Karnataka History Complete Guide
ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ: ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನ
ಅಧ್ಯಾಯ 1: ಪೀಠಿಕೆ – ಕರ್ನಾಟಕದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳು
1.1 ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ (Geographical Background)
ಕರ್ನಾಟಕವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವಿಶಾಲ ರಾಜ್ಯ. ಇದರ ಭೌಗೋಳಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ಇದರ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ.
· ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ: ಕರ್ನಾಟಕವು ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ 11° 30″ ರಿಂದ 18° 30″ ವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶ 74° ರಿಂದ 78° 30″ ವರೆಗೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 1,91,791 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗಳು, ಇದು ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಭೂಭಾಗದ ಸುಮಾರು 5.83% ರಷ್ಟಿದೆ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಇದು ಭಾರತದ ಏಳನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.
· ಗಡಿಗಳು: ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಗೋವಾ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕೇರಳ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರ ಇವೆ.
· ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಭಾಗಗಳು: ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಮೂರು ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು:
1. ಕರಾವಳಿ ತೀರ (ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕ): ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ (ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು) ನಡುವಿನ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಪ್ರದೇಶ. ಇದು ಸುಮಾರು 300 ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದ ಮತ್ತು 48-64 ಕಿ.ಮೀ. ಅಗಲವಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ, ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ.
2. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು (ಮಲೆನಾಡು): ಕರಾವಳಿಗೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸಮಾಂತರವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿರುವ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ. ಇದು ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಎಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸರಾಸರಿ 900 ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಅರಣ್ಯ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಮಳೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಕೊಡಗು, ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.
3. ಹಳೆಯ ಮೈಸೂರು ಪ್ರದೇಶ (ಬಯಲು ಸೀಮೆ): ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪೂರ್ವಕ್ಕಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಫಲವತ್ತಾದ ಪ್ರದೇಶ. ಕೃಷ್ಣಾ, ಕಾವೇರಿ, ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಗಳು ಹರಿಯುವ ಈ ಭಾಗವು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ, ಬೆಳಗಾವಿ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.
· ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳನ್ನು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:
· ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖ ನದಿಗಳು (ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ಹರಿಯುವವು): ಕೃಷ್ಣಾ (ಇದರ ಉಪನದಿಗಳಾದ ಘಟಪ್ರಭಾ, ಮಾಲಪ್ರಭಾ, ತುಂಗಭದ್ರಾ, ಭೀಮಾ), ಕಾವೇರಿ (ಇದರ ಉಪನದಿಗಳಾದ ಹೇಮಾವತಿ, ಶಿಂಷಾ, ಕಪಿಲಾ), ಮತ್ತು ಪೆನ್ನಾರ್.
· ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖ ನದಿಗಳು (ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವವು): ಕಾಳಿ, ಗಂಗಾವಳಿ, ಶರಾವತಿ (ಇದರ ಮೇಲೆ ಜೋಗ್ ಜಲಪಾತವಿದೆ), ನೇತ್ರಾವತಿ, ಮತ್ತು ಸೀತಾನದಿ.
1.2 ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳು (Historical Sources)
ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಹಲವಾರು ಮೂಲಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು: ಪುರಾತತ್ವ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮೂಲಗಳು.
(ಎ) ಪುರಾತತ್ವ ಮೂಲಗಳು (Archaeological Sources)
1. ಶಾಸನಗಳು (Inscriptions): ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ ರಚನೆಗೆ ಶಾಸನಗಳೇ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರ. “ಕನ್ನಡ ಶಾಸನಗಳ ತವರಿನ” (Cradle of Inscriptions) ಎಂದೇ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸುಮಾರು 25,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಸನಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಇವು ಕಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲೆ (ಶಿಲಾಶಾಸನ), ತಾಮ್ರದ ತಗಡುಗಳ ಮೇಲೆ (ತಾಮ್ರಶಾಸನ), ಮತ್ತು ಲೋಹದ ವಿಗ್ರಹಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
· ಪ್ರಮುಖ ಶಾಸನಗಳು:
· ಹಲ್ಮಿಡಿ ಶಾಸನ: ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಲ್ಮಿಡಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಈ ಶಾಸನ (ಸು. 450 AD) ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನ ಶಾಸನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕದಂಬ ವಂಶದ ಮಯೂರಶರ್ಮನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.
· ತಾಳಗುಂದ ಶಾಸನ: ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಳಗುಂದದ ಪ್ರಣವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಶಾಸನ ಕದಂಬ ರಾಜ ಕಕ್ಕುಸ್ಥವರ್ಮನ ಕಾಲದ್ದು. ಇದು ಕದಂಬ ವಂಶದ ಉಗಮದ ಬಗ್ಗೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ.
· ಅತಕೂರು ಶಾಸನ: ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತಕೂರಿನಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಈ ಶಾಸನ ಗಂಗ ವಂಶದ ಬುತುಗನ ಕಾಲದ್ದು. ಇದು ‘ಚಾವುಂಡರಾಯ’ನು ‘ರಟ್ಟ’ನನ್ನು ಕೊಂದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ‘ಗಜಸಾಧಕ’ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.
1. ನಾಣ್ಯಗಳು (Coins): ವಿವಿಧ ರಾಜಮನೆತನಗಳು ಚಲಾವಣೆಗೆ ತಂದ ನಾಣ್ಯಗಳು ಆಯಾ ಕಾಲದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜರ ಬಿರುದುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಶಾತವಾಹನರ ಸೀಸದ ನಾಣ್ಯಗಳು, ಕದಂಬರ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳು, ಗಂಗರ ‘ಪಗೋಡ’ಗಳು, ಹೊಯ್ಸಳರ ‘ಹೊನ್ನು’, ವಿಜಯನಗರದ ‘ವರಾಹ’ ಅಥವಾ ‘ಪಗೋಡ’ ನಾಣ್ಯಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದವು.
2. ಅವಶೇಷಗಳು (Monuments): ದೇವಾಲಯಗಳು, ಸ್ತೂಪಗಳು, ವಿಹಾರಗಳು, ಕೋಟೆಗಳು, ಅರಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳು ಆಯಾ ಕಾಲದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಅಮೂಲ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಐಹೊಳೆ, ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು, ಬಾದಾಮಿ (ಚಾಲುಕ್ಯರು), ಬೇಲೂರು, ಹಳೇಬೀಡು (ಹೊಯ್ಸಳರು), ಹಂಪೆ (ವಿಜಯನಗರ) ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
(ಬಿ) ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮೂಲಗಳು (Literary Sources)
1. ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯ: ಪುರಾಣಗಳು, ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ, ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ರಚಿತವಾದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕಾವ್ಯಗಳು (ಉದಾ: ಬಿಲ್ಹಣನ ‘ವಿಕ್ರಮಾಂಕದೇವಚರಿತ’, ವಿದ್ಯಾನಾಥನ ‘ಪ್ರತಾಪರುದ್ರೀಯ’) ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿವೆ.
2. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ: ಕನ್ನಡದ ಕವಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಕಾವ್ಯಗಳು, ಚಂಪೂಗಳು, ವಚನಗಳು, ಮತ್ತು ಷಟ್ಪದಿಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತವೆ.
· ಪಂಪನ ‘ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ’ (ಪಂಪಭಾರತ): ಇದು ಚಾಲುಕ್ಯ ಅರಸ ಅರಿಕೇಸರಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ರಚಿತವಾದ ಕಾವ್ಯ. ಆದರೆ ಇದು ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
· ರನ್ನನ ‘ಗದಾಯುದ್ಧ’: ಇದು ಸಾತ್ಯಕಿ ಮತ್ತು ದುರ್ಯೋಧನರ ನಡುವಿನ ಗದಾಯುದ್ಧವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.
· ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ: ಬಸವಣ್ಣ, ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ, ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ಮುಂತಾದವರ ವಚನಗಳು 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಲ್ಯಾಣದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.
3. ವಿದೇಶಿ ಯಾತ್ರಿಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ವಿವರಣೆಗಳು:
· ಮೆಗಸ್ತನೀಸ್ (Megasthenes): ಗ್ರೀಕ್ ರಾಯಭಾರಿ, ತನ್ನ ‘ಇಂಡಿಕಾ’ದಲ್ಲಿ ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ.
· ಫಾಹಿಯಾನ್ (Fa-Hien): ಚೀನಿ ಯಾತ್ರಿಕ (5ನೇ ಶತಮಾನ).
· ಹ್ಯುಯೆನ್ ತ್ಸಾಂಗ್ (Hiuen Tsang): ಚೀನಿ ಯಾತ್ರಿಕ (7ನೇ ಶತಮಾನ). ಇವನು ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
· ಇಬ್ನ್ ಬತೂತ (Ibn Battuta): ಮೊರಾಕ್ಕೊದ ಪ್ರವಾಸಿ (14ನೇ ಶತಮಾನ). ಇವನು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದನು.
· ಡೊಮಿಂಗೊ ಪೇಸ್ (Domingo Paes) ಮತ್ತು ಫೆರ್ನಾವೊ ನ್ಯೂನಿಜ್ (Fernao Nuniz): ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರವಾಸಿಗಳು (16ನೇ ಶತಮಾನ). ಇವರು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಕಾಲದ ಸಮೃದ್ಧ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಅಧ್ಯಾಯ 2: ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಕರ್ನಾಟಕ – ಶಿಲಾಯುಗ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
(Pre-historic Karnataka – Paleolithic, Mesolithic, Neolithic and Megalithic Cultures)
ಮಾನವನು ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಮೊದಲಿನ ಕಾಲವನ್ನು ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾಲದ ಮಾಹಿತಿಗೆಲ್ಲಾ ಪುರಾತತ್ವ ಅವಶೇಷಗಳಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಆಯುಧಗಳು, ಗುಹೆಗಳು, ಸಮಾಧಿಗಳೇ ಆಧಾರ. ಕರ್ನಾಟಕವು ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮಾನವ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು.
2.1 ಶಿಲಾಯುಗ (Stone Age)
ಶಿಲಾಯುಗವನ್ನು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಹಂತಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:
(ಎ) ಪೂರ್ವ ಶಿಲಾಯುಗ (Palaeolithic Age) – ಸುಮಾರು 10,00,000 – 1,00,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ
· ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಈ ಕಾಲದ ಮಾನವನು ಬೇಟೆಯಾಡಿ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣು ಹಂಪಲು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಲೆಮಾರಿ. ಇವನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುವ ಕೊಡಲಿ (ಹ್ಯಾಂಡ್ ಆಕ್ಸ್), ಕತ್ತರಿಸುವ ಚಾಕು (ಕ್ಲೀವರ್) ಮುಂತಾದ ಒರಟು ಕಲ್ಲಿನ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದನು.
· ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು: ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅವಶೇಷಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣಾ, ಘಟಪ್ರಭಾ, ಮಾಲಪ್ರಭಾ, ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಗಳ ದಡದಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿವೆ.
· ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ: ನದಿಗಳ ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶಗಳು.
· ಗುಲ್ಬರ್ಗ (ಕಲಬುರಗಿ) ಜಿಲ್ಲೆ: ಹುನಗುಂದ, ಯಾದಗಿರಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತ.
· ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ: ಮಾಲಪ್ರಭಾ ನದಿ ಕಣಿವೆ.
(ಬಿ) ಮಧ್ಯ ಶಿಲಾಯುಗ (Mesolithic Age) – ಸುಮಾರು 10,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ
· ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಕಲ್ಲಿನ ಆಯುಧಗಳಾದ (ಮೈಕ್ರೊಲಿತ್ಗಳು) ಚೂಪಾದ ಮೊನೆಗಳು, ಹರಿತವಾದ ಚಕ್ಕೆಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದವು. ಮಾನವನು ಬೇಟೆಯೊಂದಿಗೆ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದನು. ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪಳಗಿಸುವ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದಿರಬಹುದು.
· ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು
· ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ: ಇಲ್ಲಿ ಹಲವು ತಾಣಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ.
· ಬೆಳಗಾವಿ, ಬಿಜಾಪುರ (ವಿಜಯಪುರ), ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು.
(ಸಿ) ನವ ಶಿಲಾಯುಗ (Neolithic Age) – ಸುಮಾರು 3000 – 1000 BC
ಇದು ಮಾನವ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು.
· ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು:
1. ಕೃಷಿಯ ಆರಂಭ: ಮಾನವನು ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಿಂದ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿದನು.
2. ಪ್ರಾಣಿ ಸಾಕಣೆ: ದನ, ಕುರಿ, ಮೇಕೆ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.
3. ನಯಗೊಳಿಸಿದ ಕಲ್ಲಿನ ಆಯುಧಗಳು: ಕೊಡಲಿ, ಬಾಚಿ ಮುಂತಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ನಯಗೊಳಿಸಿ ಬಳಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆಯಿತು.
4. ಮಡಕೆ ಕುಡಿಕೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆ: ಆಹಾರ ಶೇಖರಣೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಡುಗೆಗಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು (ಹ್ಯಾಂಡ್ಮೇಡ್ ಪಾಟರಿ) ತಯಾರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.
5. ಬೂದಿ ದಿಬ್ಬಗಳು (Ash Mounds): ನವ ಶಿಲಾಯುಗದ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ ಬೂದಿ ದಿಬ್ಬಗಳು. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಗಣಿ ಸುಟ್ಟು ರಾಶಿ ಹಾಕಿದ ಸ್ಥಳಗಳು ಬೂದಿ ದಿಬ್ಬಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.
· ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನವ ಶಿಲಾಯುಗದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳು:
ಕರ್ನಾಟಕವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನವ ಶಿಲಾಯುಗ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.
· ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ (Brahmagiri): ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ನವ ಶಿಲಾಯುಗ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ. ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ನಡೆಸಿದ ಪುರಾತತ್ವ ತಜ್ಞ ಮಾರ್ಟಿಮರ್ ವೀಲರ್.
· ಮಾಸ್ಕಿ (Maski): ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾಸ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ನವ ಶಿಲಾಯುಗದ ವಸತಿಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ.
· ಪಿಕ್ಲಿಹಾಳ್ (Piklihal): ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲೇ ಇರುವ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನವ ಶಿಲಾಯುಗದವರು ಸಾಕಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೂಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೂದಿ ದಿಬ್ಬಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ.
· ತೆಕ್ಕಲಕೋಟೆ (Tekkalakota): ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನವ ಶಿಲಾಯುಗದ ವಸಾಹತುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾಧಿ ರೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ.
· ಹಳ್ಳೂರು (Hallur): ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಳ್ಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಖ್ಯ ತಾಣ. ಇಲ್ಲಿ ನವ ಶಿಲಾಯುಗದ ಕೊನೆಯ ಹಂತ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ ಅವಶೇಷಗಳು ದೊರೆತಿವೆ.
2.2 ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗ (Megalithic Age) – ಸುಮಾರು 1000 BC – 300 AD
ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗವು ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಯುಧಗಳ ಬಳಕೆಯ ಕಾಲ. ಈ ಕಾಲದ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ವರ್ತುಲಾಕಾರವಾಗಿ ನೆಟ್ಟು ಅಥವಾ ಜೋಡಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸಮಾಧಿಗಳು. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಈ ಹೆಸರು.
· ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು:
1. ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಳಕೆ: ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಯುಧಗಳಾದ ಈಟಿ, ಕತ್ತಿ, ಗುದ್ದಲಿ, ಕೊಡಲಿ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಬಳಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಅರಣ್ಯ ನಿರ್ಮೂಲನೆ, ಕೃಷಿ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಯಾಯಿತು.
2. ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಮಡಕೆಗಳು (Black and Red Ware): ಈ ಕಾಲದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳೆಂದರೆ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಮಡಕೆಗಳು (BRW).
3. ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾ ಸಮಾಧಿಗಳು (Megalithic Burials): ಇವು ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ. ಸತ್ತವರನ್ನು ಅವರ ಆಭರಣಗಳು, ಆಯುಧಗಳು ಮತ್ತು ಆಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಮಾಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ:
· ಡಾಲ್ಮೆನ್ಗಳು (Dolmens): ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಕಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಅಡ್ಡಕಲ್ಲನ್ನು ಹೊದಿಕೆಯಾಗಿ ಇಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.
· ಮೆನ್ಹಿರ್ಗಳು (Menhirs): ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಒಂಟಿ ಕಲ್ಲುಗಳು. ಇವು ಸ್ಮಾರಕಗಳಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಗುರುತುಗಳಿರಬಹುದು.
· ಕಲ್ಲು ವರ್ತುಲಗಳು (Stone Circles): ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಸಮಾಧಿಗಳು.
· ಕಲ್ಲರೆ (Cists): ನೆಲದೊಳಗೆ ಆಯತಾಕಾರದ ಗುಂಡಿ ತೋಡಿ, ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಕಲ್ಲಿನ ಹಲಗೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಮೇಲ್ಬಾಗವನ್ನು ಕಲ್ಲಿನ ಚಪ್ಪಡಿಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದರ ಸುತ್ತ ಕಲ್ಲು ವರ್ತುಲವೂ ಇರುತ್ತದೆ.
· ಸಪ್ತಪದಿ (Sarcophagus): ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ತೊಟ್ಟಿಲಿನಾಕಾರದ ಶವಪೆಟ್ಟಿಗೆ.
· ಗುಹಾ ಸಮಾಧಿಗಳು (Rock-cut Chambers): ಬೆಟ್ಟದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಗುಹೆ ಕೊರೆದು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸಮಾಧಿಗಳು.
· ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗ ತಾಣಗಳು:
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 2000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗ ಸಮಾಧಿಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ.
· ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ (Brahmagiri): ಇಲ್ಲಿ ನವ ಶಿಲಾಯುಗದ ಮೇಲ್ಪದರದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗದ ಸಮಾಧಿಗಳು ಮತ್ತು ವಸತಿಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ.
· ಮಾಸ್ಕಿ (Maski): ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ.
· ಜೂಪಡಿ (Jupadi): ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಡಾಲ್ಮೆನ್ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲು ವರ್ತುಲಗಳಿವೆ.
· ರಾಜನಕಲ್ಲು (Rajanakallu): ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣ.
· ಸನ್ನತಿ (Sannati): ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸನ್ನತಿಯಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗ ಸಮಾಧಿಗಳು ಮತ್ತು ನಂತರದ ಕಾಲದ (ಮೌರ್ಯ-ಸಾತವಾಹನ) ಅವಶೇಷಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ.
· ತೆಕ್ಕಲಕೋಟೆ (Tekkalakota): ಇಲ್ಲಿಯೂ ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗದ ಅವಶೇಷಗಳು ದೊರೆತಿವೆ.
ಈ ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಂತರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಾಜಮನೆತನಗಳಾದ ಶಾತವಾಹನರು, ಕದಂಬರು, ಗಂಗರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟವು.
Read More:https://samagramahitisanchari.com/geological-structure-part-3/