ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಬಂಡಾಯಗಳು: ಮುಂಬರುವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಈ ಟಾಪಿಕ್‌ನಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ 1-2 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಗ್ಯಾರಂಟಿ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಬಂಡಾಯಗಳು

ನಮಸ್ಕಾರ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಮಿತ್ರರೇ, ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ನಮ್ಮ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಚಾರಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಗೆ ಸ್ವಾಗತ.

ಇಂದು ನಾವು ನಿಮ್ಮ ಮುಂಬರುವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ 25 MCQs ಗಳನ್ನು ವಿವರಣೆ ಸಹಿತವಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದೇವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಓದಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇವು ಪಕ್ಕಾ ನಿಮ್ಮ ಮುಂಬರುವ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 1 ಅಥವಾ 2 ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 1:

ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ‘ವಾಘ್’ (ಹುಲಿ) ಎಂಬ ಬಿರುದು ಪಡೆದಿದ್ದ ಧೋಂಡಿಯಾ ವಾಘ್‌ನನ್ನು 1800 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನಾನಿ ಆರ್ಥರ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿ ಕೊಂದನು?

A. ಕವಲದೂರ್

B. ಭಾನುವಿನ ಕೊಣಗಲ್ (Conagal)

C. ಶಿಕಾರಿಪುರ

D. ಕಿತ್ತೂರು

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. ಭಾನುವಿನ ಕೊಣಗಲ್ (Conagal)

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಮರಣದ ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಪಾಲಿಗೆ ಸಿಂಹಸ್ವಪ್ನವಾಗಿದ್ದ ಧೋಂಡಿಯಾ ವಾಘ್‌ನನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10, 1800 ರಂದು ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರುವ ‘ಭಾನುವಿನ ಕೊಣಗಲ್’ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಆರ್ಥರ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ ನೇತೃತ್ವದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಡೆ ಸೋಲಿಸಿ ಕೊಂದಿತು.

ಮೂಲ (Source): ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ – 10ನೇ ತರಗತಿ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ (DSERT).

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಆರ್ಥರ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪುವನ್ನು ಕೊಂದದ್ದು ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಧೋಂಡಿಯಾ ವಾಘ್‌ನನ್ನು ಕೊಂದದ್ದು ಕೊಣಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಊರುಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡಾಗಲೆಂದು ‘ಶಿಕಾರಿಪುರ’ವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಆತ ಶಿಕಾರಿಪುರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ.

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು KPSC Group-C ಮತ್ತು KSP PSI ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥರ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿಯ ಹೆಸರಿನ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕೇಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2:

1824 ರಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ‘ಸಿಂದಗಿ’ (Sindagi) ಎಂಬಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಕಂದಾಯ ವಸೂಲಾತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಬಂಡಾಯವೆದ್ದ ನಾಯಕ ಯಾರು?

A. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಥ್ಯಾಕರೆ

B. ದಿವಾಕರ ದೀಕ್ಷಿತ್ (Divakara Dixit)

C. ಮುಂಡರಗಿ ಭೀಮರಾವ್

D. ವೀರಪ್ಪ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. ದಿವಾಕರ ದೀಕ್ಷಿತ್ (Divakara Dixit)

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಸಿಂದಗಿ ಬಂಡಾಯವು 1824 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ದಿವಾಕರ ದೀಕ್ಷಿತ್, ರಾವ್ ಜಿ ರಾಸ್ತಿಯಾ ಮುಂತಾದವರು ಸ್ಥಳೀಯರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿ, ತಹಸೀಲ್ದಾರ್ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಇದನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದರು.

ಮೂಲ (Source): ಡಾ. ಸೂರ್ಯನಾಥ್ ಕಾಮತ್ ಅವರ ‘ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ’.

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಸಿಂದಗಿ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, 1824 ರಲ್ಲಿ ಇದು ಧಾರವಾಡ ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ದಿವಾಕರ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಹೆಸರು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಭೀಮರಾವ್ ಎಂದು ಊಹಿಸುವಂತೆ ಟ್ರಿಕ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): SDA ಮತ್ತು FDA ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ ಬಂಡಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳುವ ಹೊಸ ಟ್ರೆಂಡ್ ಇದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3:

ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಬಲಗೈ ಬಂಟನಾಗಿದ್ದ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣನು ಯಾವ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಎಲ್ಲಿ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಿದರು?

A. ಕಿತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನನ – ನಂದಗಡದಲ್ಲಿ ಮರಣ

B. ಸಂಗೊಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನನ – ನಂದಗಡದಲ್ಲಿ ಮರಣ

C. ಸಂಗೊಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನನ – ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ಮರಣ

D. ಖಾನಾಪುರದಲ್ಲಿ ಜನನ – ಕಿತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ ಮರಣ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. ಸಂಗೊಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನನ – ನಂದಗಡದಲ್ಲಿ ಮರಣ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ರಾಯಣ್ಣನು ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೈಲಹೊಂಗಲ ತಾಲೂಕಿನ ‘ಸಂಗೊಳ್ಳಿ’ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು. ಆತನನ್ನು 1831ರ ಜನವರಿ 26 ರಂದು ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಖಾನಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ‘ನಂದಗಡ’ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಿದರು. ಆತನ ಸಮಾಧಿಯ ಬಳಿ ಆಲದ ಮರವನ್ನು ನೆಡಲಾಯಿತು.

ಮೂಲ (Source): 10ನೇ ತರಗತಿ ರಾಜ್ಯ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ (DSERT).

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ಹೆಸರು ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಮರಣದ ಸ್ಥಳ ನಂದಗಡ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆತು ಬೆಳಗಾವಿ ಎಂದು ಟಿಕ್ ಮಾಡುವಂತೆ ಆಪ್ಷನ್ C ಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಪೊಲೀಸ್ ಕಾನ್ಸ್ ಟೇಬಲ್ (PC) ಮತ್ತು PSI ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 5 ಬಾರಿ ರಿಪೀಟ್ ಆದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಕ್ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4:

1857 ರ ದಂಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ‘ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ’ಯನ್ನು (Disarming Act) ವಿರೋಧಿಸಿ ಬಂಡಾಯವೆದ್ದ ಹಲಗಲಿ ಬೇಡರ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರು ಯಾರು?

A. ಜಡಗ ಮತ್ತು ಬಾಲ

B. ಕೃಷ್ಣೇಗೌಡ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೇಗೌಡ

C. ಭಾಸ್ಕರ ರಾವ್ ಮತ್ತು ಚಿಂತಾಮಣಿ

D. ಸಿಡ್ಡಿ ಸಹೋದರರು

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A. ಜಡಗ ಮತ್ತು ಬಾಲ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಧೋಳ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದ ‘ಹಲಗಲಿ’ ಗ್ರಾಮದ ಬೇಡರು ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಪರಂಪರೆಯವರಾಗಿದ್ದರು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಜಡಗ ಮತ್ತು ಬಾಲ ಎಂಬುವವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಿಡಿದೆದ್ದರು. 1857 ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಲ್ ಮ್ಯಾಲ್ಕಮ್ ಈ ಬಂಡಾಯವನ್ನು ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದನು.

ಮೂಲ (Source): ಪಿಯುಸಿ ಪ್ರಥಮ ವರ್ಷದ ಇತಿಹಾಸ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ.

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ‘ಸಿಡ್ಡಿ ಸಹೋದರರು’ ಸೂಪಾ ಬಂಡಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಆದರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕನ್ ಫ್ಯೂಸ್ ಮಾಡಲು ಆಪ್ಷನ್ D ಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಇದು KEA ನಡೆಸುವ VAO ಮತ್ತು PDO ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದ ಫ್ಯಾಕ್ಚುವಲ್ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5:

1858 ರ ನರಗುಂದ ಬಂಡಾಯದ ನಾಯಕನಾದ ‘ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ’ನ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರೇನು ಮತ್ತು ಆತ ಕೊಂದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಹೆಸರೇನು?

A. ಭಾಸ್ಕರ ರಾವ್ ಭಾವೆ – ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್ (Charles Manson)

B. ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕ – ಮೆಡೋಸ್ ಟೈಲರ್

C. ವೀರರಾಜೇಂದ್ರ – ಥ್ಯಾಕರೆ

D. ಕಲ್ಯಾಣಸ್ವಾಮಿ – ಕರ್ನಲ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A. ಭಾಸ್ಕರ ರಾವ್ ಭಾವೆ – ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್ (Charles Manson)

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ನರಗುಂದದ ದೊರೆ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬನ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಭಾಸ್ಕರ ರಾವ್ ಭಾವೆ. ಡಾಲ್ಹೌಸಿಯ ದತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನೀತಿಯಿಂದ ತನ್ನ ದತ್ತುಪುತ್ರನಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಸಿಗದಿದ್ದಾಗ ಸಿಡಿದೆದ್ದ ಆತ, ಸುರಪುರ ಮತ್ತು ಮುಂಡರಗಿ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಬಂಡಾಯವೆದ್ದನು. ಈತನ ಪಡೆಯು ಧಾರವಾಡದ ಪಾಲಟಿಕಲ್ ಏಜೆಂಟ್ ‘ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್’ ನನ್ನು ಸುರೇಬಾನ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕೊಂದಿತು.

ಮೂಲ (Source): 10ನೇ ತರಗತಿಯ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಪಠ್ಯ.

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಬಾಬಾಸಾಹೇಬನ ಹೆಸರು ಚಿರಪರಿಚಿತ, ಆದರೆ ಆತನ ಮೂಲ ಹೆಸರು (ಭಾಸ್ಕರ ರಾವ್ ಭಾವೆ) ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಕೊಂದ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಥ್ಯಾಕರೆ (ಕಿತ್ತೂರು ಬಂಡಾಯ) ಜೊತೆ ಗೊಂದಲ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): KPSC ಗಜೆಟೆಡ್ ಪ್ರೊಬೇಷನರ್ಸ್ (KAS) ಪ್ರಿಲಿಮ್ಸ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಕೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6:

ಕೊಪ್ಪಳ ಬಂಡಾಯವನ್ನು (1819) ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ವೀರಪ್ಪನು ಯಾವ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಆತನ ಬಂಡಾಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೇನು?

A. ಆತ ಕಿತ್ತೂರಿನ ಸೈನಿಕನಾಗಿದ್ದನು – ಬ್ರಿಟಿಷರ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಕಾಯ್ದೆ

B. ಆತ ನಿಜಾಮನ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಮೀನ್ದಾರನಾಗಿದ್ದನು – ನಿಜಾಮನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಂದಾಯ ಶೋಷಣೆ

C. ಆತ ಮುಧೋಳದ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದನು – ದತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ ನೀತಿ

D. ಆತ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಸೇನಾನಿಯಾಗಿದ್ದನು – ತನ್ನ ಜಾಗವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವುದು

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. ಆತ ನಿಜಾಮನ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಮೀನ್ದಾರನಾಗಿದ್ದನು – ನಿಜಾಮನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಂದಾಯ ಶೋಷಣೆ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಕೊಪ್ಪಳವು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ವೀರಪ್ಪನು ಜಮೀನ್ದಾರನಾಗಿದ್ದನು. ನಿಜಾಮನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಅತಿಯಾದ ಕಂದಾಯ ವಸೂಲಾತಿ ಮತ್ತು ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯನ್ನು ಸಹಿಸದೆ, ಆತ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂಡಾಯವೆದ್ದನು. ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷರು ನಿಜಾಮನ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದು ವೀರಪ್ಪನನ್ನು ಕೊಂದರು.

ಮೂಲ (Source): ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ (ಪುಟ 215) – ಡಾ. ಸೂರ್ಯನಾಥ್ ಕಾಮತ್.

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ‘ಕೊಪ್ಪಳ ಬಂಡಾಯ’ ಎಂದಾಕ್ಷಣ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅದು ನೇರವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದದ್ದು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅದು ಮೂಲತಃ ನಿಜಾಮನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಶೋಷಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು. ಇದೇ ಪಾಯಿಂಟ್ ಅನ್ನು ಎಕ್ಸಾಮಿನರ್ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): FDA ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಇತಿಹಾಸ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಕ್ಲಾರಿಟಿ ಚೆಕ್ ಮಾಡಲು ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7:

‘ಅಮರ ಸುಳ್ಯ ಬಂಡಾಯ’ (1837) (Amara Sulya Rebellion) ವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ನಾಯಕರು ಯಾರು ಮತ್ತು ಇದು ಯಾವ ಪ್ರದೇಶದ ಬಂಡಾಯವಾಗಿತ್ತು?

A. ಕಲ್ಯಾಣಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಪುಟ್ಟಬಸಪ್ಪ – ಕೊಡಗು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ

B. ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನಮ್ಮ – ಬೆಳಗಾವಿ

C. ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕ – ರಾಯಚೂರು

D. ಧೋಂಡಿಯಾ ವಾಘ್ – ಶಿವಮೊಗ್ಗ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A. ಕಲ್ಯಾಣಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಪುಟ್ಟಬಸಪ್ಪ – ಕೊಡಗು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: 1834 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕೊಡಗಿನ ಚಿಕ್ಕವೀರರಾಜೇಂದ್ರನನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ಹಾಲೇರಿ ವಂಶದ ಬೆಂಬಲಿಗರಾದ ಕಲ್ಯಾಣಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಆತನ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಪುಟ್ಟಬಸಪ್ಪ (ಸ್ವಾಮಿ ಅಪರಂಪಾರ) ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಯದ ರೈತರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ 1837 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಬಂಡಾಯ ಹೂಡಿದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟು, 13 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮಂಗಳೂರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಮೂಲ (Source): 10ನೇ ತರಗತಿ ಇತಿಹಾಸ ಪಠ್ಯ.

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಅಮರ ಸುಳ್ಯ ಕೇವಲ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತ ಎಂದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದರ ಮೂಲ ಬೇರು ಕೊಡಗಿನ ರಾಜವಂಶದ ಪದಚ್ಯುತಿಯಲ್ಲಿದೆ (ಹಾಲೇರಿ ವಂಶ) ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು.

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಇತ್ತೀಚಿನ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದ ಬಂಡಾಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಟ್ರೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ KEA ಯ ನೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8:

ಸುರಪುರದ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನ ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ನೇಮಿಸಿದ್ದ ‘ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಏಜೆಂಟ್’ (Political Agent) ಯಾರು ಮತ್ತು ಆತನ ಪಾತ್ರವೇನಿತ್ತು?

A. ಥ್ಯಾಕರೆ – ಕಂದಾಯ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವುದು

B. ಮೆಡೋಸ್ ಟೈಲರ್ (Meadows Taylor) – ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ

C. ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್ – ದತ್ತು ನಿಯಮದ ಜಾರಿ

D. ಕರ್ನಲ್ ಮ್ಯಾಲ್ಕಮ್ – ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. ಮೆಡೋಸ್ ಟೈಲರ್ (Meadows Taylor) – ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನು ಕೇವಲ 8 ವರ್ಷದವನಿದ್ದಾಗ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಆಗ ಬ್ರಿಟಿಷರು ‘ಮೆಡೋಸ್ ಟೈಲರ್’ ಎಂಬ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಏಜೆಂಟ್ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು. ಟೈಲರ್ ಸುರಪುರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಶ್ರಮಿಸಿದನು ಮತ್ತು ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನಿಗೆ ಆಂಗ್ಲ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೊಡಿಸಿದನು. ಆದರೂ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನು ಬೆಳೆದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧವೇ 1858 ರಲ್ಲಿ ಸಿಡಿದೆದ್ದನು.

ಮೂಲ (Source): ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ.

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಶೋಷಕರು ಎಂದು ಊಹಿಸುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ, ಟೈಲರ್ ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕನಾಗಿದ್ದರೂ ಬಂಡಾಯೇಕೆ ನಡೆಯಿತು ಎಂಬ ಕನ್ ಫ್ಯೂಷನ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಬಂಡಾಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಂಬಲ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ).

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು KPSC KAS ಮತ್ತು SDA ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: (ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ – Match the Following)

ಬಂಡಾಯಗಾರರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ/ಕೊಂದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ:

ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ — a. ಆರ್ಥರ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ

ಧೋಂಡಿಯಾ ವಾಘ್ — b. ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್

ನರಗುಂದ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ — c. ಕರ್ನಲ್ ಔಟ್ರಮ್ ಮತ್ತು ಟಾಲ್ಬೋಟ್ (ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣನನ್ನು ಹಿಡಿದವರು)

ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ — d. ಥ್ಯಾಕರೆ (ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಪಡೆಯಿಂದ ಹತನಾದವನು)

(ಸೂಚನೆ: ಮೇಲಿನ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿದಾಗ ಬರುವ ಉತ್ತರ)

A. 1-d, 2-a, 3-b, 4-c

B. 1-a, 2-b, 3-c, 4-d

C. 1-d, 2-c, 3-a, 4-b

D. 1-b, 2-a, 3-d, 4-c

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A. 1-d, 2-a, 3-b, 4-c

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಕಿತ್ತೂರು ಪಡೆಯು ಧಾರವಾಡದ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥ್ಯಾಕರೆಯನ್ನು ಕೊಂದಿತು. ಧೋಂಡಿಯಾ ವಾಘ್‌ನನ್ನು ಆರ್ಥರ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ ಕೊಂದನು. ಬಾಬಾಸಾಹೇಬನು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌ನನ್ನು ಕೊಂದನು. ರಾಯಣ್ಣನನ್ನು ಮೋಸದಿಂದ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಔಟ್ರಮ್ ಮತ್ತು ಟಾಲ್ಬೋಟ್ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಮೂಲ (Source): ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಜಿಕೆ (GK) ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು 10ನೇ ತರಗತಿ ಪಠ್ಯ.

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯುವಾಗ ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ಆಯ್ಕೆಗಳು ಗೊಂದಲ ತರುವಂತೆ ಇರುತ್ತವೆ (ಉದಾ: ಮ್ಯಾನ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಥ್ಯಾಕರೆ). ಎಲಿಮಿನೇಷನ್ ತಂತ್ರ (Elimination method) ಬಳಸಿದರೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಬಹುದು.

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಕೆಎಪಿಎಸ್ಸಿ (KPSC) ಗ್ರೂಪ್ ಬಿ ಮತ್ತು ಸಿ ಹುದ್ದೆಗಳ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾದರಿ ಇದು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: (ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ – Match the Following)

ಬಂಡಾಯಗಳು ನಡೆದ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಅವು ನಡೆದ ವರ್ಷವನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ:

ಸಿಂದಗಿ ಬಂಡಾಯ — a. 1837

ಹಲಗಲಿ ಬೇಡರ ಬಂಡಾಯ — b. 1824

ಅಮರ ಸುಳ್ಯ ಬಂಡಾಯ — c. 1800

ಧೋಂಡಿಯಾ ವಾಘ್ ಬಂಡಾಯ — d. 1857-58

A. 1-b, 2-d, 3-a, 4-c

B. 1-c, 2-a, 3-d, 4-b

C. 1-b, 2-a, 3-d, 4-c

D. 1-d, 2-b, 3-a, 4-c

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A. 1-b, 2-d, 3-a, 4-c

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಸಿಂದಗಿ ಬಂಡಾಯ (1824), ಹಲಗಲಿ ಬೇಡರ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ವಿರೋಧಿ ಬಂಡಾಯ (1857), ಅಮರ ಸುಳ್ಯ ಬಂಡಾಯ (1837), ಧೋಂಡಿಯಾ ವಾಘ್ ಬಂಡಾಯ (1800) ರಲ್ಲಿ ನಡೆದವು. ಇಸವಿಗಳು ಇತಿಹಾಸದ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.

ಮೂಲ (Source): 10 ನೇ ತರಗತಿಯ ಕಾಲರೇಖೆ (Time line) ವಿಭಾಗ.

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಸಿಂದಗಿ ಮತ್ತು ಕಿತ್ತೂರು ಎರಡೂ 1824 ರಲ್ಲೇ ನಡೆದವು ಎಂಬುದು ಟ್ರಿಕ್. 1857 ರ ಮಹಾದಂಗೆಯ ಜೊತೆಯೇ ಹಲಗಲಿ ಮತ್ತು ನರಗುಂದ ಬಂಡಾಯಗಳು ನಡೆದವು ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಡಬೇಕು.

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಪೊಲೀಸ್ ಸಬ್ ಇನ್ಸ್ ಪೆಕ್ಟರ್ (PSI) ಮತ್ತು KEA ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಸವಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 11: (ಬಹು ಹೇಳಿಕೆಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶ್ನೆ – Multiple Statement)

ಕಿತ್ತೂರು ಬಂಡಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ:

I. ರಾಜಾ ಮಲ್ಲಸರ್ಜನ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಪುತ್ರ ಶಿವರುದ್ರಸರ್ಜನು ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ, ಚೆನ್ನಮ್ಮನು ‘ಶಿವಲಿಂಗಪ್ಪ’ ಎಂಬುವವನನ್ನು ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು.

II. ಲಾರ್ಡ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿಯು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ‘ದತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ’ ನೀತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಈ ದತ್ತು ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.

III. ಧಾರವಾಡದ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥ್ಯಾಕರೆ ಕಿತ್ತೂರಿನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಕಿತ್ತೂರಿನ ವೀರ ‘ಅಮಟೂರು ಬಾಳಪ್ಪ’ನು ಥ್ಯಾಕರೆಯನ್ನು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಂದನು.

ಮೇಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿ?

A. I ಮತ್ತು II ಮಾತ್ರ ಸರಿ

B. I ಮತ್ತು III ಮಾತ್ರ ಸರಿ

C. II ಮತ್ತು III ಮಾತ್ರ ಸರಿ

D. ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. I ಮತ್ತು III ಮಾತ್ರ ಸರಿ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಹೇಳಿಕೆ II ತಪ್ಪಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ‘ದತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ’ (Doctrine of Lapse) ನೀತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದದ್ದು ಲಾರ್ಡ್ ಡಾಲ್ಹೌಸಿ (Lord Dalhousie), ಲಾರ್ಡ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. (ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದದ್ದು ಸಹಾಯಕ ಸೈನ್ಯ ಪದ್ಧತಿ). ಮಲ್ಲಸರ್ಜನ ಮರಣದ ನಂತ್ರ ಶಿವರುದ್ರಸರ್ಜ ಆಳಿದ, ಅವನ ಮರಣದ ನಂತ್ರ ಶಿವಲಿಂಗಪ್ಪನನ್ನು ದತ್ತು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು. ಥ್ಯಾಕರೆಯನ್ನು ಕೊಂದದ್ದು ಅಮಟೂರು ಬಾಳಪ್ಪ ಎಂಬುದು ನಿಖರ ಸತ್ಯ.

ಮೂಲ (Source): 10ನೇ ತರಗತಿಯ ಇತಿಹಾಸ (ಪುಟ 45).

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್‌ಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ತಪ್ಪು ಮಾಡುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು UPSC ಮತ್ತು KPSC ಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ಡಾಲ್ಹೌಸಿ ಬದಲಿಗೆ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ ಹೆಸರು ಹಾಕಿರುವುದು ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ.

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಈ ರೀತಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಇತ್ತೀಚಿನ KEA (ಉದಾ: VAO/PDO) ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಹೊಸ ಟ್ರೆಂಡ್ ಆಗಿವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 12: (ಬಹು ಹೇಳಿಕೆಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶ್ನೆ – Multiple Statement)

ಸುರಪುರ ಬಂಡಾಯದ ಕುರಿತಾದ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ:

I. ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನು 1857 ರ ಬಂಡಾಯದ ನಾಯಕರಾದ ನಾನಾಸಾಹೇಬ್ ಮತ್ತು ತಾತ್ಯಾ ಟೋಪೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಗುಪ್ತ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದನು.

II. ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನ ಸೈನ್ಯವು ಅರಬ್ಬರು, ರೋಹಿಲ್ಲರು ಮತ್ತು ಬೇಡರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರಬಲ ಪಡೆಯಾಗಿತ್ತು.

III. ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಿದರು.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಹೇಳಿಕೆ/ಗಳು ಯಾವುವು?

A. I ಮತ್ತು II ಮಾತ್ರ

B. II ಮತ್ತು III ಮಾತ್ರ

C. I ಮತ್ತು III ಮಾತ್ರ

D. I, II ಮತ್ತು III

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A. I ಮತ್ತು II ಮಾತ್ರ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಹೇಳಿಕೆ III ತಪ್ಪಾಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿ ಸೋತ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆತನನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಆತ ಜೈಲಿನಲ್ಲೇ ನಿಗೂಢವಾಗಿ ಗುಂಡೇಟಿನಿಂದ (ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಅಥವಾ ಕೊಲೆ) ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದನು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆತ ನಾನಾಸಾಹೇಬನೊಂದಿಗೆ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರ ಹೊಂದಿದ್ದನು ಮತ್ತು ರೋಹಿಲ್ಲಾ, ಅರಬ್ಬರನ್ನು ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು.

ಮೂಲ (Source): ಡಾ. ಸೂರ್ಯನಾಥ್ ಕಾಮತ್ ಅವರ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು DSERT ಪಠ್ಯ.

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಬಂಡಾಯಗಾರರು ಎಂದರೆ ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಿಯೇ ಇರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ‘ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಹಿಕೆ’ಯನ್ನು (Generalization) ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಎಕ್ಸಾಮಿನರ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): KPSC KAS ಪ್ರಿಲಿಮ್ಸ್ ನಂತಹ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 13: (ಹೇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರಣ – Assertion and Reasoning)

ಹೇಳಿಕೆ (A): 1857 ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲಗಲಿಯ ಬೇಡರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರವಾದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಬಂಡಾಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ಕಾರಣ (R): ಬ್ರಿಟಿಷರು ‘ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಕಾಯ್ದೆ’ (Arms Act / Disarming Act) ಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದು, ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಬಂದೂಕು ಮುಂತಾದ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಬೇಡರಿಗೆ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದ್ದರು.

ಸರಿಯಾದ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿ:

A. (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿ, ಮತ್ತು (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ.

B. (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿ, ಆದರೆ (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲ.

C. (A) ಸರಿ, ಆದರೆ (R) ತಪ್ಪು.

D. (A) ತಪ್ಪು, ಆದರೆ (R) ಸರಿ.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A. (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿ, ಮತ್ತು (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಹಲಗಲಿ ಬೇಡರು ಬೇಟೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜೀವನಾಧಾರವಾಗಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷರು 1857 ರ ನವೆಂಬರ್ 10 ರೊಳಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಠಾಣೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಆದೇಶಿಸಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಬೇಡರು ಜಡಗ ಮತ್ತು ಬಾಲನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬಂಡಾಯವೆದ್ದರು.

ಮೂಲ (Source): ಪಿಯುಸಿ ಪ್ರಥಮ ವರ್ಷದ ಇತಿಹಾಸ.

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮದ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಟ್ರಿಕ್ ಇಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಕ್ಲಾರಿಟಿ (ಯಾಕೆ ಬಂಡಾಯ ನಡೆಯಿತು?) ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಬೇಕು.

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ SSC ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ KPSC Group-C ನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ತಾರ್ಕಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಬರುತ್ತಿವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 14: (ಹೇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರಣ – Assertion and Reasoning)

ಹೇಳಿಕೆ (A): ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣನು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಮುಖಾಮುಖಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕಿಂತ (Direct War) ‘ಗೆರಿಲ್ಲಾ ತಂತ್ರ’ವನ್ನು (Guerrilla Warfare) ಹೆಚ್ಚು ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದನು.

ಕಾರಣ (R): ಕಿತ್ತೂರಿನ ಪತನದ ನಂತರ ಆತನ ಬಳಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಫಿರಂಗಿ ಪಡೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಬೃಹತ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸೈನ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಯುವಕರ ಚಿಕ್ಕ ಪಡೆಯಿತ್ತು.

ಸರಿಯಾದ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿ:

A. (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿ, ಮತ್ತು (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ.

B. (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿ, ಆದರೆ (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲ.

C. (A) ಸರಿ, ಆದರೆ (R) ತಪ್ಪು.

D. (A) ತಪ್ಪು, ಆದರೆ (R) ಸರಿ.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A. (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿ, ಮತ್ತು (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: 1824 ರಲ್ಲಿ ಕಿತ್ತೂರು ಕೋಟೆ ಪತನವಾದಾಗ ಚೆನ್ನಮ್ಮನನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ 1829 ರಲ್ಲಿ ರಾಯಣ್ಣನು ಕಾಡು, ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಬ್ರಿಟಿಷರ ಖಜಾನೆಗಳನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡುವುದು, ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುವ ಮೂಲಕ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಮಾದರಿಯ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದನು. ಬೃಹತ್ ಸೈನ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ನಿದ್ದೆಗೆಡಿಸಿದ್ದನು.

ಮೂಲ (Source): 10 ನೇ ತರಗತಿ ಇತಿಹಾಸ (ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟಗಳು).

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಗೆರಿಲ್ಲಾ ತಂತ್ರದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆಯೇ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ (ಬೆಳಗಾವಿ-ಖಾನಾಪುರದ ಕಾಡುಗಳು) ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿತ್ತು.

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಪೊಲೀಸ್ ಸಬ್ ಇನ್ಸ್ ಪೆಕ್ಟರ್ (PSI) ಪರೀಕ್ಷೆಯ Paper-2 ನಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಬರಬಹುದು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 15: (ಸರಿಯಾದ/ತಪ್ಪಾದ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು – Find the Incorrect Pair)

ಈ ಕೆಳಗಿನ ಬಂಡಾಯದ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ನಾಯಕರ ಜೋಡಿಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಾಗಿರುವ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ:

A. ಮುಂಡರಗಿ ಬಂಡಾಯ – ಭೀಮರಾವ್ (Bheemarao)

B. ನರಗುಂದ ಬಂಡಾಯ – ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ (Babasaheb)

C. ಸುಳ್ಯ ಬಂಡಾಯ – ಪುಟ್ಟಬಸಪ್ಪ (Puttabasappa)

D. ಸೂಪಾ ಬಂಡಾಯ – ದಿವಾಕರ ದೀಕ್ಷಿತ್ (Divakara Dixit)

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: D. ಸೂಪಾ ಬಂಡಾಯ – ದಿವಾಕರ ದೀಕ್ಷಿತ್ (Divakara Dixit)

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ತಪ್ಪಾದ ಜೋಡಿ D. ಏಕೆಂದರೆ ಸೂಪಾ ಬಂಡಾಯವನ್ನು (ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ) ಮುನ್ನಡೆಸಿದವರು ‘ಫಡ್ನಿಸ್ ಸಹೋದರರು’ ಮತ್ತು ‘ಸಿಡ್ಡಿ ಸಹೋದರರು’. ದಿವಾಕರ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದು ‘ಸಿಂದಗಿ ಬಂಡಾಯ’ವನ್ನು (1824). ಮುಂಡರಗಿ, ನರಗುಂದ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಯದ ಜೋಡಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸರಿಯಾಗಿವೆ.

ಮೂಲ (Source): ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಬಂಡಾಯಗಳು – ಡಿಎಸ್‌ಇಆರ್‌ಟಿ (DSERT) ಪುಸ್ತಕ.

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ‘ಸೂಪಾ’ ಮತ್ತು ‘ಸಿಂದಗಿ’ ಹೆಸರುಗಳು ಸ-ಕಾರದಿಂದ ಶುರುವಾಗುವುದರಿಂದ, ಓದುವಾಗ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕನ್ ಫ್ಯೂಸ್ ಆಗಲಿ ಎಂದು ಎರಡರ ನಾಯಕರನ್ನು ಅದಲು ಬದಲು ಮಾಡಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ (KSP, KEA, KPSC) ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ತಪ್ಪಾದ ಜೋಡಿ ಗುರುತಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 16: (ಸರಿಯಾದ/ತಪ್ಪಾದ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು – Find the Correct Pair)

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದ ಬಂಡಾಯಗಳ ಪೈಕಿ ಸರಿಯಾಗಿರುವ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗುರುತಿಸಿ:

A. ಮೆಡೋಸ್ ಟೈಲರ್ – ಹಲಗಲಿ ಬೇಡರ ಬಂಡಾಯ

B. ಆರ್ಥರ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ – ಕಿತ್ತೂರು ಬಂಡಾಯ

C. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಬೆಲ್ (Captain Campbell) – ಸುರಪುರ ಬಂಡಾಯ

D. ಕರ್ನಲ್ ಮ್ಯಾಲ್ಕಮ್ – ನರಗುಂದ ಬಂಡಾಯ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಬೆಲ್ (Captain Campbell) – ಸುರಪುರ ಬಂಡಾಯ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಕೇವಲ C ಆಯ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸರಿ. 1858 ರಲ್ಲಿ ಸುರಪುರದ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನ ಬಂಡಾಯವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದವನು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಬೆಲ್. ಹಲಗಲಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದವನು ಕರ್ನಲ್ ಮ್ಯಾಲ್ಕಮ್. ಕಿತ್ತೂರು ಬಂಡಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದವರು ಥ್ಯಾಕರೆ ಮತ್ತು ಚಾಪ್ಲಿನ್.

ಮೂಲ (Source): ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ – ಡಾ. ಸೂರ್ಯನಾಥ್ ಕಾಮತ್.

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದು ಕಷ್ಟ. ಆರ್ಥರ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ ಎಂದಾಕ್ಷಣ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಟಿಕ್ ಮಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಆತ ಧೋಂಡಿಯಾ ವಾಘ್ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದವನು.

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): KEA ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕಾಠಿಣ್ಯತೆಯನ್ನು (Toughness) ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಇಂತಹ ಆಳವಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 17: (ಪರಿಕಲ್ಪನೆ/ಅನ್ವಯಿಕ ಆಧಾರಿತ – Concept/Application Based)

1857-58 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮುಂಡರಗಿ ಬಂಡಾಯದ (Mundaragi Rebellion) ನಾಯಕ ಭೀಮರಾವ್ ನಾಡಗೌಡನಿಗೆ, ಜಮೀನ್ದಾರರು ಮತ್ತು ರೈತರು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೇನು?

A. ಆತ ರೈತರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹಂಚುತ್ತಿದ್ದನು.

B. ಬ್ರಿಟಿಷರು ‘ಇನಾಂ ಆಯೋಗ’ (Inam Commission) ದ ಮೂಲಕ ಇನಾಂ ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಜಮೀನ್ದಾರರು ಮತ್ತು ರೈತರು ಆಕ್ರೋಶಗೊಂಡಿದ್ದರು.

C. ಆತ ಡಾಲ್ಹೌಸಿಯ ದತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನೀತಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದನು.

D. ರೈತರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳ ನೀತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. ಬ್ರಿಟಿಷರು ‘ಇನಾಂ ಆಯೋಗ’ (Inam Commission) ದ ಮೂಲಕ ಇನಾಂ ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಜಮೀನ್ದಾರರು ಮತ್ತು ರೈತರು ಆಕ್ರೋಶಗೊಂಡಿದ್ದರು.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಬ್ರಿಟಿಷರು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ‘ಇನಾಂ ಕಮಿಷನ್’ ಪ್ರಕಾರ, ಸರಿಯಾದ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದ ಜಮೀನ್ದಾರರ ಮತ್ತು ಮಠಮಾನ್ಯಗಳ ಉಂಬಳಿ (ಇನಾಂ) ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬೀದಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಜಮೀನ್ದಾರರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿಕರು ಮುಂಡರಗಿ ಭೀಮರಾವ್ ಮತ್ತು ಸೊರಟೂರಿನ ದೇಸಾಯಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬಂಡಾಯವೆದ್ದರು. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರ್ಥಿಕ ಶೋಷಣೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟವಾಗಿತ್ತು.

ಮೂಲ (Source): 10ನೇ ತರಗತಿಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಯೋಜಿತ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್.

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣಗಳನ್ನು (ದತ್ತು ನೀತಿ) ಮಾತ್ರ ಓದಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಣಗಳನ್ನು (ಇನಾಂ ಕಮಿಷನ್) ಕೇಳುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು UPSC ಪ್ರಿಲಿಮ್ಸ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಕೆಎಪಿಎಸ್ಸಿಯ (KPSC) ಹೊಸ ಟ್ರೆಂಡ್‌ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 18: (ಪರಿಕಲ್ಪನೆ/ಅನ್ವಯಿಕ ಆಧಾರಿತ – Concept/Application Based)

ಕಿತ್ತೂರು ಬಂಡಾಯದ (1824) ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ದತ್ತು ಪುತ್ರನಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲು ಬ್ರಿಟಿಷರು ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ, ಚೆನ್ನಮ್ಮನು ದತ್ತು ನಿಯಮದ ಕುರಿತು ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಪತ್ರ ಬರೆದು ನ್ಯಾಯ ಕೇಳಿದ್ದು ಯಾರಿಗೆ?

A. ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾಳಿಗೆ

B. ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಗವರ್ನರ್ ಮೌಂಟ್ ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟನ್ (Mountstuart Elphinstone) ಗೆ

C. ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಲಾರ್ಡ್ ಡಾಲ್ಹೌಸಿಗೆ

D. ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರ್ ಗೆ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಗವರ್ನರ್ ಮೌಂಟ್ ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟನ್ (Mountstuart Elphinstone) ಗೆ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಕಿತ್ತೂರು ಸಂಸ್ಥಾನವು ಆಗ ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಧಾರವಾಡ ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಚೆನ್ನಮ್ಮ ದತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದನ್ನು ಧಾರವಾಡದ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥ್ಯಾಕರೆ ವಿರೋಧಿಸಿದಾಗ, ಚೆನ್ನಮ್ಮನು ನೇರವಾಗಿ ಬಾಂಬೆ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿದ್ದ ‘ಮೌಂಟ್ ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟನ್’ ಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ದತ್ತು ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದಳು. ಆದರೆ ಆತ ಥ್ಯಾಕರೆಯ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತನು.

ಮೂಲ (Source): ಪಿಯುಸಿ ದ್ವಿತೀಯ ವರ್ಷದ ಇತಿಹಾಸ.

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ದತ್ತು ನೀತಿ ಎಂದರೆ ಲಾರ್ಡ್ ಡಾಲ್ಹೌಸಿ ಎಂದು ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚೊತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ (1824) ಡಾಲ್ಹೌಸಿ ಇರಲೇ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆತು C ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಆರಿಸುತ್ತಾರೆ. (ಡಾಲ್ಹೌಸಿ ಬಂದದ್ದು 1848ರಲ್ಲಿ).

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): KAS ಮತ್ತು KSP (PSI) ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದ ಲಾಜಿಕ್ ಅನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಇಂತಹ ಟ್ವಿಸ್ಟೆಡ್ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 19: (ಪರಿಕಲ್ಪನೆ/ಅನ್ವಯಿಕ ಆಧಾರಿತ – Concept/Application Based)

ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಮತ್ತು ನರಗುಂದ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ ಇಬ್ಬರೂ ಶೂರರಾಗಿದ್ದರೂ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೇನು?

A. ಅವರ ಬಳಿ ಆಯುಧಗಳ ಕೊರತೆ ಇತ್ತು.

B. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ವಾಯುದಾಳಿ (Air strike) ಮಾಡಿದರು.

C. ಸ್ಥಳೀಯರ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಆಪ್ತರ ವಿಶ್ವಾಸದ್ರೋಹದಿಂದ (Local Treachery / Informants).

D. ಅವರು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಿಂದ ಓಡಿಹೋಗಿದ್ದರು.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C. ಸ್ಥಳೀಯರ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಆಪ್ತರ ವಿಶ್ವಾಸದ್ರೋಹದಿಂದ (Local Treachery / Informants).

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಇತಿಹಾಸದ ದುರಂತವೆಂದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಹುತೇಕ ಬಂಡಾಯಗಾರರು ಸೋತದ್ದು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಶೌರ್ಯದಿಂದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ನಮ್ಮವರೇ ಮಾಡಿದ ಮೋಸದಿಂದ. ರಾಯಣ್ಣನನ್ನು ಖಾನಾಪುರದ ದೇಸಾಯಿಗಳು ಮೋಸದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹಿಡಿದುಕೊಟ್ಟರು. ನರಗುಂದದ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬನ ಬಂಡಾಯದ ಕುರಿತ ಗುಪ್ತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಕೆಲವರು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿ ಆತ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು.

ಮೂಲ (Source): ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ.

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕೇವಲ ಯುದ್ಧಗಳಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನು (ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಕೊರತೆ) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾನೆಯೇ ಎಂದು ನೋಡಲು ಈ Concept ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಶ್ನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಬಿ-ಎಡ್ (B.Ed), ಟಿಇಟಿ (TET) ಮತ್ತು FDA ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು (Characteristics) ಆಧರಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕಾಮನ್ ಆಗಿವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 20: (ಪರಿಕಲ್ಪನೆ/ಅನ್ವಯಿಕ ಆಧಾರಿತ – Concept/Application Based)

ಅಮರ ಸುಳ್ಯ ಬಂಡಾಯದಲ್ಲಿ ರೈತರನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸಲು ಪುಟ್ಟಬಸಪ್ಪ (ಸ್ವಾಮಿ ಅಪರಂಪಾರ) ಬಳಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ‘ಸಾಂಕೇತಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆ’ (Symbolic Tool) ಯಾವುದಾಗಿತ್ತು?

A. ಆತ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕೋವಿಗಳನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ಹಂಚಿದನು.

B. ಆತ ಕೊಡಗಿನ ಹಾಲೇರಿ ರಾಜಮನೆತನದ ಸಂಕೇತಗಳಾದ ರಾಜಮುದ್ರೆ, ಚೌರಿ (Fly whisk) ಮತ್ತು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ತಾನೇ ನಿಜವಾದ ರಾಜನೆಂದು ಜನರಿಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು.

C. ಆತ ಹೊಸ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

D. ಆತ ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ತರಿಸಿದನು.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. ಆತ ಕೊಡಗಿನ ಹಾಲೇರಿ ರಾಜಮನೆತನದ ಸಂಕೇತಗಳಾದ ರಾಜಮುದ್ರೆ, ಚೌರಿ (Fly whisk) ಮತ್ತು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ತಾನೇ ನಿಜವಾದ ರಾಜನೆಂದು ಜನರಿಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಬಂಡಾಯವೊಂದಕ್ಕೆ ಜನರ ಬೆಂಬಲ ಬೇಕಾದರೆ ನಾಯಕನಿಗೆ ‘ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆ’ (Legitimacy) ಬೇಕು. ಪುಟ್ಟಬಸಪ್ಪ ತಾನು ಕೊಡಗಿನ ಪದಚ್ಯುತ ಅರಸರ ಸಂಬಂಧಿ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ರಾಜರ ಸಂಕೇತಗಳಾದ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ, ಚೌರಿ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದನು. ಇದರಿಂದ ಹಾಲೇರಿ ವಂಶದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಷ್ಠೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸುಳ್ಯ ಮತ್ತು ಕೊಡಗಿನ ಸಾವಿರಾರು ರೈತರು ಆತನ ಹಿಂದೆ ಶಸ್ತ್ರ ಹಿಡಿದು ನಿಂತರು.

ಮೂಲ (Source): ಪಿಯುಸಿ ಇತಿಹಾಸ (ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಬಂಡಾಯಗಳು).

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಆ ಕಾಲದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು (Psychology) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಹೇಗೆ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದೇ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಗುಟ್ಟು. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರನ್ನು ಬಂಡಾಯಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಅಂಶಗಳು ಯಾವುವು ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ.

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): KAS ಮೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಲಿಮ್ಸ್ ಎರಡಕ್ಕೂ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇದಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 21: (ಪರಿಕಲ್ಪನೆ/ಅನ್ವಯಿಕ ಆಧಾರಿತ – Concept/Application Based)

ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರಂಭಿಕ ಬಂಡಾಯಗಳನ್ನು (Early Rebellions) ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು “ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿರೋಧಿ ರೈತ ಮತ್ತು ಪಾಳೇಗಾರರ ಬಂಡಾಯಗಳು” ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಕಾರಣವೇನು?

A. ಏಕೆಂದರೆ ಇವು ಕೇವಲ ರಾಜರ ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಕಂದಾಯ ಶೋಷಣೆ, ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕು ಕಸಿದುಕೊಂಡಿದ್ದರ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೈತರು ಮತ್ತು ಪಾಳೇಗಾರರು ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟವಾಗಿತ್ತು.

B. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಬಂಡಾಯಗಳನ್ನು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ರಾಜ್ಯದ ಅರಸರು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು.

C. ಏಕೆಂದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕೇವಲ ಕೃಷಿಯನ್ನೇ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

D. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಬಂಡಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಯಿತು.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A. ಏಕೆಂದರೆ ಇವು ಕೇವಲ ರಾಜರ ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಕಂದಾಯ ಶೋಷಣೆ, ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕು ಕಸಿದುಕೊಂಡಿದ್ದರ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೈತರು ಮತ್ತು ಪಾಳೇಗಾರರು ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟವಾಗಿತ್ತು.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಕಿತ್ತೂರು, ಸುರಪುರದಂತಹ ಬಂಡಾಯಗಳ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜರು/ರಾಣಿಯರಿದ್ದರೂ, ಮುಂಡರಗಿ, ಹಲಗಲಿ, ಸಿಂದಗಿ, ಕೊಪ್ಪಳ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಯದ ಬಂಡಾಯಗಳ ಬೆನ್ನೆಲುಬು ಸಾಮಾನ್ಯ ರೈತರು, ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗ ಮತ್ತು ಪಾಳೇಗಾರರು. ಇನಾಂ ಭೂಮಿ ಕಸಿದುಕೊಂಡದ್ದು, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ನಿಷೇಧ, ವಿಪರೀತ ಕಂದಾಯ ಇವೆಲ್ಲವೂ ತಳಮಟ್ಟದ ಜನರನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ರೊಚ್ಚಿಗೇಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದವು.

ಮೂಲ (Source): ಎನ್.ಸಿ.ಇ.ಆರ್.ಟಿ (NCERT) 8ನೇ ತರಗತಿಯ ‘Tribals, Dikus and the Vision of a Golden Age’ ಅಧ್ಯಾಯದ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್‌ನ ಅನ್ವಯ.

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ‘ಬಂಡಾಯ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ರಾಜರ ಯುದ್ಧ’ ಎಂಬ ಮೈಂಡ್‌ಸೆಟ್‌ನಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಆಯಾಮವನ್ನು (Socio-economic dimension) ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): UPSC ಮತ್ತು KPSC ಯಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಇಂತಹ “ವರ್ಗೀಕರಣದ” (Categorization) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 22: (ಪರಿಕಲ್ಪನೆ/ಅನ್ವಯಿಕ ಆಧಾರಿತ – Concept/Application Based)

1857-58 ರ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಂಡಾಯಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಂಡಾಯದ ಕಾವು ತೀರಾ ಕಡಿಮೆಯಿರಲು ಭೌಗೋಳಿಕ-ರಾಜಕೀಯ (Geopolitical) ಕಾರಣವೇನು?

A. ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಯಾವುದೇ ಕಂದಾಯ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

B. 1799ರ ನಂತರ ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರ್ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು ಹಾಗೂ 1831ರಿಂದ 1881ರವರೆಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಮಿಷನರ್‌ಗಳೇ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ನೇರ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ.

C. ಮೈಸೂರಿನ ಜನರು ಬ್ರಿಟಿಷರನ್ನು ದೇವರಂತೆ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

D. ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪಾಳೇಗಾರರು ಉಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. 1799ರ ನಂತರ ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರ್ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು ಹಾಗೂ 1831ರಿಂದ 1881ರವರೆಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಮಿಷನರ್‌ಗಳೇ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ನೇರ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: 1857 ರ ದಂಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯವು ಕಬ್ಬನ್ (Mark Cubbon) ನಂತಹ ಕಮಿಷನರ್ ಗಳ ನೇರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿತ್ತು. ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರವು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಬಿಗಿಯಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜರ ಬೆಂಬಲವೂ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಮೈಸೂರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ 1857 ರ ಮಹಾದಂಗೆಯ ಪ್ರಭಾವ ತೀರಾ ವಿರಳವಾಗಿತ್ತು. (ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮರಾಠ ಪೇಶ್ವೆಗಳ ಪತನದ ನಂತರದ ಅರಾಜಕತೆ ಬಂಡಾಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು).

ಮೂಲ (Source): ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ.

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಕರ್ನಾಟಕದ ಭೂಪಟ ಮತ್ತು ಆ ಕಾಲದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು (ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ, ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ, ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡುತ್ತಾನಾ ಎಂದು ಚೆಕ್ ಮಾಡುವುದು.

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳಿಗೂ ಹಾಗೂ KAS ಪ್ರಿಲಿಮ್ಸ್ ಗೂ ಈ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಬುನಾದಿಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 23: (ಪರಿಕಲ್ಪನೆ/ಅನ್ವಯಿಕ ಆಧಾರಿತ – Concept/Application Based)

ಧೋಂಡಿಯಾ ವಾಘ್‌ನ ಬಂಡಾಯವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನಾನಿ ಆರ್ಥರ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ ಮರಾಠರ ಮತ್ತು ನಿಜಾಮನ ಸೈನ್ಯದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಏಕೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡನು?

A. ಆರ್ಥರ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಹೆದರಿಕೆ ಇತ್ತು.

B. ಧೋಂಡಿಯಾ ವಾಘ್‌ನ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಪಡೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಆತನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತುಂಗಭದ್ರಾ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಗಳ ನಡುವಿನ ವಿಶಾಲ ಮರಾಠ-ನಿಜಾಮ ಗಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕುವುದು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

C. ಮರಾಠರು ಮತ್ತು ನಿಜಾಮರೇ ಸ್ವತಃ ಧೋಂಡಿಯಾನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ್ದರು.

D. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಿತ್ತು.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. ಧೋಂಡಿಯಾ ವಾಘ್‌ನ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಪಡೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಆತನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತುಂಗಭದ್ರಾ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಗಳ ನಡುವಿನ ವಿಶಾಲ ಮರಾಠ-ನಿಜಾಮ ಗಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕುವುದು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಮರಣದ ನಂತರ ಧೋಂಡಿಯಾ ವಾಘ್ ತನ್ನದೇ ಆದ ಖಾಸಗಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಮರಾಠರ ಪೇಶ್ವೆ ಪ್ರದೇಶ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮನ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಈತನ ‘ಮಿಂಚಿನ ದಾಳಿ’ (Hit and run) ಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿಯು ಮರಾಠ ಮತ್ತು ನಿಜಾಮರ ಜೊತೆ ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯ ಮೈತ್ರಿ (Tripartite alliance) ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಾಲ್ಕೂ ಕಡೆಯಿಂದ ಆತನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯಬೇಕಾಯಿತು.

ಮೂಲ (Source): ಕರ್ನಾಟಕದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಇತಿಹಾಸ.

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): “ಶತ್ರುವಿನ ಶತ್ರು ಮಿತ್ರ” ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸಿದರು (Divide and Rule) ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಈ ಲಾಜಿಕ್ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು KEA ಯ ಹೊಸ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 24: (ಪರಿಕಲ್ಪನೆ/ಅನ್ವಯಿಕ ಆಧಾರಿತ – Concept/Application Based)

1857-58 ರ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಂಡಾಯಗಳು (ನರಗುಂದ, ಮುಂಡರಗಿ, ಸುರಪುರ) ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವಿಫಲವಾಗಲು ಮುಖ್ಯ ಆಂತರಿಕ ಕಾರಣವೇನು?

A. ಈ ಬಂಡಾಯಗಾರರ ಬಳಿ ಯಾವುದೇ ಗುರಿ ಇರಲಿಲ್ಲ.

B. ಈ ಎಲ್ಲ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯತೆಯ (Coordination) ಕೊರತೆ ಇತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಸಂಸ್ಥಾನವೂ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದವು.

C. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಾಕಿದ್ದರು.

D. ಬಂಡಾಯಗಾರರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. ಈ ಎಲ್ಲ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯತೆಯ (Coordination) ಕೊರತೆ ಇತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಸಂಸ್ಥಾನವೂ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದವು.

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ನರಗುಂದ, ಮುಂಡರಗಿ, ಸುರಪುರ ಮತ್ತು ಜಮಖಂಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಒಂದೇ ದಿನ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿಯ ಸೋರಿಕೆ ಮತ್ತು ನಾಯಕರ ನಡುವಿನ ಸಮನ್ವಯತೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡಾಯವೆದ್ದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿದರು.

ಮೂಲ (Source): ಬಿಪನ್ ಚಂದ್ರ ಅವರ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ (Nationalist point of view).

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): 1857 ರ ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆಯ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಕಾರಣಗಳೇ (Lack of Unity, No central leadership) ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಂಡಾಯಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯುವುದು.

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಮೆಂಟಲ್ ಎಬಿಲಿಟಿ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಮಿಶ್ರಣದಂತೆ ಕಾಣುವ ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಟೇಟ್ಮೆಂಟ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ KPSC ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 25: (ಎಷ್ಟು ಜೊತೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ? – How many pairs are correctly matched?)

ಈ ಕೆಳಗಿನ ಬಂಡಾಯದ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಅವರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಮುದಾಯ/ವರ್ಗದ ಕುರಿತಾದ ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ:

ಜಡಗ ಮತ್ತು ಬಾಲ – ಬೇಡ (ವಾಲ್ಮೀಕಿ) ಸಮುದಾಯ

ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ – ಕುರುಬ ಸಮುದಾಯ

ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕ – ನಾಯಕ (ಪಾಳೇಗಾರ) ಸಮುದಾಯ

ಮೇಲಿನ ಎಷ್ಟು ಜೋಡಿಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಿವೆ?

A. ಕೇವಲ ಒಂದು ಜೋಡಿ ಮಾತ್ರ (Only one pair)

B. ಕೇವಲ ಎರಡು ಜೋಡಿಗಳು ಮಾತ್ರ (Only two pairs)

C. ಮೇಲಿನ ಮೂರೂ ಜೋಡಿಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ (All three pairs)

D. ಯಾವುದೂ ಸರಿಯಿಲ್ಲ (None of the above)

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C. ಮೇಲಿನ ಮೂರೂ ಜೋಡಿಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ (All three pairs)

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಹಲಗಲಿಯ ಜಡಗ ಮತ್ತು ಬಾಲ ಬೇಟೆಗಾರರಾದ ಬೇಡ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಕಿತ್ತೂರಿನ ಆಶಾಕಿರಣವಾಗಿದ್ದ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಕುರುಬ ಸಮುದಾಯದ ವೀರ ಸೇನಾನಿ. ಸುರಪುರ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದವರು ನಾಯಕ (ಬೇಡ/ಪಾಳೇಗಾರ) ವಂಶಸ್ಥರು. ಆ ಕಾಲದ ಬಂಡಾಯಗಳು ಸಮಾಜದ ತಳಮಟ್ಟದ ಸಮುದಾಯಗಳ ಅಗಾಧ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಸಾಕ್ಷಿ.

ಮೂಲ (Source): ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಪಠ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ.

ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಇದು UPSC ಯ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಮಾದರಿಯ (Pattern) ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೀವು ಎಲಿಮಿನೇಷನ್ ತಂತ್ರ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮೂರೂ ಜೋಡಿಗಳ ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಉತ್ತರಿಸಬಹುದು. KPSC ಮತ್ತು KEA ಮುಂಬರುವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಕಾಪಿ ಮಾಡುವ 100% ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಈ ಹೊಸ ‘ಎಷ್ಟು ಜೋಡಿಗಳು ಸರಿ’ ಎಂಬ ಮಾದರಿಗೆ ಈಗಲೇ ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳಿ, ಇದು ಮುಂದಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಟ್ರೆಂಡ್ ಸೆಟ್ಟರ್!

ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭಾಗ 1 ರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮುಗಿದವು, ಮುಂದಿನ ಭಾಗ 2 ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇನ್ನೂ 25 MCQs ಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇವೆ.

ಧನ್ಯವಾದಗಳು .

ಉಚಿತ ಮಾದರಿ ಪರೀಕ್ಷೆ 12 ಬರೆಯಲು ಕೆಳಗಿನ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ 👇🏿 

Free PC Mock Test 12 : ಉಚಿತ ಪೊಲೀಸ್ ಕಾನ್ಸ್ಟೇಬಲ್ ಮಾದರಿ ಪರೀಕ್ಷೆ