ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಬಂಡಾಯಗಳು ಭಾಗ 2
ನಮಸ್ಕಾರ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಮಿತ್ರರೇ, ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ನಮ್ಮ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಚಾರಿ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಗತ.
ಇಂದು ನಾವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಬಂಡಾಯಗಳು ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 26 ರಿಂದ 50 ರ ವರೆಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ವಿವರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದೇವೆ. ಇದೇ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಿಂದಿನ ಭಾಗ ಒಂದರಲ್ಲಿ 25 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದೇವೆ. ಇಂದು ಅದರ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗ 2. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಓದಿಕೊಳ್ಳಿ. ಈ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಮುಂಬರುವ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಖಂಡಿತ ಬರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 26:
ಕಿತ್ತೂರಿನ ದೇಸಾಯಿ ವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮಳ ಗಂಡನಾದ ರಾಜಾ ಮಲ್ಲಸರ್ಜನನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸಘಾತುಕತನದಿಂದ ಬಂಧಿಸಿ, ಪುಣೆಯ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದ ಮರಾಠಾ ಪೇಶ್ವೆ ಯಾರು?
A. ಬಾಜಿರಾವ್ I
B. ಮಾಧವರಾವ್
C. ಎರಡನೇ ಬಾಜಿರಾವ್ (Baji Rao II)
D. ನಾನಾ ಫಡ್ನವೀಸ್
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C. ಎರಡನೇ ಬಾಜಿರಾವ್ (Baji Rao II)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಮರಾಠರ ಪೇಶ್ವೆ ಎರಡನೇ ಬಾಜಿರಾವ್, ಮಲ್ಲಸರ್ಜನನ್ನು ಪುಣೆಗೆ ಕರೆಸಿಕೊಂಡು ಮೋಸದಿಂದ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರಿಸಿದನು. ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮಲ್ಲಸರ್ಜ, ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಮರಳಿ ಕಿತ್ತೂರಿಗೆ ಬರುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಮರಣಹೊಂದಿದನು. ಇದು ಕಿತ್ತೂರು ಮತ್ತು ಮರಾಠರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹದಗೆಡಿಸಿತ್ತು.
ಮೂಲ (Source): ಕರ್ನಾಟಕ ಇತಿಹಾಸ ದರ್ಶನ – ಡಿಎಸ್ಇಆರ್ಟಿ (DSERT)
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಕಿತ್ತೂರು ಬಂಡಾಯ ಎಂದಾಕ್ಷಣ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕಿತ್ತೂರಿನ ಅವನತಿಯ ಬೀಜಗಳು ಮರಾಠರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲೇ ಬಿತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯಲು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): KSP ಪೊಲೀಸ್ ಕಾನ್ಸ್ ಟೇಬಲ್ (Civil & DAR) ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಕೆದಕಿ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಇದು ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 27:
‘ಬೆಡನೂರು ಬಂಡಾಯ’ (1830) ಅಥವಾ ‘ನಾಗರಖಂಡ ಬಂಡಾಯ’ವು ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಯಾವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದರ ಮುಖ್ಯ ನಾಯಕ ಯಾರು?
A. ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆ – ರಾಯಣ್ಣ
B. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ – ಸರ್ಜಪ್ಪ ನಾಯಕ (ಸದರ ಮಲ್ಲಪ್ಪ/ಬೂದಿ ಬಸಪ್ಪ)
C. ಮೈಸೂರು – ವೆಂಕಟಪ್ಪ
D. ಚಿತ್ರದುರ್ಗ – ಮದಕರಿ ನಾಯಕ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ – ಸರ್ಜಪ್ಪ ನಾಯಕ (ಸದರ ಮಲ್ಲಪ್ಪ/ಬೂದಿ ಬಸಪ್ಪ)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: 1830 ರಲ್ಲಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ನಗರ (ಬೆಡನೂರು/ನಾಗರಖಂಡ) ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂದಾಯದ ಹೊರೆ ತಾಳಲಾರದೆ ರೈತರು ಬಂಡಾಯವೆದ್ದರು. ಇದು ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ತಾವು ಕೆಳದಿ ವಂಶಸ್ಥರು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ‘ಬೂದಿ ಬಸಪ್ಪ’ (ಅಥವಾ ಸದರ ಮಲ್ಲಪ್ಪ) ಎಂಬಾತ ರೈತರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಬಂಡಾಯದ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದನು. ಇದನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲಾಯಿತು.
ಮೂಲ (Source): ಡಾ. ಸೂರ್ಯನಾಥ್ ಕಾಮತ್ ಅವರ ‘ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ’.
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ‘ನಗರ ಬಂಡಾಯ’ ಎಂದರೆ ಬಹುತೇಕರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ‘ಬೆಡನೂರು’ ಅಥವಾ ‘ನಾಗರಖಂಡ’ ಬಂಡಾಯ ಎಂಬ ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆಸರು ಬದಲಿಸಿ ಕನ್ ಫ್ಯೂಸ್ ಮಾಡುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ತಂತ್ರ.
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಈ ಬಂಡಾಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿಯೇ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮೈಸೂರು ಆಡಳಿತವನ್ನು ತಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಆದ್ದರಿಂದ KAS ಮತ್ತು FDA ಗೆ ಇದು ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 28:
ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧದ 1857-58 ರ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ, ‘ಜಮಖಂಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನ’ದ ಯಾವ ಅರಸನನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಬಂಡಾಯದ ಸಂಚು ರೂಪಿಸಿದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಬಂಧಿಸಿ ಬೆಳಗಾವಿಯ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರಿಸಿದ್ದರು?
A. ಅಪ್ಪಾಸಾಹೇಬ (Appasaheb)
B. ಭಾಸ್ಕರ ರಾವ್
C. ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕ
D. ರಾಮಚಂದ್ರರಾವ್ ಪಟವರ್ಧನ್
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A. ಅಪ್ಪಾಸಾಹೇಬ (Appasaheb)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಜಮಖಂಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅರಸ ಅಪ್ಪಾಸಾಹೇಬ (ರಾಮದಾಸ್ ಪಟವರ್ಧನ್) ಮರಾಠರ ನಾನಾಸಾಹೇಬನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ದಂಗೆ ಏಳಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿದ್ದನು. ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ‘ಮ್ಯಾನ್ಸನ್’ ಈತನನ್ನು ಮುಂಜಾಗ್ರತೆಯಾಗಿ ಬಂಧಿಸಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರಿಸಿದನು.
ಮೂಲ (Source): 10ನೇ ತರಗತಿ ರಾಜ್ಯ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ (ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟಗಳು).
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಜಮಖಂಡಿ ಬಂಡಾಯವು ನೇರವಾದ ದೊಡ್ಡ ಯುದ್ಧವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದು ಆರಂಭಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ಚಿವುಟಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಗಮನಹರಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಎಕ್ಸಾಮಿನರ್ ನ ಪ್ಲಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್.
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸ್ಪೆಷಲ್ (HK Region) ಹುದ್ದೆಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಈ ರೀತಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಗ್ಯಾರಂಟಿ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 29:
ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮನ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದ ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 1852 ಮತ್ತು 1860 ರಲ್ಲಿ ಯಾರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕಂದಾಯ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಬೃಹತ್ ರೈತ ಬಂಡಾಯಗಳು ನಡೆದವು?
A. ಕಲ್ಯಾಣಸ್ವಾಮಿ
B. ರಾಮಪ್ಪ
C. ಭೀಮರಾವ್
D. ರಾಮರಾವ್ ಮತ್ತು ಹನುಮಂತರಾವ್ (Ramaraj and Hanumantha Rao – Bhalki Rebellion)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: D. ರಾಮರಾವ್ ಮತ್ತು ಹನುಮಂತರಾವ್ (Ramaraj and Hanumantha Rao – Bhalki Rebellion)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ‘ಭಾಲ್ಕಿ’ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿಜಾಮನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಶೋಷಣೆ ಮಿತಿಮೀರಿತ್ತು. 1852 ರಲ್ಲಿ ರಾಮರಾವ್ ಮತ್ತು 1860 ರಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತರಾವ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ರೈತರು ಬಂಡಾಯವೆದ್ದರು. ಇವರು ತಾವು ಪೇಶ್ವೆಗಳ ವಂಶಸ್ಥರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಜನರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದ್ದರು.
ಮೂಲ (Source): ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ.
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಂಡಾಯಗಳು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಮುಂಬೈ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ (ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ) ಭಾಗದ ಬಂಡಾಯಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಸರ್ಪ್ರೈಸ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): KEA ನಡೆಸುವ ಮುಂಬರುವ ಗ್ರಾಮ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿ (VAO) ಮತ್ತು ಜೂನಿಯರ್ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಇದು ಸಂಭಾವ್ಯ (Expected) ಪ್ರಶ್ನೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 30:
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ‘ಅಮರ ಸುಳ್ಯ ಬಂಡಾಯ’ದ (1837) ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಪುಟ್ಟಬಸಪ್ಪ ಮತ್ತು ಆತನ ಸಹಚರರನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಎಲ್ಲಿ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಿದರು?
A. ಮಡಿಕೇರಿ
B. ಮಂಗಳೂರಿನ ಬಿಕರ್ನಕಟ್ಟೆ (Bikarnakatte, Mangalore)
C. ಸುಳ್ಯದ ಬೆಳ್ಳಾರೆ
D. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. ಮಂಗಳೂರಿನ ಬಿಕರ್ನಕಟ್ಟೆ (Bikarnakatte, Mangalore)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಬಂಡಾಯ ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ, ಪುಟ್ಟಬಸಪ್ಪ, ಲಕ್ಷ್ಮಪ್ಪ ಬಂಗರಸ, ಹುಲಿಕುಂದದ ನಂಜಯ್ಯ ಮುಂತಾದ ನಾಯಕರನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಸೆರೆಹಿಡಿದರು. ಇತರರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಮಂಗಳೂರಿನ ‘ಬಿಕರ್ನಕಟ್ಟೆ’ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲಾಯಿತು.
ಮೂಲ (Source): ಪಿಯುಸಿ ಇತಿಹಾಸ (ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದ ಹೋರಾಟಗಳು).
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಸುಳ್ಯ ಬಂಡಾಯ ಎಂದಾಕ್ಷಣ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಿದ ಸ್ಥಳ ಸುಳ್ಯ ಅಥವಾ ಮಡಿಕೇರಿಯೇ ಆಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಊಹಿಸುವಂತೆ ಆಪ್ಷನ್ ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಇದು KPSC ಗ್ರೂಪ್ ಸಿ ಮತ್ತು SDA ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಹಳೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಫ್ಯಾಕ್ಚುವಲ್ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 31:
ಬ್ರಿಟಿಷರು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಯಾವ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಕಂದಾಯ ಪದ್ಧತಿಯು ಮುಂಡರಗಿ ಮತ್ತು ಕೊಪ್ಪಳ ಭಾಗದ ಬಂಡಾಯಗಳಿಗೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾರಣವಾಯಿತು?
A. ಜಮೀನ್ದಾರಿ ಪದ್ಧತಿ
B. ರೈತವಾರಿ ಪದ್ಧತಿ (Ryotwari System)
C. ಮಹಲ್ವಾರಿ ಪದ್ಧತಿ
D. ಸಹಾಯಕ ಸೈನ್ಯ ಪದ್ಧತಿ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. ರೈತವಾರಿ ಪದ್ಧತಿ (Ryotwari System)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಥಾಮಸ್ ಮನ್ರೋ (Thomas Munro) ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ‘ರೈತವಾರಿ ಪದ್ಧತಿ’ಯಡಿ, ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ರೈತರೇ ನೇರವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಂದಾಯ ಕಟ್ಟಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕಂದಾಯದ ದರವನ್ನು ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದರು (ಶೇ. 50% ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು). ಮಳೆ ಬಾರದಿದ್ದರೂ ಕಂದಾಯ ಕಟ್ಟಲೇಬೇಕಾದ ಕ್ರೂರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ರೈತರು ಸಾಲಗಾರರಾಗಿ, ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರ ಹಿಡಿದು ಬಂಡಾಯಗಾರರ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಿಂದಗಿ, ಮುಂಡರಗಿ ಹೋರಾಟಗಳು) ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.
ಮೂಲ (Source): ಎನ್.ಸಿ.ಇ.ಆರ್.ಟಿ (NCERT) ‘Ruling the Countryside’ ಅಧ್ಯಾಯ.
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಕಂದಾಯ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಅದನ್ನೇ ಒಂದು ಬಂಡಾಯಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಕರು ಇಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಈ ರೀತಿಯ ಅನ್ವಯಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು KPSC ಪ್ರಿಲಿಮ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 32:
‘ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ’ನ ಕುರಿತಂತೆ ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಆತ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಯಾವ ಕಚೇರಿಯನ್ನು (ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು) ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿ ಜನರಿಗೆ ಕಂದಾಯ ಕಟ್ಟದಂತೆ ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದನು?
A. ಬೆಳಗಾವಿಯ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ
B. ಖಾನಾಪುರದ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕಚೇರಿ (Khanapur Taluk Office)
C. ಧಾರವಾಡದ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಕಚೇರಿ
D. ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಖಜಾನೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. ಖಾನಾಪುರದ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕಚೇರಿ (Khanapur Taluk Office)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿ ರಾಯಣ್ಣ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಅದರಂತೆ ಖಾನಾಪುರದ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕಚೇರಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿ, ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಕಂದಾಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು (Records) ನಾಶಪಡಿಸಿದನು. ದಾಖಲೆಗಳೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಜನ ಕಂದಾಯ ಕಟ್ಟಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಆತನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಾಗಿತ್ತು.
ಮೂಲ (Source): ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಡಿಎಸ್ಇಆರ್ಟಿ (DSERT) ಪಠ್ಯ.
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ರಾಯಣ್ಣನ ಸಾಹಸಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿದೆ, ಆದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಆತ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳಗಳು (ಖಾನಾಪುರ, ನಂದಗಡ, ಸಂಪಗಾವಿ) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕನ್ ಫ್ಯೂಸ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಪೊಲೀಸ್ ಸಬ್ ಇನ್ಸ್ ಪೆಕ್ಟರ್ (PSI) ಮತ್ತು ಹೆಡ್ ಕಾನ್ಸ್ ಟೇಬಲ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ರಾಯಣ್ಣನ ಸಾಹಸಗಾಥೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎವರ್ ಗ್ರೀನ್.
ಪ್ರಶ್ನೆ 33:
ಕಿತ್ತೂರು ಸಂಸ್ಥಾನವು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಶವಾದ ನಂತರ, ಕಿತ್ತೂರಿನ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಸೇವಕನಾದ ‘ಬಾಳಪ್ಪ’ನು (Amatooru Balappa) ಯಾವ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಡಿದನು ಅಥವಾ ಆತನ ಅಂತ್ಯ ಹೇಗಾಯಿತು?
A. ಆತನನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಿದರು.
B. ಆತ ಥ್ಯಾಕರೆಯನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರ ನಡೆದ ಎರಡನೇ ಕಿತ್ತೂರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ (ಕೋಟೆಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವಾಗ) ಗುಂಡೇಟು ತಗುಲಿ ವೀರಮರಣ ಹೊಂದಿದನು.
C. ಆತ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಮರಣಹೊಂದಿದನು.
D. ಆತ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣನ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮಡಿದನು.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. ಆತ ಥ್ಯಾಕರೆಯನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರ ನಡೆದ ಎರಡನೇ ಕಿತ್ತೂರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ (ಕೋಟೆಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವಾಗ) ಗುಂಡೇಟು ತಗುಲಿ ವೀರಮರಣ ಹೊಂದಿದನು.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1824 ರಲ್ಲಿ ಅಮಟೂರು ಬಾಳಪ್ಪನು ಥ್ಯಾಕರೆಯನ್ನು ಕೊಂದನು. ಆಕ್ರೋಶಗೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಡಿಸೆಂಬರ್ 1824 ರಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಕಿತ್ತೂರು ಕೋಟೆಗೆ ಲಗ್ಗೆಯಿಟ್ಟರು (ಎರಡನೇ ಯುದ್ಧ). ಈ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯ ದ್ವಾರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಾಳಪ್ಪನು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಫಿರಂಗಿ ದಾಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿ ವೀರಮರಣ ಹೊಂದಿದನು.
ಮೂಲ (Source): ಕರ್ನಾಟಕ ಇತಿಹಾಸ ದರ್ಶನ.
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಬಾಳಪ್ಪ ಥ್ಯಾಕರೆಯನ್ನು ಕೊಂದದ್ದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತು. ಆದರೆ ಆತನ ಅಂತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಿ ಹೇಳದಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನೇ ಒಂದು ಕಠಿಣ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು.
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): KAS ಪ್ರಿಲಿಮ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಮೈಕ್ರೋ ಡೀಟೇಲ್ಸ್ (Micro details) ಅನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.
ಪ್ರಶ್ನೆ 34: (ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ – Match the Following)
ಬಂಡಾಯದ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ಆಪ್ತ ಸಹಚರರನ್ನು (Commanders/Associates) ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ:
ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ — a. ಸೊರಟೂರು ದೇಸಾಯಿ
ಮುಂಡರಗಿ ಭೀಮರಾವ್ — b. ಜಡಗ ಮತ್ತು ಬಾಲ
ಹಲಗಲಿ ಬಂಡಾಯ — c. ಪುಟ್ಟಬಸಪ್ಪ
ಕಲ್ಯಾಣಸ್ವಾಮಿ — d. ಗುರುಸಿದ್ದಪ್ಪ (ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದವನು)
A. 1-d, 2-a, 3-b, 4-c
B. 1-a, 2-b, 3-c, 4-d
C. 1-c, 2-d, 3-b, 4-a
D. 1-d, 2-c, 3-b, 4-a
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A. 1-d, 2-a, 3-b, 4-c
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ‘ಗುರುಸಿದ್ದಪ್ಪ’ನು ಪ್ರಮುಖ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದನು. ಮುಂಡರಗಿ ಭೀಮರಾವ್ ಜೊತೆ ‘ಸೊರಟೂರು ದೇಸಾಯಿ’ (ಕೆಂಚನಗೌಡ) ಕೈಜೋಡಿಸಿದ್ದನು. ಹಲಗಲಿ ಬಂಡಾಯದ ರೂವಾರಿಗಳು ‘ಜಡಗ ಮತ್ತು ಬಾಲ’. ಕಲ್ಯಾಣಸ್ವಾಮಿಯ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಬಂಡಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದವನು ‘ಪುಟ್ಟಬಸಪ್ಪ’ (ಅಪರಂಪಾರ).
ಮೂಲ (Source): ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ.
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಮುಖ್ಯ ನಾಯಕರ ಹೆಸರಿನ ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಆಪ್ತ ಬೆಂಬಲಿಗರ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಕಾಠಿಣ್ಯತೆಯನ್ನು (Toughness Level) ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): KEA ನಡೆಸುವ ಪದವಿ ಮಟ್ಟದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾ: PDO) ಇಂತಹ ಜಾಣ್ಮೆಯ ಮ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 35: (ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ – Match the Following)
ಬಂಡಾಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವು ಇರುವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ:
ಸಿಂದಗಿ — a. ಗದಗ
ಹಲಗಲಿ — b. ಬಾಗಲಕೋಟೆ
ಮುಂಡರಗಿ — c. ವಿಜಯಪುರ (ಆದರೆ ಅಂದು ಧಾರವಾಡ ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್)
ನರಗುಂದ — d. ಗದಗ (ಹಿಂದೆ ಧಾರವಾಡ)
(ಗಮನಿಸಿ: ಮುಂಡರಗಿ ಮತ್ತು ನರಗುಂದ ಎರಡೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ)
A. 1-c, 2-b, 3-a, 4-d
B. 1-b, 2-c, 3-a, 4-d
C. 1-a, 2-b, 3-c, 4-d
D. 1-c, 2-a, 3-b, 4-d
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A. 1-c, 2-b, 3-a, 4-d
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಸಿಂದಗಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಹಲಗಲಿಯು ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಧೋಳ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಮುಂಡರಗಿ ಮತ್ತು ನರಗುಂದ ಎರಡೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ (ಆದರೆ ಹಿಂದೆ ಇವು ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದವು). ಈ ಭೌಗೋಳಿಕ ಜ್ಞಾನ ಇತಿಹಾಸ ಓದುವಾಗ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
ಮೂಲ (Source): ಕರ್ನಾಟಕದ ಭೂಪಟ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ.
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಒಂದೇ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿದ ಎರಡು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು (ಮುಂಡರಗಿ, ನರಗುಂದ) ಕೊಟ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕನ್ ಫ್ಯೂಸ್ ಆಗಲಿ ಎಂದು ಟ್ರಿಕ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. (ಇಲ್ಲಿ a ಮತ್ತು d ಎರಡೂ ಗದಗ ಎಂದೇ ಅರ್ಥ).
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಈ ರೀತಿಯ Geography + History ಲಿಂಕ್ ಆಗಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಇತ್ತೀಚಿನ ಹೊಸ ಟ್ರೆಂಡ್.
ಪ್ರಶ್ನೆ 36: (ಬಹು ಹೇಳಿಕೆಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶ್ನೆ – Multiple Statement)
‘ಸುರಪುರ ಬಂಡಾಯ’ದ ಕುರಿತಾದ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ:
I. ಸುರಪುರವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ.
II. ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನ ಬಂಡಾಯವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಬ್ರಿಟಿಷರು ‘ಸಾಹೇಬ್ ರಾವ್’ ಎಂಬಾತನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಿಜಾಮನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು.
III. ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನ ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ‘ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಬೆಲ್’ ನನ್ನು ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಏಜೆಂಟ್ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಹೇಳಿಕೆ/ಗಳು ಯಾವುವು?
A. I ಮತ್ತು II ಮಾತ್ರ ಸರಿ
B. I ಮತ್ತು III ಮಾತ್ರ ಸರಿ
C. II ಮತ್ತು III ಮಾತ್ರ ಸರಿ
D. I, II ಮತ್ತು III
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A. I ಮತ್ತು II ಮಾತ್ರ ಸರಿ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಹೇಳಿಕೆ III ತಪ್ಪಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಲು ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಏಜೆಂಟ್ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು ‘ಮೆಡೋಸ್ ಟೈಲರ್’, ಕ್ಯಾಂಪ್ ಬೆಲ್ ಅಲ್ಲ (ಕ್ಯಾಂಪ್ ಬೆಲ್ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಬಂದ ಸೇನಾನಿ). ಸುರಪುರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ (ಹಿಂದೆ ಗುಲ್ಬರ್ಗಾದಲ್ಲಿತ್ತು) ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷರು ನಿಜಾಮನ ಸೈನ್ಯದ (ಸಾಹೇಬ್ ರಾವ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ) ಸಹಾಯ ಪಡೆದದ್ದು ಸತ್ಯ.
ಮೂಲ (Source): 10ನೇ ತರಗತಿಯ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ.
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಏಜೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಕಮಾಂಡರ್ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): KAS ಮೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಲಿಮ್ಸ್ ಎರಡಕ್ಕೂ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾದ ಸ್ಟೇಟ್ಮೆಂಟ್ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 37: (ಬಹು ಹೇಳಿಕೆಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶ್ನೆ – Multiple Statement)
1858 ರ ‘ನರಗುಂದ ಬಂಡಾಯ’ದ (Naragund Rebellion) ವಿಫಲತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ:
I. ನರಗುಂದದ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬನು ಧಾರವಾಡದ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ನನ್ನು (ಮ್ಯಾನ್ಸನ್) ಕೊಂದ ನಂತರ ಆತನ ತಲೆಯನ್ನು ನರಗುಂದದ ಅಗಸೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ (City gate) ನೇತುಹಾಕಿದ್ದನು.
II. ಬ್ರಿಟಿಷರು ನರಗುಂದದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಬಾಬಾಸಾಹೇಬನ ಕಡೆಯವನಾದ ‘ಕೃಷ್ಣರಾವ್’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರಿಯು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಕೋಟೆಯ ಗುಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟು ದ್ರೋಹ ಬಗೆದನು.
III. ಬಾಬಾಸಾಹೇಬನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದಾಗ, ಆತನನ್ನು ಬೆಳಗಾವಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿಡದೆ ನೇರವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಂದರು.
ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆ/ಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ?
A. I ಮತ್ತು II ಮಾತ್ರ
B. II ಮತ್ತು III ಮಾತ್ರ
C. I ಮತ್ತು III ಮಾತ್ರ
D. I, II ಮತ್ತು III
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A. I ಮತ್ತು II ಮಾತ್ರ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಹೇಳಿಕೆ III ತಪ್ಪಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ (ತೋರಗಲ್ ಅರಣ್ಯ) ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ ನಂತರ ಆತನನ್ನು ಬೆಳಗಾವಿಗೆ ತಂದು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲಾಯಿತು (Hanged), ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ಮ್ಯಾನ್ಸನ್ ತಲೆಯನ್ನು ಕೋಟೆಯ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ನೇತುಹಾಕಿದ್ದು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣರಾವ್ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದ್ದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸತ್ಯಗಳು.
ಮೂಲ (Source): ಕರ್ನಾಟಕದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಇತಿಹಾಸ.
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುವುದು (Hanging) ಮತ್ತು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಲ್ಲುವುದು (Shooting) ಇವೆರಡರ ನಡುವಿನ ಸಣ್ಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಳಸಿ ಸ್ಟೇಟ್ಮೆಂಟ್ ಅನ್ನು ತಪ್ಪು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಇದು KEA ಯ ಲೆಂಗ್ತಿ (Lengthy) ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಶೈಲಿಗೆ ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 38: (ಹೇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರಣ – Assertion and Reasoning)
ಹೇಳಿಕೆ (A): 1857-58 ರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಬಂಡಾಯಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಬೇರುಮಟ್ಟದಿಂದ ಕಿತ್ತೊಗೆಯುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದವು.
ಕಾರಣ (R): ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಂತಹ ಬೃಹತ್ ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಬಂಡಾಯಗಾರರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡದೆ, ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ನಿಷ್ಠೆ ತೋರಿದವು.
ಸರಿಯಾದ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿ:
A. (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿ, ಮತ್ತು (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ.
B. (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿ, ಆದರೆ (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲ.
C. (A) ಸರಿ, ಆದರೆ (R) ತಪ್ಪು.
D. (A) ತಪ್ಪು, ಆದರೆ (R) ಸರಿ.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A. (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿ, ಮತ್ತು (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಂಡಾಯಗಳು (ನರಗುಂದ, ಸುರಪುರ, ಮುಂಡರಗಿ ಇತ್ಯಾದಿ) ಕೇವಲ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಪಾಳೇಪಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮರು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಶಸ್ತ್ರ ಹಿಡಿಯಲಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಹಲವು ಬಾರಿ ಬಂಡಾಯಗಾರರನ್ನು ಸದೆಬಡಿಯಲು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು. ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಬಂಡಾಯಗಳು ವಿಫಲವಾದವು.
ಮೂಲ (Source): ವಿ.ಡಿ. ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರ ‘The Indian War of Independence 1857’ ಪುಸ್ತಕದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ.
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಲಾಜಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಅನಲಿಟಿಕಲ್ (Analytical) ಪ್ರಶ್ನೆ. ಬಂಡಾಯದ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಬಲಕ್ಕಿಂತ ನಮ್ಮವರ ಅಸಹಕಾರವೇ ಕಾರಣ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕು.
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): KPSC KAS ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರದ UPSC ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 39: (ಹೇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರಣ – Assertion and Reasoning)
ಹೇಳಿಕೆ (A): ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮಳನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾರಣ (R): ಝಾನ್ಸಿ ರಾಣಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿಗಿಂತ ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳ (30 ವರ್ಷ) ಮುಂಚೆಯೇ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ‘ದತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ’ ಎಂಬ ನೀತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಶಸ್ತ್ರ ಹಿಡಿದು ಹೋರಾಡಿದಳು.
ಸರಿಯಾದ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿ:
A. (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿ, ಮತ್ತು (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ.
B. (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿ, ಆದರೆ (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲ.
C. (A) ಸರಿ, ಆದರೆ (R) ತಪ್ಪು.
D. (A) ತಪ್ಪು, ಆದರೆ (R) ಸರಿ.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A. (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿ, ಮತ್ತು (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಝಾನ್ಸಿ ರಾಣಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿ ಬಂಡಾಯವೆದ್ದದ್ದು 1857 ರ ಮಹಾದಂಗೆಯಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿಸ್ತರಣಾವಾದಿ ನೀತಿ (ದತ್ತು ನಿಯಮದ ಅನ್ವಯ) ಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ 1824 ರಲ್ಲೇ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಥ್ಯಾಕರೆಯನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದಳು. ಹೀಗಾಗಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ ಎಂದು ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ (Source): 10ನೇ ತರಗತಿ ಇತಿಹಾಸ (ಪುಟ 46).
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಅರಿವು (Chronology Awareness) ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು. 1824 ಮತ್ತು 1857 ರ ನಡುವಿನ ಅಂತರವೇ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಜೀವಾಳ.
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಶಿಕ್ಷಕರ ನೇಮಕಾತಿ (HSTR/GPSTR) ಮತ್ತು FDA ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಲು ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 40: (ಸರಿಯಾದ/ತಪ್ಪಾದ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು – Find the Incorrect Pair)
ಬಂಡಾಯಗಾರರು ಮತ್ತು ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಬಳಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತಪ್ಪಾದ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ:
A. ಧೋಂಡಿಯಾ ವಾಘ್ – ಮಿಂಚಿನ ದಾಳಿ ಮತ್ತು ಗೆರಿಲ್ಲಾ ತಂತ್ರ (Hit and Run tactics)
B. ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ – ಖಜಾನೆಗಳ ಲೂಟಿ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯದ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧ (Jungle warfare)
C. ಅಮರ ಸುಳ್ಯ ಬಂಡಾಯ (ಪುಟ್ಟಬಸಪ್ಪ) – ಫಿರಂಗಿ ದಳದೊಂದಿಗಿನ ನೇರ ಯುದ್ಧ (Artillery warfare)
D. ಹಲಗಲಿ ಬೇಡರು – ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬೇಟೆಯ ಆಯುಧಗಳ ಬಳಕೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C. ಅಮರ ಸುಳ್ಯ ಬಂಡಾಯ (ಪುಟ್ಟಬಸಪ್ಪ) – ಫಿರಂಗಿ ದಳದೊಂದಿಗಿನ ನೇರ ಯುದ್ಧ (Artillery warfare)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಅಮರ ಸುಳ್ಯ ಬಂಡಾಯಗಾರರ ಬಳಿ ಯಾವುದೇ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಫಿರಂಗಿ ದಳವಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ರೈತರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಕತ್ತಿ, ಬಾಣ, ಕೋವಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಗುಂಪು ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು. ಉಳಿದಂತೆ ವಾಘ್ ಮತ್ತು ರಾಯಣ್ಣ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ತಂತ್ರ ಬಳಸಿದ್ದು, ಹಲಗಲಿ ಬೇಡರು ತಮ್ಮ ಬೇಟೆಯ ಆಯುಧಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಿದ್ದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ.
ಮೂಲ (Source): ಕರ್ನಾಟಕದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನ.
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಯಾವ ಬಂಡಾಯದ ಸ್ವರೂಪ ಹೇಗಿತ್ತು (Nature of Rebellion) ಎಂಬುದನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆಯೇ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಈ ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): KSP PSI ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ತಾರ್ಕಿಕ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು (Logical thinking) ಅಳೆಯಲು ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 41: (ಸರಿಯಾದ/ತಪ್ಪಾದ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು – Find the Correct Pair)
ಬಂಡಾಯದ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಕೋಟೆಗಳ ಪೈಕಿ ಸರಿಯಾಗಿರುವ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗುರುತಿಸಿ:
A. ಭೀಮರಾವ್ – ಜಮಖಂಡಿ ಕೋಟೆ
B. ವೀರಪ್ಪ (1819) – ಕೊಪ್ಪಳ ಕೋಟೆ
C. ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕ – ಮುಧೋಳ ಕೋಟೆ
D. ಅಪ್ಪಾಸಾಹೇಬ – ನರಗುಂದ ಕೋಟೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. ವೀರಪ್ಪ (1819) – ಕೊಪ್ಪಳ ಕೋಟೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ವೀರಪ್ಪನು ನಿಜಾಮನ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಡಿದೆದ್ದು ಕೊಪ್ಪಳ ಮತ್ತು ಬಹದ್ದೂರ್ ಬಂಡೆ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು (ಇದು ಸರಿಯಾದ ಜೋಡಿ). ಭೀಮರಾವ್ ಮುಂಡರಗಿ ಮತ್ತು ಕೊಪ್ಪಳ ಕೋಟೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವನು, ಜಮಖಂಡಿಗಲ್ಲ. ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕ ಸುರಪುರ ಕೋಟೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವನು, ಮುಧೋಳಕ್ಕಲ್ಲ (ಮುಧೋಳ ಹಲಗಲಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ). ಅಪ್ಪಾಸಾಹೇಬ ಜಮಖಂಡಿಯ ಅರಸ.
ಮೂಲ (Source): ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ.
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಕೋಟೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾಯಕರನ್ನು ಅದಲು ಬದಲು ಮಾಡಿ ಗೊಂದಲ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು. (Cross-matching technique).
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): KEA ನಡೆಸುವ ಇಲಾಖಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ (Departmental Exams) ಇಂತಹ ಫ್ಯಾಕ್ಚುವಲ್ ಜೋಡಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 42: (ಪರಿಕಲ್ಪನೆ/ಅನ್ವಯಿಕ ಆಧಾರಿತ – Concept/Application Based)
1857 ರ ದಂಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ‘ಮುಂಡರಗಿ ಭೀಮರಾವ್’ ಮತ್ತು ‘ನರಗುಂದದ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ’ರ ನಡುವೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸಮನ್ವಯತೆ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದು ಏಕೆ ವಿಫಲವಾಯಿತು?
A. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರು.
B. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ (ಒಂದೇ ದಿನ) ಬ್ರಿಟಿಷರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಗುಪ್ತ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ದಾಳಿ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಯೋಜನೆ ವಿಫಲವಾಯಿತು.
C. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.
D. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಶರಣಾಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರು.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ (ಒಂದೇ ದಿನ) ಬ್ರಿಟಿಷರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಗುಪ್ತ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ದಾಳಿ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಯೋಜನೆ ವಿಫಲವಾಯಿತು.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಮೇ 27, 1858 ರಂದು ಭೀಮರಾವ್, ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ, ದೇಸಾಯಿಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಂಡಾಯವೇಳಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಈ ಗುಟ್ಟು ಮೊದಲೇ ತಿಳಿದು ಮ್ಯಾನ್ಸನ್ ನರಗುಂದದತ್ತ ಧಾವಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಗಾಬರಿಗೊಂಡ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬನು ನಿಗದಿತ ದಿನಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ (ಮೇ 25) ಮ್ಯಾನ್ಸನ್ ನನ್ನು ಕೊಂದು ಬಂಡಾಯ ಶುರುಮಾಡಿದ. ಇದರಿಂದ ಭೀಮರಾವ್ ಪಡೆಯು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ದಾಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಬೇಕಾಯಿತು.
ಮೂಲ (Source): ಇತಿಹಾಸ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ (1857 ರ ದಂಗೆಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾತ್ರ).
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಇದು ‘Premature Action’ (ಸಮಯಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಮಾಡಿದ ದಾಳಿ) ಹೇಗೆ ಇಡೀ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): KAS ಪ್ರಿಲಿಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ (PSI/RSI) ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 43: (ಪರಿಕಲ್ಪನೆ/ಅನ್ವಯಿಕ ಆಧಾರಿತ – Concept/Application Based)
ಕಿತ್ತೂರು ಬಂಡಾಯದ (1824) ನಂತರ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕಿತ್ತೂರು ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಅಲ್ಲಿನ ಜನರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಪ್ರಮುಖ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮವೇನು?
A. ಕಿತ್ತೂರಿನ ಕಂದಾಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮನ್ನಾ ಮಾಡಿದರು.
B. ಕಿತ್ತೂರಿನ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು.
C. ಕಿತ್ತೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಗಿ ಪೊಲೀಸ್ ಬಂದೋಬಸ್ತ್ ಏರ್ಪಡಿಸಿ, ‘ಚಾಪ್ಲಿನ್’ (Chaplin) ಎಂಬ ಕಮಿಷನರ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದರು.
D. ಕಿತ್ತೂರು ಜನರಿಗೆ ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲು ಶಾಲೆಯನ್ನು ತೆರೆದರು.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C. ಕಿತ್ತೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಗಿ ಪೊಲೀಸ್ ಬಂದೋಬಸ್ತ್ ಏರ್ಪಡಿಸಿ, ‘ಚಾಪ್ಲಿನ್’ (Chaplin) ಎಂಬ ಕಮಿಷನರ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದರು.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಬಂಧನದ ನಂತರ ಕಿತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ದಂಗೆ ಏಳದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಡೆಕ್ಕನ್ ಕಮಿಷನರ್ ‘ಚಾಪ್ಲಿನ್’ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು. ಕಿತ್ತೂರಿನ ಎಲ್ಲ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ಸೈನ್ಯವನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಧಾರವಾಡ ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ ಗೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. (ಇದೇ ಮುಂದೆ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣನ ಬಂಡಾಯಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು).
ಮೂಲ (Source): ಕರ್ನಾಟಕ ಇತಿಹಾಸ ದರ್ಶನ.
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಬಂಡಾಯದ ‘ಪರಿಣಾಮ’ಗಳ (Consequences) ಬಗ್ಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅರಿವಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು.
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): FDA ಮತ್ತು KAS ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ After-effects (ಪರಿಣಾಮಗಳು) ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಬರುವುದು ವಾಡಿಕೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 44: (ಪರಿಕಲ್ಪನೆ/ಅನ್ವಯಿಕ ಆಧಾರಿತ – Concept/Application Based)
1800 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಧೋಂಡಿಯಾ ವಾಘ್ ಬಂಡಾಯವನ್ನು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು “ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಮೊದಲ ಸಂಘಟಿತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು” ಎಂದು ಏಕೆ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ?
A. ಏಕೆಂದರೆ ಆತ ಬ್ರಿಟಿಷರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಾರತದಿಂದ ಓಡಿಸಿದ್ದನು.
B. ಏಕೆಂದರೆ ಆತ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಸೋಲಿನ ನಂತರ ನಿರಾಶರಾಗಿದ್ದ ಫ್ರೆಂಚ್, ಮರಾಠ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪಾಳೇಗಾರರನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಡಿ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಬೃಹತ್ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ (Alliance) ರಚಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು.
C. ಏಕೆಂದರೆ ಆತ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ರಾಣಿಯ ವಿರುದ್ಧವೇ ಹೋರಾಡಿದನು.
D. ಏಕೆಂದರೆ ಆತ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರೈಲುಗಳನ್ನು ಸ್ಫೋಟಿಸಿದನು.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. ಏಕೆಂದರೆ ಆತ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಸೋಲಿನ ನಂತರ ನಿರಾಶರಾಗಿದ್ದ ಫ್ರೆಂಚ್, ಮರಾಠ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪಾಳೇಗಾರರನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಡಿ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಬೃಹತ್ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ (Alliance) ರಚಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಧೋಂಡಿಯಾ ವಾಘ್ ಕೇವಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ದರೋಡೆಕೋರನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ (ಬ್ರಿಟಿಷರು ಹಾಗೆ ಬಿಂಬಿಸಿದರೂ). ಆತ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಹತಾಶ ಸೈನಿಕರು, ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಅತೃಪ್ತ ಮರಾಠ ಸರದಾರರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪಾಳೇಗಾರರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು, ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಒಂದು ವಿಶಾಲವಾದ ಸಂಘಟಿತ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಮುನ್ನೋಟ (Vision) ಹೊಂದಿದ್ದನು.
ಮೂಲ (Source): ವಿ.ಡಿ. ಸಾವರ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಬಿಪನ್ ಚಂದ್ರ ಅವರ ಇತಿಹಾಸ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ.
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಧೋಂಡಿಯಾ ವಾಘ್ ನನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕಳ್ಳ-ದರೋಡೆಕೋರ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಆತ ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಸಂಘಟಕನಾಗಿದ್ದ ಎಂಬುದನ್ನು (Nationalist view) ಪರೀಕ್ಷಕರು ಇಲ್ಲಿ ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ UPSC ಯ ‘Personality Assessment’ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಮುಂಬರುವ KPSC ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಲೆವೆಲ್ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 45: (ಪರಿಕಲ್ಪನೆ/ಅನ್ವಯಿಕ ಆಧಾರಿತ – Concept/Application Based)
ಸುರಪುರದ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನ ಬಂಡಾಯವು (1858) 1857 ರ ಮಹಾದಂಗೆಯ (Sepoy Mutiny) ನೇರ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವೇನು?
A. ಆತನ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿಪಾಯಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಇದ್ದರು.
B. ಆತ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ನಾಯಕರಾದ ನಾನಾಸಾಹೇಬ್ ಮತ್ತು ತಾತ್ಯಾ ಟೋಪೆ ಅವರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ರಹಸ್ಯ ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪರವಾಗಿ ದಂಗೆ ಏಳಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿದ್ದನು.
C. ಆತ ದೆಹಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾ ಜಾಫರ್ ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದನು.
D. ಆತ ಕಾನ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದ್ದನು.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. ಆತ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ನಾಯಕರಾದ ನಾನಾಸಾಹೇಬ್ ಮತ್ತು ತಾತ್ಯಾ ಟೋಪೆ ಅವರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ರಹಸ್ಯ ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪರವಾಗಿ ದಂಗೆ ಏಳಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿದ್ದನು.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಸುರಪುರವು 1857 ರ ದಂಗೆಯ ದಕ್ಷಿಣದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳಾದ ನಾನಾಸಾಹೇಬನ ಗುಪ್ತಚರರಿಗೆ (ಎಂಜೆಸ್ಸೇರಿಗಳಿಗೆ) ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಲಾಪುರ, ಬೆಳಗಾವಿ, ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಿಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಬಂಡಾಯವೇಳುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲು ಸಂಚು ರೂಪಿಸಿದ್ದನು ಎಂಬುದು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿಚಾರಣೆಯಿಂದ ಸಾಬೀತಾಗಿತ್ತು.
ಮೂಲ (Source): ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 1857 ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಅಧ್ಯಯನ.
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): 1857 ರ ದಂಗೆಗೂ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೂ ಏನು ಸಂಬಂಧ ಎಂದು ಕೇಳುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡುವ ಲಾಜಿಕಲ್ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದು. ಸುರಪುರವೇ ಆ ಕೊಂಡಿ (Link).
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಈ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಅನ್ನು KAS, SDA ಮತ್ತು PDO ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟೇಟ್ಮೆಂಟ್ ಅಥವಾ ನೇರ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 46: (ಪರಿಕಲ್ಪನೆ/ಅನ್ವಯಿಕ ಆಧಾರಿತ – Concept/Application Based)
ಸಿಂದಗಿ ಬಂಡಾಯದಲ್ಲಿ (1824) ದಿವಾಕರ ದೀಕ್ಷಿತ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ರೈತರು ತಹಸೀಲ್ದಾರ್ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಅವರು ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆ ಏನಾಗಿತ್ತು?
A. ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು.
B. ಅವರು ಹೊಸ ತಹಸೀಲ್ದಾರ್, ಶಿರಸ್ತೇದಾರ್ ಮತ್ತು ಪೇದೆಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡು, ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸಮಾನಾಂತರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು (Parallel Government) ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಂದಾಯ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
C. ಅವರು ಕಚೇರಿಯನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು.
D. ಅವರು ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. ಅವರು ಹೊಸ ತಹಸೀಲ್ದಾರ್, ಶಿರಸ್ತೇದಾರ್ ಮತ್ತು ಪೇದೆಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡು, ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸಮಾನಾಂತರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು (Parallel Government) ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಂದಾಯ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಸಿಂದಗಿ ಬಂಡಾಯದ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ, ಅವರು ಕೇವಲ ದಾಂಧಲೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು, ‘ಪ್ಯಾರಲಲ್ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್’ (ಸಮಾನಾಂತರ ಸರ್ಕಾರ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ದಿವಾಕರ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಮುಂತಾದವರು ಹೊಸ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿ, ಜನರಿಂದ ತಾವೇ ಕಂದಾಯ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮದೇ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದರು. ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು.
ಮೂಲ (Source): ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಬಂಡಾಯಗಳು (ಪುಟ 217).
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): “ಸಮಾನಾಂತರ ಸರ್ಕಾರ” (Parallel Government) ಎಂಬುದು 1942 ರ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಆದರೆ ಅದು 1824 ರಲ್ಲೇ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡುವ ಟ್ರಿಕಿ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಮುಂಬರುವ KEA ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ (Lengthy analytical style) ಇದು ಮೋಸ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್ಪೆಕ್ಟೆಡ್ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 47: (ಪರಿಕಲ್ಪನೆ/ಅನ್ವಯಿಕ ಆಧಾರಿತ – Concept/Application Based)
ಮುಂಡರಗಿ ಭೀಮರಾವ್ ಅವರ ಬಂಡಾಯದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಯಾವ ಕೋಟೆಯ ಯುದ್ಧವು ಅವರಿಗೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮರಣ ತಂದಿತು?
A. ಗದಗ ಕೋಟೆ
B. ನರಗುಂದ ಕೋಟೆ
C. ಕೊಪ್ಪಳ ಕೋಟೆ
D. ಬಳ್ಳಾರಿ ಕೋಟೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C. ಕೊಪ್ಪಳ ಕೋಟೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಮೇ 1858 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸೈನ್ಯ ಮುಂಡರಗಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಭೀಮರಾವ್ ಮತ್ತು ಸೊರಟೂರು ದೇಸಾಯಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ‘ಕೊಪ್ಪಳ ಕೋಟೆ’ಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಜೂನ್ 1 ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನಾನಿ ಮೇಜರ್ ಹ್ಯೂಸ್ (Major Hughes) ಕೊಪ್ಪಳ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಫಿರಂಗಿ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದನು. ಈ ಭೀಕರ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಭೀಮರಾವ್ ಮತ್ತು ದೇಸಾಯಿ ಇಬ್ಬರೂ ಗುಂಡೇಟಿಗೆ ಬಲಿಯಾದರು.
ಮೂಲ (Source): 10ನೇ ತರಗತಿ ರಾಜ್ಯ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ (ಪುಟ 49).
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ‘ಮುಂಡರಗಿ’ ಭೀಮರಾವ್ ಎಂದಾಕ್ಷಣ ಆತ ಸತ್ತಿದ್ದೂ ಮುಂಡರಗಿಯಲ್ಲೇ ಎಂದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಊಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅಂತಿಮ ಯುದ್ಧ ನಡೆದದ್ದು ಕೊಪ್ಪಳ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಿರಬೇಕು.
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಇದು KPSC Group-C ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ (PC) ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಕನ್ ಫ್ಯೂಸಿಂಗ್ ಫ್ಯಾಕ್ಚುವಲ್ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 48: (ಪರಿಕಲ್ಪನೆ/ಅನ್ವಯಿಕ ಆಧಾರಿತ – Concept/Application Based)
ಅಮರ ಸುಳ್ಯ ಬಂಡಾಯ (1837) ವಿಫಲವಾಗಲು ಮುಖ್ಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯ (Tactical) ಕಾರಣವೇನು?
A. ಬಂಡಾಯಗಾರರಿಗೆ ಈಜು ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
B. ಬಂಡಾಯಗಾರರು ಮಂಗಳೂರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಕೇರಳ (ತಲಚೇರಿ) ಮತ್ತು ಮುಂಬೈನಿಂದ ಆಧುನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೃಹತ್ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ ತರಿಸಿಕೊಂಡು ಮರುದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು.
C. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
D. ಕೊಡಗಿನ ಜನರು ಬಂಡಾಯಗಾರರನ್ನು ಕಾಡಿನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿದರು.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. ಬಂಡಾಯಗಾರರು ಮಂಗಳೂರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಕೇರಳ (ತಲಚೇರಿ) ಮತ್ತು ಮುಂಬೈನಿಂದ ಆಧುನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೃಹತ್ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ ತರಿಸಿಕೊಂಡು ಮರುದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಪುಟ್ಟಬಸಪ್ಪನ ಪಡೆಯು ಏಪ್ರಿಲ್ 1837 ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬಾವುಟವನ್ನು ಇಳಿಸಿ ಹಾಲೇರಿ ಬಾವುಟ ಹಾರಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಕರಾವಳಿಯ (ಸಮುದ್ರದ) ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದಿದ್ದರಿಂದ, ಅವರು ತಕ್ಷಣವೇ ತಲಚೇರಿ, ಕಣ್ಣಾನೂರು ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆಯಿಂದ ಹಡಗುಗಳ ಮೂಲಕ ಬೃಹತ್ ಸೇನೆಯನ್ನು ತರಿಸಿದರು. ರೈತರ ಪಡೆಯು ಈ ಆಧುನಿಕ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಡೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲಾಗದೆ ಸೋತಿತು.
ಮೂಲ (Source): ಪಿಯುಸಿ ಇತಿಹಾಸ (ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಂಡಾಯಗಳು).
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭೌಗೋಳಿಕ-ಇತಿಹಾಸದ ಲಿಂಕ್. ಕರಾವಳಿ ತೀರ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ (Strategic advantage) ಒದಗಿಬಂತು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು.
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಇಂತಹ ಭೌಗೋಳಿಕ-ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು (Strategic Analysis) KAS ಮೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಲಿಮ್ಸ್ ನ ಹಾಟ್ ಫೇವರಿಟ್.
ಪ್ರಶ್ನೆ 49: (ಪರಿಕಲ್ಪನೆ/ಅನ್ವಯಿಕ ಆಧಾರಿತ – Concept/Application Based)
ಹಲಗಲಿ ಬೇಡರ ಬಂಡಾಯದ (1857) ನಂತರ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಆ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಿಸಿದರು?
A. ಗ್ರಾಮದ ಜನರಿಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದರು.
B. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನಾನಿ ಕರ್ನಲ್ ಮ್ಯಾಲ್ಕಮ್ ಹಲಗಲಿ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದನು ಮತ್ತು ಬದುಕುಳಿದವರನ್ನು ಕ್ರೂರವಾಗಿ ನೇಣಿಗೇರಿಸಿದನು.
C. ಅವರನ್ನು ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಿದರು.
D. ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಜಮೀನ್ದಾರನಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದರು.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನಾನಿ ಕರ್ನಲ್ ಮ್ಯಾಲ್ಕಮ್ ಹಲಗಲಿ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದನು ಮತ್ತು ಬದುಕುಳಿದವರನ್ನು ಕ್ರೂರವಾಗಿ ನೇಣಿಗೇರಿಸಿದನು.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಹಲಗಲಿ ಬೇಡರ ಆಯುಧಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಅವರ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿರೋಧದಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷರು, ನವೆಂಬರ್ 29, 1857 ರಂದು ಇಡೀ ಹಲಗಲಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನೇ ಸುಟ್ಟು ಭಸ್ಮ ಮಾಡಿದರು. ಜಡಗ, ಬಾಲ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕರನ್ನು ಮುಧೋಳದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೇಣಿಗೇರಿಸಿದರು. ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕ್ರೂರ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಒಂದು ಕರಾಳ ಉದಾಹರಣೆ.
ಮೂಲ (Source): 10ನೇ ತರಗತಿಯ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ.
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): ಬ್ರಿಟಿಷರ ಪ್ರತೀಕಾರದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು (Nature of British Retaliation) ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಸುಮ್ಮನೆ ದಂಡ ಹಾಕಿ ಬಿಡುವಷ್ಟು ಮೃದುವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಡಬೇಕು.
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): KSP ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಫ್ಯಾಕ್ಚುವಲ್ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಬರಬಹುದು.
ಪ್ರಶ್ನೆ 50: (ಎಷ್ಟು ಜೊತೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ? – How many pairs are correctly matched?)
ಈ ಕೆಳಗಿನ ಬಂಡಾಯಗಾರರ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಅವರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಾಂತ್ಯ/ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕುರಿತಾದ ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ:
ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ (Channabasappa) – ಬಾದಾಮಿ ಬಂಡಾಯ (1841)
ಸದರ ಮಲ್ಲಪ್ಪ (ಬೂದಿ ಬಸಪ್ಪ) – ನಗರ/ಬೆಡನೂರು ಬಂಡಾಯ
ದೀಕ್ಷಿತ್ (Dixit) – ಸಿಂದಗಿ ಬಂಡಾಯ
ಸಿಡ್ಡಿ ಸಹೋದರರು (Siddi Brothers) – ಸೂಪಾ ಬಂಡಾಯ
ಮೇಲಿನ ಎಷ್ಟು ಜೋಡಿಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಿವೆ?
A. ಕೇವಲ ಎರಡು ಜೋಡಿಗಳು ಮಾತ್ರ (Only two pairs)
B. ಕೇವಲ ಮೂರು ಜೋಡಿಗಳು ಮಾತ್ರ (Only three pairs)
C. ಮೇಲಿನ ನಾಲ್ಕೂ ಜೋಡಿಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ (All four pairs)
D. ಯಾವುದೂ ಸರಿಯಿಲ್ಲ (None of the above)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C. ಮೇಲಿನ ನಾಲ್ಕೂ ಜೋಡಿಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ (All four pairs)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ: ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂಡಾಯಗಳ ಸಮಗ್ರ ಪಟ್ಟಿ. 1841 ರಲ್ಲಿ ‘ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ’ನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬಾದಾಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಬಂಡಾಯವಾಗಿತ್ತು. ನಗರ ಬಂಡಾಯವನ್ನು ‘ಬೂದಿ ಬಸಪ್ಪ’, ಸಿಂದಗಿ ಬಂಡಾಯವನ್ನು ‘ದಿವಾಕರ ದೀಕ್ಷಿತ್’ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಸೂಪಾ (ಜೋಯಿಡಾ) ಭಾಗದ ಬಂಡಾಯವನ್ನು ‘ಸಿಡ್ಡಿ ಸಹೋದರರು’ ಮತ್ತು ಫಡ್ನಿಸ್ ಸಹೋದರರು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ನಾಲ್ಕೂ ಜೋಡಿಗಳು ನಿಖರವಾಗಿವೆ.
ಮೂಲ (Source): ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ (ಪುಟ 310-330).
ಪರೀಕ್ಷಕರ ಮೈಂಡ್ ಗೇಮ್ (Examiner’s Mind Game): 50 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಸರಣಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಟಾಪಿಕ್ನ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು (Summary) ಒಂದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ. ‘ಬಾದಾಮಿ ಬಂಡಾಯ’ ಮತ್ತು ‘ಸೂಪಾ ಬಂಡಾಯ’ದಂತಹ ಮೈಕ್ರೋ ಟಾಪಿಕ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಎಕ್ಸಾಮ್ ರೇಡಾರ್ (Exam Radar – PYQ): ಈ “ಎಷ್ಟು ಜೋಡಿಗಳು ಸರಿ” (How many pairs) ಮಾದರಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರೀಕ್ಷಾ ಜಗತ್ತಿನ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರವಾಗಿದೆ. ಎಲಿಮಿನೇಷನ್ ಮಾಡಲಾಗದ ಈ ಮಾದರಿಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ.
ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಮ್ಮ ಒಟ್ಟು 50 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಿವೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ಮುಂದಿನ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇವೆ.
ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
ಭಾಗ 1 ರ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳನ್ನು ಓದಲು ಕೆಳಗಿನ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಬಂಡಾಯಗಳು: ಮುಂಬರುವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಈ ಟಾಪಿಕ್ನಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ 1-2 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಗ್ಯಾರಂಟಿ.