ್ತರ: (D) ಕ್ವಾಟರ್ನರಿ
ವಿವರಣೆ: ಸಿಂಧೂ-ಗಂಗಾ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶವು ಅತ್ಯಂತ ನವೀನ ಯುಗವಾದ ಕ್ವಾಟರ್ನರಿಯಲ್ಲಿ (Quaternary) ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಹಿಮಾಲಯದ ನದಿಗಳು ತಂದ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣಿನ ಸಂಚಯನದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ .
39. ಮಾರುಸ್ಥಲಿ (ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿ) ಯಾವ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ?
(A) ಪ್ರಿ-ಕೇಂಬ್ರಿಯನ್
(B) ಪುರಾಜೀವಿ (Palaeozoic)
(C) ಮೃತ್ಯುಜೀವಿ (Mesozoic)
(D) ನವಜೀವಿ (Cenozoic)
ಉತ್ತರ: click here
(C) ಮೃತ್ಯುಜೀವಿ (Mesozoic)
ವಿವರಣೆ: ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಾರುಸ್ಥಲಿ (ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿ) ಪ್ರದೇಶವು ಮೃತ್ಯುಜೀವಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ (Mesozoic Era) ಸಮುದ್ರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ .
40. ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಜೋಡಿಯು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಿದೆ?
(A) ಪುರಾಜೀವಿ (Palaeozoic) – ಜುರಾಸಿಕ್
(B) ಮೃತ್ಯುಜೀವಿ (Mesozoic) – ಸೈಲೂರಿಯನ್
(C) ಪ್ರಿ-ಕೇಂಬ್ರಿಯನ್ – ಆರ್ಷೇಯ
(D) ನವಜೀವಿ (Cainozoic) – ಕ್ರಿಟೇಷಿಯಸ್
ಉತ್ತರ: (C) ಪ್ರಿ-ಕೇಂಬ್ರಿಯನ್ – ಆರ್ಷೇಯ
ವಿವರಣೆ: ಸರಿಯಾದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ: ಪ್ರಿ-ಕೇಂಬ್ರಿಯನ್ ಯುಗವು ಆರ್ಷೇಯ (Archaean) ಕಾಲವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರಾಜೀವಿ – ಸೈಲೂರಿಯನ್, ಮೃತ್ಯುಜೀವಿ – ಜುರಾಸಿಕ್, ನವಜೀವಿ – ಆಲಿಗೋಸೀನ್ ಸರಿಯಾದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ .
41. ಕೆಳಗಿನ ಯಾವುದು ಕಾಯಾಂತರಿತ ಶಿಲೆಯ (Metamorphic Rock) ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ?
(A) ಗ್ರಾನೈಟ್
(B) ಬಲುಷ್ಕಲ್ಲು (ಸ್ಯಾಂಡ್ಸ್ಟೋನ್)
(C) ಸಂಗಮರ್ (ಮಾರ್ಬಲ್)
(D) ಬಸಾಲ್ಟ್
ಉತ್ತರ: (C) ಸಂಗಮರ್ (ಮಾರ್ಬಲ್)
ವಿವರಣೆ: ಸಂಗಮರ್ (ಮಾರ್ಬಲ್) ಕಾಯಾಂತರಿತ ಶಿಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲಿನ (Limestone) ರೂಪಾಂತರದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ .
42. ಭೂಕಂಪವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಉಪಕರಣ ಯಾವುದು?
(A) ಅರ್ಗೋಗ್ರಾಫ್
(B) ಥರ್ಮೋಗ್ರಾಫ್
(C) ಬ್ಯಾರೋಗ್ರಾಫ್
(D) ಸೀಸ್ಮೋಗ್ರಾಫ್
ಉತ್ತರ: (D) ಸೀಸ್ಮೋಗ್ರಾಫ್
ವಿವರಣೆ: ಸೀಸ್ಮೋಗ್ರಾಫ್ (Seismograph) ಒಂದು ಉಪಕರಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಭೂಕಂಪನ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ಸೀಸ್ಮೋಗ್ರಾಫ್ನಿಂದ ಪಡೆದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ರಿಕ್ಟರ್ ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ (Richter Scale) ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ .
43. ಭೂಕಂಪದ ಉದ್ಗಮ ಕೇಂದ್ರ (Focus/Hypocentre) ಎಂದರೇನು?
(A) ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ, ಉದ್ಗಮ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಮೇಲಿರುವ ಸ್ಥಳ
(B) ಭೂಮಿಯ ಒಳಗೆ, ಶಕ್ತಿಯು ಮೊದಲು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಸ್ಥಳ
(C) ಭೂಕಂಪದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಸ್ಥಳ
(D) ಭೂಕಂಪದ ನಂತರ ಶಿಥಿಲಗೊಂಡ ಪ್ರದೇಶ
ಉತ್ತರ: (B) ಭೂಮಿಯ ಒಳಗೆ, ಶಕ್ತಿಯು ಮೊದಲು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಸ್ಥಳ
ವಿವರಣೆ: ಭೂಕಂಪದ ಉದ್ಗಮ ಕೇಂದ್ರ (Focus) ಅಥವಾ ಅವಕೇಂದ್ರ (Hypocentre) ಎಂಬುದು ಭೂಮಿಯ ಒಳಗೆ, ಶಕ್ತಿಯು ಮೊದಲು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇದರ ನೇರವಾಗಿ ಮೇಲಿರುವ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿನ ಬಿಂದುವನ್ನು ಅಧಿಕೇಂದ್ರ (Epicentre) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ .
Read More :Geological Structure of India: KPSC ರಿಂದ UPSC ವರೆಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಬಹುದಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ – Ultimate Success Guide
https://samagramahitisanchari.com/geological-structure-of-india/