Indian Constitution Formation part 2
ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆ – ಪರೀಕ್ಷಕರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ: ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು?
ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪರೀಕ್ಷಕರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ:
1. ದಿನಾಂಕಗಳ ನಿಖರತೆ: ಸಂವಿಧಾನದ ಜಾರಿ, ಅಂಗೀಕಾರ, ಮೊದಲ ಅಧಿವೇಶನ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಪರೀಕ್ಷಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.
2. ಸಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ವಿವಿಧ ಸಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ತಿಳಿದಿರಬೇಕು. ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿ, ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ, ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಪಸಮಿತಿ ಇವುಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.
3. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮಹತ್ವ: 1773, 1833, 1858, 1861, 1892, 1909, 1919, 1935 ರ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಕರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.
4. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಾತ್ರ: ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್, ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್, ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲ್, ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಮುಂತಾದವರ ಪಾತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಅಗತ್ಯ.
5. ಗೊಂದಲಕ್ಕೆಡುವ ಅಂಶಗಳು: ಪರೀಕ್ಷಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡುಮಾಡುವಂತಹ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಯಾರು, ಸದಸ್ಯರಲ್ಲದವರು ಯಾರು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು.
6. ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳು: ವಿವಿಧ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ನಡುವಿನ ಹೋಲಿಕೆ ಮತ್ತು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು.
7. ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಮಾಹಿತಿ: ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ, ಅಧಿವೇಶನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ಖರ್ಚು, ಕಾರ್ಯಾವಧಿ ಮುಂತಾದವು.
8. ಇತರ ದೇಶಗಳ ಪ್ರಭಾವ: ಯಾವ ಯಾವ ದೇಶಗಳ ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ಯಾವ ಯಾವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ.
ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆ – ಪರೀಕ್ಷಕರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ 50 ಸಂಭಾವ್ಯ MCQ ಗಳು
1. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾರು?
A) ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್
B) ಕೆ.ಎಂ. ಮುನ್ಷಿ
C) ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್
D) ಅಲ್ಲಾದಿ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್
ಉತ್ತರ: C) ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್
ವಿವರಣೆ: ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯು ಸಂವಿಧಾನದ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಿತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಈ ಸಮಿತಿಯ ಇತರ ಸದಸ್ಯರು: ಎನ್. ಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್, ಅಲ್ಲಾದಿ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್, ಕೆ.ಎಂ. ಮುನ್ಷಿ, ಸಯ್ಯದ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಾದುಲ್ಲಾ, ಬಿ.ಎಲ್. ಮಿತ್ತರ್, ಡಿ.ಪಿ. ಖೈತಾನ್. ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್ ಅವರು ಈ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ, ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಪಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರಲ್ಲದವರ ನಡುವಿನ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. KPSC ಮತ್ತು UPSC ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
2. ‘ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಶಿಲ್ಪಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು?
A) ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ
B) ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿ
C) ಯೂನಿಯನ್ ಪವರ್ಸ್ ಸಮಿತಿ
D) ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಮಿತಿ
ಉತ್ತರ: B) ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿ
ವಿವರಣೆ: ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಸಮಿತಿಯು ಸಂವಿಧಾನದ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಅವರು ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಶವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರನ್ನು ‘ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಶಿಲ್ಪಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್, ಯೂನಿಯನ್ ಪವರ್ಸ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು, ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಪಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಸಮಿತಿಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರವಾದ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
3. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸ್ಥಾಯೀ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ಯಾವ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು?
A) ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿ
B) ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ
C) ಸ್ಥಾಯೀ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿ ಸಮಿತಿ
D) ಧ್ವಜ ಸಮಿತಿ
ಉತ್ತರ: C) ಸ್ಥಾಯೀ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿ ಸಮಿತಿ
ವಿವರಣೆ: ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸ್ಥಾಯೀ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನವೆಂಬರ್ 11, 1946 ರಂದು ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಸ್ಥಾಯೀ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಸ್ಥಾಯೀ ಸಮಿತಿಯು ಸಭೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಗಮವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿತು. ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿ ಸಮಿತಿಯು ಸಭೆಯ ದೈನಂದಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾದರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಸ್ಥಾಯೀ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗುವ ಮೊದಲಿನ ಅವರ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
4. 1935ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ರಚನೆಗೆ ಆಧಾರವಾಯಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ?
A) ಫೆಡರಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
B) ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ
C) ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ವಿಧಾನ ಮಂಡಲ
D) ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ (ಆಚರಣೆಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ)
ಉತ್ತರ: D) ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ (ಆಚರಣೆಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ)
ವಿವರಣೆ: 1935ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟದ (Federation of India) ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಆಚರಣೆಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಫೆಡರಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಕೇಂದ್ರ-ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಅಧಿಕಾರ ವಿಂಗಡಣೆ, ಫೆಡರಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮುಂತಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು 1935ರ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ನಡುವಿನ ಹೋಲಿಕೆ-ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
5. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು (Objectives Resolution) ಮಂಡಿಸಿದ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರು ಈ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಯಾವ ದಿನಾಂಕದಂದು ಮಂಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು?
A) ಡಿಸೆಂಬರ್ 13, 1946 ರಂದು ಮಂಡನೆ, ಜನವರಿ 22, 1947 ರಂದು ಅಂಗೀಕಾರ
B) ಜನವರಿ 22, 1947 ರಂದು ಮಂಡನೆ, ನವೆಂಬರ್ 26, 1949 ರಂದು ಅಂಗೀಕಾರ
C) ಡಿಸೆಂಬರ್ 9, 1946 ರಂದು ಮಂಡನೆ, ಜನವರಿ 26, 1950 ರಂದು ಅಂಗೀಕಾರ
D) ನವೆಂಬರ್ 26, 1949 ರಂದು ಮಂಡನೆ, ಜನವರಿ 26, 1950 ರಂದು ಅಂಗೀಕಾರ
ಉತ್ತರ: A) ಡಿಸೆಂಬರ್ 13, 1946 ರಂದು ಮಂಡನೆ, ಜನವರಿ 22, 1947 ರಂದು ಅಂಗೀಕಾರ
ವಿವರಣೆ: ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ 13, 1946 ರಂದು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಈ ನಿರ್ಣಯವು ಸಂವಿಧಾನದ ತಾತ್ವಿಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಇದು ಭಾರತವನ್ನು ಸಾರ್ವಭೌಮ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಗಣರಾಜ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸುವುದು, ಸಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ನ್ಯಾಯದ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಆಲೋಚನೆ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ, ನಂಬಿಕೆ, ಆರಾಧನೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮುಂತಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಜನವರಿ 22, 1947 ರಂದು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದೇ ನಿರ್ಣಯವು ನಂತರ ಸಂವಿಧಾನದ ಪೀಠಿಕೆಯಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿತು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಉದ್ದೇಶ ನಿರ್ಣಯದ ಮಂಡನೆ ಮತ್ತು ಅಂಗೀಕಾರದ ದಿನಾಂಕಗಳ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
6. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮತದಾರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (Separate Electorate) ಆರಂಭಿಸಿದ 1909ರ ಮಿಂಟೋ-ಮಾರ್ಲೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಯಾವ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಈ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು?
A) ಹಿಂದೂಗಳು
B) ಮುಸ್ಲಿಂಗಳು
C) ಸಿಖ್ಖರು
D) ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು
ಉತ್ತರ: B) ಮುಸ್ಲಿಂಗಳು
ವಿವರಣೆ: 1909ರ ಮಿಂಟೋ-ಮಾರ್ಲೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳು (ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ 1909) ಮೂಲಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮತದಾರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಲಿಗೆ ಮುಸ್ಲಿಂಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆದರು. ನಂತರ 1919ರ ಸುಧಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಿಖ್ಖರು, ಆಂಗ್ಲೋ-ಇಂಡಿಯನ್ ಮುಂತಾದವರಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮತದಾರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿತು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮತದಾರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶಿತ ಸಮುದಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
7. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜವನ್ನು ಜುಲೈ 22, 1947 ರಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಈ ಧ್ವಜದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾದ ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವು ಎಷ್ಟು ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಯಾವುದನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ?
A) 24 ಕಡ್ಡಿಗಳು, ಧರ್ಮ ಚಕ್ರ
B) 12 ಕಡ್ಡಿಗಳು, ಸಮಯ ಚಕ್ರ
C) 32 ಕಡ್ಡಿಗಳು, ಜೀವನ ಚಕ್ರ
D) 16 ಕಡ್ಡಿಗಳು, ಕರ್ಮ ಚಕ್ರ
ಉತ್ತರ: A) 24 ಕಡ್ಡಿಗಳು, ಧರ್ಮ ಚಕ್ರ
ವಿವರಣೆ: ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯು ಜುಲೈ 22, 1947 ರಂದು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವನ್ನು (24 ಕಡ್ಡಿಗಳು) ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಲು ಚರ್ಖಾ ಇತ್ತು, ನಂತರ ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವನ್ನು ಧರ್ಮ ಚಕ್ರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಶೋಕನ ಸಾರನಾಥದ ಸಿಂಹದ ಸ್ತಂಭದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. 24 ಕಡ್ಡಿಗಳು 24 ತಾಸುಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಅರ್ಥೈಸಿದರೆ, ಇದು ಧರ್ಮದ ನಿರಂತರ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇತರರು ಅರ್ಥೈಸುತ್ತಾರೆ. ಧ್ವಜ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಜೆ.ಬಿ. ಕೃಪಲಾನಿ ಆಗಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರವಾದ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
8. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ನಂತರ ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾದ ಹರಿಲಾಲ್ ಕಾನಿಯಾ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು?
A) ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು
B) ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು
C) ಸಂವಿಧಾನದ ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಗಾರರು
D) ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು
ಉತ್ತರ: C) ಸಂವಿಧಾನದ ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಗಾರರು
ವಿವರಣೆ: ಹರಿಲಾಲ್ ಕಾನಿಯಾ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಕಾನೂನು ಅಂಶಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾದರು (1950-1951). ಅವರು ಸಂವಿಧಾನದ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಾತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
9. 1919ರ ಮಾಂಟೇಗು-ಚೆಮ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾದ ಡಯಾರ್ಕಿ (ದ್ವಿ-ಆಡಳಿತ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತೀಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ‘ಆರಕ್ಷಿತ’ (Reserved) ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಯಾರು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು?
A) ಭಾರತೀಯ ಸಚಿವರು
B) ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು
C) ಗವರ್ನರ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಮಂಡಳಿ
D) ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರು
ಉತ್ತರ: C) ಗವರ್ನರ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಮಂಡಳಿ
ವಿವರಣೆ: 1919ರ ಮಾಂಟೇಗು-ಚೆಮ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಡಯಾರ್ಕಿ (ದ್ವಿ-ಆಡಳಿತ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತೀಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಯಿತು: ಆರಕ್ಷಿತ (Reserved) ಮತ್ತು ಆರಕ್ಷಿತವಲ್ಲದ (Transferred). ಆರಕ್ಷಿತ ವಿಷಯಗಳಾದ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಹಣಕಾಸು, ಭೂಮಿ ಆದಾಯ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಗವರ್ನರ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಮಂಡಳಿಯು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆರಕ್ಷಿತವಲ್ಲದ ವಿಷಯಗಳಾದ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕೃಷಿ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸಚಿವರು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು 1935ರ ಕಾಯ್ದೆಯವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಡಯಾರ್ಕಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
10. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಮೊದಲ ಅಧಿವೇಶನ ಡಿಸೆಂಬರ್ 9, 1946 ರಂದು ನಡೆಯಿತು. ಈ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸದಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ ಯಾವುದು ಮತ್ತು ಅದು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿತು?
A) ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ – ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಏಕೀಕರಣದ ವಿರುದ್ಧ
B) ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ – ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬೇಡಿಕೆ
C) ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ – ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ
D) ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ – ಸ್ವರಾಜ್ಯದ ಬೇಡಿಕೆ
ಉತ್ತರ: B) ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ – ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬೇಡಿಕೆ
ವಿವರಣೆ: ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಮೊದಲ ಅಧಿವೇಶನ ಡಿಸೆಂಬರ್ 9, 1946 ರಂದು ನಡೆಯಿತು. ಒಟ್ಟು 389 ಸದಸ್ಯರ ಪೈಕಿ ಕೇವಲ 207 ಸದಸ್ಯರು ಮಾತ್ರ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ಈ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿತ್ತು. ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯಿತು. ನಂತರದ ಅಧಿವೇಶನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಲೀಗ್ ಸದಸ್ಯರು ಭಾಗವಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಹೋದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಸದಸ್ಯರು ಸಭೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದರು ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಸದಸ್ಯರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ ರಾಜಕೀಯ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
11. ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ ಯಾವುದು?
A) ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು
B) ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು (DPSP)
C) ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
D) ಫೆಡರಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಉತ್ತರ: B) ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು (DPSP)
ವಿವರಣೆ: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ 4 ರಲ್ಲಿರುವ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳನ್ನು (Directive Principles of State Policy) ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಐರ್ಲೆಂಡ್ನ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ‘ಸಾಮಾಜಿಕ ನೀತಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತತ್ವಗಳು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ತನೀಯವಲ್ಲ (non-justiciable) ಆದರೆ ದೇಶದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿವೆ. ಇವು ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಐರ್ಲೆಂಡ್ನಿಂದ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಇತರ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ಸದಸ್ಯರ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯ ಚುನಾವಣಾ ವಿಧಾನ. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಸಂವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
12. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಕೆ.ಎಂ. ಮುನ್ಷಿ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ಅಂಶಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು?
A) ಕೇಂದ್ರ-ರಾಜ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳು
B) ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಷಾ ಶೈಲಿ
C) ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಗಳು
D) ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಉತ್ತರ: B) ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಷಾ ಶೈಲಿ
ವಿವರಣೆ: ಕೆ.ಎಂ. ಮುನ್ಷಿ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಷಾ ಶೈಲಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ವಕೀಲರು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಮತ್ತು ಲೇಖಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಭಾರತದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಚಿವರಾದರು. ಅವರು ‘ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ನಿರ್ಮಾಣ’ ಎಂಬ ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
13. 1858ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯ ಹಾಡಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಿರೀಟದ ನೇರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಹೊಸ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ?
A) ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (Secretary of State for India)
B) ವೈಸ್ರಾಯ್
C) ಇಂಡಿಯಾ ಕೌನ್ಸಿಲ್
D) ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ
ಉತ್ತರ: D) ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ
ವಿವರಣೆ: 1858ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯ ಹಾಡಿತು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಿರೀಟದ ನೇರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (Secretary of State for India) ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಉತ್ತರದಾಯಿಯಾಗಿದ್ದರು. ವೈಸ್ರಾಯ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಮೊದಲ ವೈಸ್ರಾಯ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಇಂಡಿಯಾ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಎಂಬ 15 ಸದಸ್ಯರ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಎಂಬ ಹುದ್ದೆಯು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಹುದ್ದೆಯು ಸಂವಿಧಾನ ಜಾರಿಯಾದ ನಂತರ (1950) ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು 1858ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
14. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 26, 1949 ರಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಆದರೆ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಜನವರಿ 26, 1950 ರಂದು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೇನು?
A) ಜನವರಿ 26, 1930 ರಂದು ಲಾಹೋರ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಸ್ವರಾಜ್ಯ ದಿನವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು
B) ಜನವರಿ 26, 1947 ರಂದು ಉದ್ದೇಶ ನಿರ್ಣಯ ಅಂಗೀಕಾರವಾಯಿತು
C) ಜನವರಿ 26, 1948 ರಂದು ಸಂವಿಧಾನದ ಮೊದಲ ಮಸೂದೆ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು
D) ಜನವರಿ 26, 1950 ರಂದು ಮಾತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯಿತು
ಉತ್ತರ: A) ಜನವರಿ 26, 1930 ರಂದು ಲಾಹೋರ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಸ್ವರಾಜ್ಯ ದಿನವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು
ವಿವರಣೆ: 1929ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಲಾಹೋರ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ (ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ) ‘ಪೂರ್ಣ ಸ್ವರಾಜ್ಯ’ (Complete Independence) ಗಾಗಿ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಜನವರಿ 26, 1930 ಅನ್ನು ‘ಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ’ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಜನವರಿ 26, 1950 ರಂದು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಸಂವಿಧಾನದ ಅಂಗೀಕಾರ ದಿನ (ನವೆಂಬರ್ 26) ಅನ್ನು 2015 ರಿಂದ ‘ಸಂವಿಧಾನ ದಿನ’ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಸಂವಿಧಾನದ ಜಾರಿ ದಿನಾಂಕದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
15. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ನಂತರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾದ ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ಅವರು ಯಾವ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು?
A) ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
B) ಬಂಗಾಳ
C) ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ
D) ಮದ್ರಾಸ್
ಉತ್ತರ: C) ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ
ವಿವರಣೆ: ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾದರು. ಅವರು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ 1947 ರಿಂದ 1949 ರವರೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಯಿತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ‘ಭಾರತ ಕೋಗಿಲೆ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 15 ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯರಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ಪ್ರಮುಖರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯರ ಪಾತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
16. 1833ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಆಕ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಎಂಬ ಹೊಸ ಹುದ್ದೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ಗೆ ನೀಡಲಾದ ಹೊಸ ಅಧಿಕಾರ ಯಾವುದು?
A) ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ
B) ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ
C) ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ
D) ಹಣಕಾಸು ಅಧಿಕಾರ
ಉತ್ತರ: B) ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ
ವಿವರಣೆ: 1833ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಆಕ್ಟ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ಗೆ ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇದರರ್ಥ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಈಗ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಈ ಮೊದಲು ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕೇವಲ ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಂತ್ಯ ಹಾಡಿತು. ಲಾರ್ಡ್ ವಿಲಿಯಂ ಬೆಂಟಿಂಕ್ ಮೊದಲ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು 1833ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
17. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲದ ಮತ್ತು ‘ಭಾರತದ ಏಕೀಕರಣದ ಶಿಲ್ಪಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾರು?
A) ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್
B) ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು
C) ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್
D) ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್
ಉತ್ತರ: C) ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್
ವಿವರಣೆ: ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಆದರೆ ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ, ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಪಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಅವರ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ‘ಭಾರತದ ಏಕೀಕರಣದ ಶಿಲ್ಪಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಗೃಹ ಸಚಿವರಾದರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
18. 1935ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತೀಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಿಗೆ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಡೆದವು?
A) 1935
B) 1937
C) 1939
D) 1941
ಉತ್ತರ: B) 1937
ವಿವರಣೆ: 1935ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಂತೀಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು 1937 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದವು. ಈ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಬಹುಮತವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 8 ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಈ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ಪಡೆಯಿತು. ಈ ಸರ್ಕಾರಗಳು 1939 ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದವು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು 1935ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
19. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯು ಜನವರಿ 24, 1950 ರಂದು ‘ಜನ ಗಣ ಮನ’ ಅನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಈ ಗೀತೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು ಯಾರು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಾಯನ ಮಾಡಲಾಯಿತು?
A) ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರ್, 1911ರ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನ
B) ಬಂಕಿಮ್ ಚಂದ್ರ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ, 1896ರ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನ
C) ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು, 1920ರ ನಾಗ್ಪುರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನ
D) ಮುಹಮ್ಮದ್ ಇಕ್ಬಾಲ್, 1930ರ ಲಾಹೋರ್ ಅಧಿವೇಶನ
ಉತ್ತರ: A) ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರ್, 1911ರ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನ
ವಿವರಣೆ: ‘ಜನ ಗಣ ಮನ’ ಅನ್ನು ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರ್ ಅವರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದರು. ಈ ಗೀತೆಯನ್ನು ಮೊದಲು 1911 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಗಾಯನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯು ಜನವರಿ 24, 1950 ರಂದು ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಲು ಸುಮಾರು 52 ಸೆಕೆಂಡುಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಅನ್ನು ಅದೇ ದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
20. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಎನ್. ಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ಅಂಶದ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು?
A) ಕೇಂದ್ರ-ರಾಜ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳು
B) ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಶೈಲಿ
C) ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಗಳು
D) ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಉತ್ತರ: B) ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಶೈಲಿ
ವಿವರಣೆ: ಎನ್. ಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಮದ್ರಾಸ್ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಭಾರತದ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಆಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಷಾ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ, ಸರಳ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾಗಿ ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
21. 1861ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯು ವೈಸ್ರಾಯ್ನ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರ ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ವೈಸ್ರಾಯ್ನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಮಂಡಳಿಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರು ಯಾರು?
A) ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿನ್ಹಾ
B) ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಗೋಖಲೆ
C) ಸರ್ ಜಾನ್ ವುಡ್ರೋಫ್
D) ಸರ್ ಸಯ್ಯದ್ ಅಹ್ಮದ್ ಖಾನ್
ಉತ್ತರ: A) ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿನ್ಹಾ
ವಿವರಣೆ: 1861ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯು ವೈಸ್ರಾಯ್ನ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರ ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರು ವೈಸ್ರಾಯ್ನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಮಂಡಳಿಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರಾದರು. ಅವರು 1909ರ ಮಿಂಟೋ-ಮಾರ್ಲೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ವೈಸ್ರಾಯ್ನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಮಂಡಳಿಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡರು ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. 1861ರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಪ್ರಾಂತೀಯ ವಿಧಾನ ಮಂಡಲಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು 1861ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಸದಸ್ಯರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
22. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯು ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಕೈಬರಹದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಪ್ರೇಮ್ ಬಿಹಾರಿ ನಾರಾಯಣ್ ರೈಜಾದಾ ಅವರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರತಿಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೇನು?
A) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ
B) ಸಚಿತ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಲಿಖಿತವಾಗಿದೆ
C) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ
D) ಮುದ್ರಣ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ
ಉತ್ತರ: B) ಸಚಿತ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಲಿಖಿತವಾಗಿದೆ
ವಿವರಣೆ: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೇಮ್ ಬಿಹಾರಿ ನಾರಾಯಣ್ ರೈಜಾದಾ ಅವರು ಕೈಬರಹದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು. ಇದು ಹಸ್ತಲಿಖಿತ ಮತ್ತು ಸಚಿತ್ರ ಸಂವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪುಟವನ್ನು ಸುಂದರವಾದ ಕ್ಯಾಲಿಗ್ರಫಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಂದಲಾಲ್ ಬೋಸ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರು ಸಚಿತ್ರ ಅಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಹೀಲಿಯಂ ತುಂಬಿದ ಗಾಜಿನ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿನ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರತಿಗಳು ಭಾರತೀಯ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅದ್ಭುತ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿವೆ. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲ ಪ್ರತಿಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
23. 1773ರ ರೆಗ್ಯುಲೇಟಿಂಗ್ ಆಕ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಈ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡವರು ಯಾರು?
A) ಸರ್ ಎಲಿಜಾ ಇಂಪೀ
B) ಸರ್ ವಿಲಿಯಂ ಜೋನ್ಸ್
C) ಸರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಚೇಂಬರ್ಸ್
D) ಸರ್ ಜಾನ್ ಅನ್ಸ್ಟ್ರುಥರ್
ಉತ್ತರ: A) ಸರ್ ಎಲಿಜಾ ಇಂಪೀ
ವಿವರಣೆ: 1773ರ ರೆಗ್ಯುಲೇಟಿಂಗ್ ಆಕ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಸರ್ ಎಲಿಜಾ ಇಂಪೀ ಅವರು ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಈ ಕೋರ್ಟ್ ಒಬ್ಬ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಮೂರು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಸಿವಿಲ್, ಕ್ರಿಮಿನಲ್, ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವಿತ್ತು. ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆಗಿತ್ತು. ನಂತರ 1861ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದವು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು 1773ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
24. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ನಂತರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಆದ ಎಂ.ಸಿ. ಸೆಟಾಲ್ವಾಡ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ಅಂಶದ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು?
A) ಕೇಂದ್ರ-ರಾಜ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳು
B) ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು
C) ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
D) ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಗಳು
ಉತ್ತರ: C) ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ವಿವರಣೆ: ಎಂ.ಸಿ. ಸೆಟಾಲ್ವಾಡ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಆದರು. ಅವರು ಸಂವಿಧಾನದ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ನಂತರ ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ವಾದಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
25. 1909ರ ಮಿಂಟೋ-ಮಾರ್ಲೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ವಿಧಾನ ಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ವಿಧಾನ ಮಂಡಲದ ಒಟ್ಟು ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಷ್ಟಿತ್ತು?
A) 50
B) 60
C) 70
D) 80
ಉತ್ತರ: B) 60
ವಿವರಣೆ: 1909ರ ಮಿಂಟೋ-ಮಾರ್ಲೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳು (ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ 1909) ಕೇಂದ್ರ ವಿಧಾನ ಮಂಡಲದ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 16 ರಿಂದ 60 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ 27 ಸದಸ್ಯರು ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು 33 ಸದಸ್ಯರು ಅಧಿಕಾರೇತರರಾಗಿದ್ದರು. ಅಧಿಕಾರೇತರ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 5 ಸದಸ್ಯರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡರು ಮತ್ತು 28 ಸದಸ್ಯರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ವಿಧಾನ ಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು 1909ರ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
26. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲದ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕಿ ಯಾರು ಮತ್ತು ಅವರು ಯಾವ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು?
A) ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು – ಕವಯಿತ್ರಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ
B) ರೇಣುಕಾ ರೇ – ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕಿ
C) ಹಂಸಾ ಮೆಹ್ತಾ – ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞೆ
D) ದುರ್ಗಾಬಾಯಿ ದೇಶಮುಖ್ – ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿ
ಉತ್ತರ: A) ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು – ಕವಯಿತ್ರಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ
ವಿವರಣೆ: ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಆದರೆ ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಯಿತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ‘ಭಾರತ ಕೋಗಿಲೆ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾದರು (ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ). ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 15 ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯರಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ಪ್ರಮುಖರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯರ ಪಾತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
27. 1919ರ ಮಾಂಟೇಗು-ಚೆಮ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ವಿಧಾನ ಮಂಡಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸಭೆಯ (Council of State) ಸದಸ್ಯರ ಅವಧಿ ಎಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಾಗಿತ್ತು?
A) 3 ವರ್ಷ
B) 5 ವರ್ಷ
C) 7 ವರ್ಷ
D) 10 ವರ್ಷ
ಉತ್ತರ: B) 5 ವರ್ಷ
ವಿವರಣೆ: 1919ರ ಮಾಂಟೇಗು-ಚೆಮ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ವಿಧಾನ ಮಂಡಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಶಾಸನ ಸಭೆ (Central Legislative Assembly) ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸಭೆ (Council of State) ಎಂಬ ಎರಡು ಸದಸ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ರಾಜ್ಯ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರ ಅವಧಿ 5 ವರ್ಷಗಳಾಗಿತ್ತು. ಕೇಂದ್ರ ಶಾಸನ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರ ಅವಧಿ 3 ವರ್ಷಗಳಾಗಿತ್ತು. ರಾಜ್ಯ ಸಭೆಯು ಮೇಲ್ಮನೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು 1919ರ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
28. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ನಂತರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆದ ಜಿ.ವಿ. ಮಾವಲಾಂಕರ್ ಅವರಿಗೆ ‘ಲೋಕಸಭೆಯ ಪಿತಾಮಹ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಕಾರಣವೇನು?
A) ಅವರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು
B) ಅವರು ಲೋಕಸಭೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು
C) ಅವರು ಲೋಕಸಭೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಿರಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು
D) ಅವರು ಲೋಕಸಭೆಯ ಮೊದಲ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು
ಉತ್ತರ: B) ಅವರು ಲೋಕಸಭೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು
ವಿವರಣೆ: ಜಿ.ವಿ. ಮಾವಲಾಂಕರ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆದರು (1952-1956). ಅವರು ಲೋಕಸಭೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಸ್ಪೀಕರ್ ಹುದ್ದೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ತಟಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅವರ ಈ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ‘ಲೋಕಸಭೆಯ ಪಿತಾಮಹ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಮೊದಲು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಪೀಕರ್ ಹುದ್ದೆಯ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಅದರ ಸ್ಥಾಪಕರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
29. 1892ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯು ವಿಧಾನ ಮಂಡಲಗಳ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೇನು?
A) ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮತದಾರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆರಂಭ
B) ಪರೋಕ್ಷ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆರಂಭ
C) ಡಯಾರ್ಕಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆರಂಭ
D) ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆ
ಉತ್ತರ: B) ಪರೋಕ್ಷ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆರಂಭ
ವಿವರಣೆ: 1892ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಪರೋಕ್ಷ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಮೊದಲು ವಿಧಾನ ಮಂಡಲಗಳ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ವಿಧಾನ ಮಂಡಲಗಳ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು, ಬಜೆಟ್ ಮೇಲೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿತು. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮತದಾರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು 1909ರ ಸುಧಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಡಯಾರ್ಕಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು 1919ರ ಸುಧಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯು 1935ರ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು 1892ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
30. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ನಂತರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವರಾದ ಮೌಲಾನಾ ಅಬುಲ್ ಕಲಾಂ ಆಜಾದ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು?
A) ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿ
B) ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ
C) ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿ
D) ಯೂನಿಯನ್ ಪವರ್ಸ್ ಸಮಿತಿ
ಉತ್ತರ: C) ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿ
ವಿವರಣೆ: ಮೌಲಾನಾ ಅಬುಲ್ ಕಲಾಂ ಆಜಾದ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವರಾದರು. ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದವು. ಅವರು ಸಂವಿಧಾನದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಬಂಧಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಅವರಿಗೆ 1992 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
31. 1773ರ ರೆಗ್ಯುಲೇಟಿಂಗ್ ಆಕ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಬಂಗಾಳದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಈ ಹುದ್ದೆಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾರು ಮತ್ತು ಅವರ ಅವಧಿ ಎಷ್ಟು?
A) ಲಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ನ್ವಾಲಿಸ್, 1786-1793
B) ವಾರನ್ ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್, 1773-1785
C) ಲಾರ್ಡ್ ವಿಲಿಯಂ ಬೆಂಟಿಂಕ್, 1828-1835
D) ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್, 1856-1862
ಉತ್ತರ: B) ವಾರನ್ ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್, 1773-1785
ವಿವರಣೆ: 1773ರ ರೆಗ್ಯುಲೇಟಿಂಗ್ ಆಕ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಬಂಗಾಳದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ವಾರನ್ ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್ ಅವರು 1773 ರಿಂದ 1785 ರವರೆಗೆ ಮೊದಲ ಬಂಗಾಳದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದರು. ನಂತರ 1833ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಆಕ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಈ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ‘ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು 1773ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಹುದ್ದೆಯ ಮೊದಲ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
32. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲದ ಮತ್ತು ‘ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪಿತಾಮಹ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾರು?
A) ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್
B) ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು
C) ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್
D) ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್
ಉತ್ತರ: C) ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್
ವಿವರಣೆ: ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಪಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಈ ಪಾತ್ರದಿಂದಾಗಿ ಅವರನ್ನು ‘ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪಿತಾಮಹ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದುದು. ಅವರು ನಂತರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಗೃಹ ಸಚಿವರಾದರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
33. 1935ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಮೂರು ಪಟ್ಟಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿತು. ಈ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇನೆ, ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ರೈಲ್ವೇ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳು ಯಾವ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದವು?
A) ಪ್ರಾಂತೀಯ ಪಟ್ಟಿ
B) ಫೆಡರಲ್ ಪಟ್ಟಿ
C) ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ
D) ಅವಶೇಷ ಪಟ್ಟಿ
ಉತ್ತರ: B) ಫೆಡರಲ್ ಪಟ್ಟಿ
ವಿವರಣೆ: 1935ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಮೂರು ಪಟ್ಟಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿತು: ಫೆಡರಲ್ ಪಟ್ಟಿ (ಕೇಂದ್ರ), ಪ್ರಾಂತೀಯ ಪಟ್ಟಿ (ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು), ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ (ಎರಡೂ). ಸೇನೆ, ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ರೈಲ್ವೇ, ಅಂಚೆ-ತಂತಿ, ನಾಣ್ಯ ಮತ್ತು ಕರೆನ್ಸಿ, ಸುಂಕಗಳು ಮುಂತಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ವಿಷಯಗಳು ಫೆಡರಲ್ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದವು. ಈ ವಿಂಗಡಣೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು 1935ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಧಿಕಾರ ವಿಂಗಡಣೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
34. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ನಂತರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಆದ ಎಂ.ಸಿ. ಸೆಟಾಲ್ವಾಡ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ಭಾಗದ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು?
A) ಭಾಗ 3 (ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು)
B) ಭಾಗ 4 (ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು)
C) ಭಾಗ 5 (ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ)
D) ಭಾಗ 11 (ಕೇಂದ್ರ-ರಾಜ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳು)
ಉತ್ತರ: A) ಭಾಗ 3 (ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು)
ವಿವರಣೆ: ಎಂ.ಸಿ. ಸೆಟಾಲ್ವಾಡ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ (ಭಾಗ 3) ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ನಂತರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಆದರು. ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಪಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಸಂವಿಧಾನದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
35. 1861ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಪ್ರಾಂತೀಯ ವಿಧಾನ ಮಂಡಲಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಯಾವ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ವಿಧಾನ ಮಂಡಲಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು?
A) ಬಂಗಾಳ, ಮದ್ರಾಸ್, ಬಾಂಬೆ, ಅಗ್ರಾ
B) ಪಂಜಾಬ್, ಸಿಂಧ್, ಅಸ್ಸಾಂ, ಒರಿಸ್ಸಾ
C) ದೆಹಲಿ, ಅಜ್ಮೀರ್, ಕೂರ್ಗ್, ಅಂಡಮಾನ್
D) ಬಿಹಾರ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ
ಉತ್ತರ: A) ಬಂಗಾಳ, ಮದ್ರಾಸ್, ಬಾಂಬೆ, ಅಗ್ರಾ
ವಿವರಣೆ: 1861ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಪ್ರಾಂತೀಯ ವಿಧಾನ ಮಂಡಲಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಬಂಗಾಳ, ಮದ್ರಾಸ್, ಬಾಂಬೆ ಮತ್ತು ಅಗ್ರಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ವಿಧಾನ ಮಂಡಲಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನ ಮಂಡಲಗಳು ಸಲಹಾ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರವಿರಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ 1892 ಮತ್ತು 1909ರ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ವಿಧಾನ ಮಂಡಲಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು 1861ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
36. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲದ ಪ್ರಮುಖ ವಕೀಲ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಯಾರು?
A) ಅಲ್ಲಾದಿ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್
B) ಕೆ.ಎಂ. ಮುನ್ಷಿ
C) ಎಂ.ಸಿ. ಸೆಟಾಲ್ವಾಡ್
D) ಎನ್. ಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್
ಉತ್ತರ: C) ಎಂ.ಸಿ. ಸೆಟಾಲ್ವಾಡ್
ವಿವರಣೆ: ಎಂ.ಸಿ. ಸೆಟಾಲ್ವಾಡ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಆದರೆ ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ನಂತರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಆದರು. ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಅಲ್ಲಾದಿ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್, ಕೆ.ಎಂ. ಮುನ್ಷಿ ಮತ್ತು ಎನ್. ಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಸೆಟಾಲ್ವಾಡ್ ಅವರು ಈ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರಲ್ಲದವರ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
37. 1858ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (Secretary of State for India) ಹುದ್ದೆಗೆ ಮೊದಲಿಗರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡವರು ಯಾರು?
A) ಲಾರ್ಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲಿ
B) ಸರ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವುಡ್
C) ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್
D) ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಸ್ಟಾನ್ಲಿ
ಉತ್ತರ: A) ಲಾರ್ಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲಿ
ವಿವರಣೆ: 1858ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (Secretary of State for India) ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಈ ಹುದ್ದೆಗೆ ಮೊದಲಿಗರಾಗಿ ಲಾರ್ಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲಿ ಅವರು ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಉತ್ತರದಾಯಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿ 15 ಸದಸ್ಯರ ಇಂಡಿಯಾ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಇತ್ತು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು 1947 ರವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು 1858ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಹೊಸ ಹುದ್ದೆಯ ಮೊದಲ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
38. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ನಂತರ ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾದ ಹರಿಲಾಲ್ ಕಾನಿಯಾ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು?
A) ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು
B) ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು
C) ಸಂವಿಧಾನದ ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಗಾರರು
D) ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು
ಉತ್ತರ: C) ಸಂವಿಧಾನದ ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಗಾರರು
ವಿವರಣೆ: ಹರಿಲಾಲ್ ಕಾನಿಯಾ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಕಾನೂನು ಅಂಶಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ನಂತರ ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾದರು (1950-1951). ಅವರು ಸಂವಿಧಾನದ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
39. 1919ರ ಮಾಂಟೇಗು-ಚೆಮ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಡಯಾರ್ಕಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಆರಕ್ಷಿತವಲ್ಲದ (Transferred) ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಯಾರು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು?
A) ಪ್ರಾಂತೀಯ ಗವರ್ನರ್
B) ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು
C) ಭಾರತೀಯ ಸಚಿವರು
D) ವೈಸ್ರಾಯ್
ಉತ್ತರ: C) ಭಾರತೀಯ ಸಚಿವರು
ವಿವರಣೆ: 1919ರ ಮಾಂಟೇಗು-ಚೆಮ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಡಯಾರ್ಕಿ (ದ್ವಿ-ಆಡಳಿತ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತೀಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಯಿತು: ಆರಕ್ಷಿತ (Reserved) ಮತ್ತು ಆರಕ್ಷಿತವಲ್ಲದ (Transferred). ಆರಕ್ಷಿತವಲ್ಲದ ವಿಷಯಗಳಾದ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕೃಷಿ, ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸಚಿವರು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸಚಿವರು ಪ್ರಾಂತೀಯ ವಿಧಾನ ಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಉತ್ತರದಾಯಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಡಯಾರ್ಕಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
40. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ನಂತರ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾದ ಡಾ. ಸರ್ವಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು?
A) ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು
B) ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು
C) ಸಾಮಾನ್ಯ ಸದಸ್ಯರು
D) ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು
ಉತ್ತರ: C) ಸಾಮಾನ್ಯ ಸದಸ್ಯರು
ವಿವರಣೆ: ಡಾ. ಸರ್ವಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಬಂಧಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಅವರು ನಂತರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಎರಡನೇ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾದರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
41. 1935ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿತು. ಈ ಒಕ್ಕೂಟವು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಆಚರಣೆಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ?
A) ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರಿಂದ
B) ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರಿಂದ
C) ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಸೇರಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರಿಂದ
D) ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವು ಅನುಮೋದಿಸದ್ದರಿಂದ
ಉತ್ತರ: C) ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಸೇರಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರಿಂದ
ವಿವರಣೆ: 1935ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟದ (Federation of India) ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿತ್ತು. ಈ ಒಕ್ಕೂಟವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛಿಸದೆ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಆಚರಣೆಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು 1935ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದ ವಿಫಲತೆಯ ಕಾರಣವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
42. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ‘ಭಾರತದ ಏಕೀಕರಣದ ಶಿಲ್ಪಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾರು?
A) ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್
B) ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು
C) ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್
D) ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್
ಉತ್ತರ: C) ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್
ವಿವರಣೆ: ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಆದರೆ ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ 562 ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಅವರ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ‘ಭಾರತದ ಏಕೀಕರಣದ ಶಿಲ್ಪಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಗೃಹ ಸಚಿವರಾದರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
43. 1909ರ ಮಿಂಟೋ-ಮಾರ್ಲೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ವೈಸ್ರಾಯ್ನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಈ ಮಂಡಳಿಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರು ಯಾರು?
A) ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿನ್ಹಾ
B) ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಗೋಖಲೆ
C) ದಾದಾಭಾಯಿ ನವರೋಜಿ
D) ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ
ಉತ್ತರ: A) ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿನ್ಹಾ
ವಿವರಣೆ: 1909ರ ಮಿಂಟೋ-ಮಾರ್ಲೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ವೈಸ್ರಾಯ್ನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಈ ಮಂಡಳಿಗೆ ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರು ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಬಿಹಾರದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು 1909ರ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಮಹತ್ವದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
44. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ನಂತರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆದ ಜಿ.ವಿ. ಮಾವಲಾಂಕರ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು?
A) ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು
B) ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು
C) ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು
D) ಸಂಸತ್ತಿನ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು
ಉತ್ತರ: B) ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು
ವಿವರಣೆ: ಜಿ.ವಿ. ಮಾವಲಾಂಕರ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಸಮಿತಿಯು ಸಭೆಯ ದೈನಂದಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಅವರು ನಂತರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆದರು (1952-1956). ಅವರು ಲೋಕಸಭೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ‘ಲೋಕಸಭೆಯ ಪಿತಾಮಹ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
45. 1773ರ ರೆಗ್ಯುಲೇಟಿಂಗ್ ಆಕ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಯಾವ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು?
A) ಕೇವಲ ಸಿವಿಲ್ ಅಧಿಕಾರ
B) ಕೇವಲ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಧಿಕಾರ
C) ಸಿವಿಲ್, ಕ್ರಿಮಿನಲ್, ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅಧಿಕಾರ
D) ಕೇವಲ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅಧಿಕಾರ
ಉತ್ತರ: C) ಸಿವಿಲ್, ಕ್ರಿಮಿನಲ್, ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅಧಿಕಾರ
ವಿವರಣೆ: 1773ರ ರೆಗ್ಯುಲೇಟಿಂಗ್ ಆಕ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸಿವಿಲ್, ಕ್ರಿಮಿನಲ್, ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ಕೋರ್ಟ್ ಒಬ್ಬ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಮೂರು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಸರ್ ಎಲಿಜಾ ಇಂಪೀ ಅವರು ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು 1773ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
46. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ನಂತರ ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾದ ಹರಿಲಾಲ್ ಕಾನಿಯಾ ಅವರು ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು?
A) ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
B) ಗುಜರಾತ್
C) ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ
D) ಮದ್ರಾಸ್
ಉತ್ತರ: C) ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ
ವಿವರಣೆ: ಹರಿಲಾಲ್ ಕಾನಿಯಾ ಅವರು ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯಿಂದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ನಂತರ ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾದರು (1950-1951). ಅವರು ಸಂವಿಧಾನದ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
47. 1861ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯು ವೈಸ್ರಾಯ್ನ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರ ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ವೈಸ್ರಾಯ್ನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಭಾರತೀಯ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 5
ಉತ್ತರ: A) 1
ವಿವರಣೆ: 1861ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯು ವೈಸ್ರಾಯ್ನ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರ ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ವೈಸ್ರಾಯ್ನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನಿಜವಾಗಿ ಆಚರಣೆಗೆ ಬರಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಹಿಡಿಯಿತು. 1909ರ ಮಿಂಟೋ-ಮಾರ್ಲೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರು ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು 1861ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
48. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲದ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕಿ ಯಾರು?
A) ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು
B) ರೇಣುಕಾ ರೇ
C) ಹಂಸಾ ಮೆಹ್ತಾ
D) ದುರ್ಗಾಬಾಯಿ ದೇಶಮುಖ್
ಉತ್ತರ: D) ದುರ್ಗಾಬಾಯಿ ದೇಶಮುಖ್
ವಿವರಣೆ: ದುರ್ಗಾಬಾಯಿ ದೇಶಮುಖ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಆದರೆ ಮಸೂದಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ನಂತರ ಭಾರತದ ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗದ ಸದಸ್ಯರಾದರು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸಚಿವರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯರ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
49. 1919ರ ಮಾಂಟೇಗು-ಚೆಮ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ವಿಧಾನ ಮಂಡಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಶಾಸನ ಸಭೆಯ (Central Legislative Assembly) ಒಟ್ಟು ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಷ್ಟಿತ್ತು?
A) 100
B) 140
C) 145
D) 200
ಉತ್ತರ: C) 145
ವಿವರಣೆ: 1919ರ ಮಾಂಟೇಗು-ಚೆಮ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ವಿಧಾನ ಮಂಡಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಕೇಂದ್ರ ಶಾಸನ ಸಭೆಯು (Central Legislative Assembly) ಕೆಳಮನೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಒಟ್ಟು ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ 145 ಆಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ 105 ಸದಸ್ಯರು ಆಯ್ಕೆಯಾದವರು ಮತ್ತು 40 ಸದಸ್ಯರು ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತರು. ರಾಜ್ಯ ಸಭೆಯು (Council of State) ಮೇಲ್ಮನೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ 60 ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು 1919ರ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
50. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ನಂತರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಆದ ಎಂ.ಸಿ. ಸೆಟಾಲ್ವಾಡ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಿನ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು?
A) ಸಮಾನತೆಯ ಹಕ್ಕು
B) ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕು
C) ಶೋಷಣೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಹಕ್ಕು
D) ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳ ಹಕ್ಕು
ಉತ್ತರ: D) ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳ ಹಕ್ಕು
ವಿವರಣೆ: ಎಂ.ಸಿ. ಸೆಟಾಲ್ವಾಡ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳ ಹಕ್ಕು (ಭಾಗ 3, ವಿಧಿ 32) ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಹಕ್ಕು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾದಾಗ ನೇರವಾಗಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಈ ಹಕ್ಕನ್ನು ‘ಸಂವಿಧಾನದ ಆತ್ಮ’ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸೆಟಾಲ್ವಾಡ್ ಅವರು ಈ ಹಕ್ಕಿನ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಸಂವಿಧಾನದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಿನ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.