ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ನಮಸ್ಕಾರ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ಆಕಾಂಕ್ಷಿಗಳೇ, ನಿಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ನಮ್ಮ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಚಾರಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಗೆ ಸ್ವಾಗತ.
ಇಂದಿನ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶೇಷ ಸರಣಿಯ ವಿಷಯ “ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ” (Constitutional Development of India). ಇದು ಕೇವಲ ಸಂವಿಧಾನದ ಪಾಠವಲ್ಲ, ಇದು ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಎರಡನ್ನೂ ಬೆಸೆಯುವ ಅತಿಮುಖ್ಯವಾದ ಸೇತುವೆ. POLICE CONSTABLE, PSI, KSP, FDA ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಮುಂತಾದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ 1773 ರ ರೆಗ್ಯುಲೇಟಿಂಗ್ ಕಾಯ್ದೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು 1935 ರ ಕಾಯ್ದೆಯವರೆಗಿನ ಒಳ-ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಎಕ್ಸಾಮಿನರ್ ಗಳು ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ನೀವು ಯಾವ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿಮುಖ ಆಡಳಿತ ಬಂತು? ಯಾವ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚುನಾವಣೆ ಬಂತು? ಎಂಬುದನ್ನು ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು. ಬನ್ನಿ, ಇಂದು ಈ ಸಂವಿಧಾನದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿ ಬಿಡದೆ, ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ.
ನೆನಪಿಡಬೇಕಾದ ಒಂದು ವಿಷಯ ಈ ಟಾಪಿಕ್ ನ ಮೇಲೆ ನಿಮಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ. ನಾನು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮುಖ್ಯವಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಉಗಮ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಲು ಬಂದಿದ್ದರೂ, 1764 ರ ಬಕ್ಸಾರ್ ಕದನದ ನಂತರ ಬಂಗಾಳ, ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಒರಿಸ್ಸಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಕಂದಾಯ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು (ದಿವಾನಿ ಹಕ್ಕು) ಪಡೆಯಿತು. ಇದಾದ ನಂತರ ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಿಪರೀತ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ಕಂಪನಿಯು ದಿವಾಳಿಯಂಚಿಗೆ ಬಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ಬಳಿ ಸಾಲ ಕೇಳಿತು. ಆಗ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ತು, “ಕಂಪನಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಕಲೇಬೇಕು” ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಸರಣಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು.
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಾವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು:
1.ಕಂಪನಿಯ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಾದ ಕಾಯ್ದೆಗಳು (1773 – 1858)
2.ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಿರೀಟದ (Crown) ಆಡಳಿತದ ಕಾಯ್ದೆಗಳು (1858 – 1947)
1. ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಆಡಳಿತದ ಕಾಯ್ದೆಗಳು (1773 – 1858)
ರೆಗ್ಯುಲೇಟಿಂಗ್ ಕಾಯ್ದೆ (Regulating Act) – 1773
ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಇಟ್ಟ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
• ಗವರ್ನರ್ ಹುದ್ದೆಯ ಬದಲಾವಣೆ: ಬಂಗಾಳದ ಗವರ್ನರ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು “ಬಂಗಾಳದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್” ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಬಂಗಾಳದ ಮೊದಲ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಆಗಿ ವಾರನ್ ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್ ನೇಮಕಗೊಂಡನು.
• ಬಾಂಬೆ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಗವರ್ನರ್ಗಳನ್ನು ಬಂಗಾಳದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ನ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು.
• ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಥಾಪನೆ: ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅನ್ವಯ 1774 ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಹಾಗೂ ಮೂವರು ಇತರೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿದ್ದರು. (ಇದರ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ: ಸರ್ ಎಲಿಜಾ ಇಂಪೇ).
ಪಿಟ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾಯ್ದೆ (Pitt’s India Act) – 1784
• ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಕಂಪನಿಯ ವಾಣಿಜ್ಯ (Commercial) ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ (Political) ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿತು.
• ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಹೊಸದಾಗಿ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಎಂಬ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ “ದ್ವಿಮುಖ ಸರ್ಕಾರ” (Double Government) ಪದ್ಧತಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು.
• ನೆನಪಿರಲಿ / Alert: ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ‘ದ್ವಿ-ಪ್ರಭುತ್ವ’ (Dual Government) ತಂದದ್ದು ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಲೈವ್ (1765), ಆದರೆ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ‘ದ್ವಿ-ಸರ್ಕಾರ’ (Double Government / Board of Control & Court of Directors) ತಂದದ್ದು 1784 ರ ಪಿಟ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾಯ್ದೆ. ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ಕನ್ಫ್ಯೂಸ್ ಆಗಬಾರದು!
ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ (Charter Act) – 1813
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ವ್ಯಾಪಾರದ ‘ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು’ (Trade Monopoly) ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಲು ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು.
• ವಿನಾಯಿತಿ (Exception): ಆದರೆ, ಚಹಾ ವ್ಯಾಪಾರ (Tea Trade) ಮತ್ತು ಚೀನಾದೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಪನಿಯ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಯಿತು.
• ಭಾರತೀಯರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 1 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಯಿತು.
• ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮಿಷನರಿಗಳಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು ಅಧಿಕೃತ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.
• ಗಮನಿಸಿ: ಪ್ರೀತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೇ, ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೆನಪಿಡಿ. “ಯಾವ ಕಾಯ್ದೆಯು ಕಂಪನಿಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿತು?” ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ಅದು 1813 ರ ಕಾಯ್ದೆ. ಆದರೆ “ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ (Completely) ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿದ್ದು ಯಾವ ಕಾಯ್ದೆ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ಅದು 1833 ರ ಕಾಯ್ದೆ! ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪದಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ (Charter Act) – 1833
ಭಾರತದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ (Centralization) ಕಾಯ್ದೆ ಇದಾಗಿದೆ.
• ಬಂಗಾಳದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು “ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್” ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಮೂಲಕ ಲಾರ್ಡ್ ವಿಲಿಯಂ ಬೆಂಟಿಂಕ್ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಆದನು.
• ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು (ಚಹಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಸೇರಿದಂತೆ) ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಕೇವಲ “ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸಂಸ್ಥೆ” ಯಾಗಿ (Purely administrative body) ಉಳಿಯಿತು.
• ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಲು ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ನ ಮಂಡಳಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಕಾನೂನು ಸದಸ್ಯನನ್ನು (Law Member) ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಕಾನೂನು ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಲಾರ್ಡ್ ಮೆಕಾಲೆ ನೇಮಕಗೊಂಡನು.
ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ (Charter Act) – 1853
ಇದು ಕೊನೆಯ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆಯಾಗಿದೆ.
• ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ನ ಮಂಡಳಿಯ ‘ಶಾಸಕಾಂಗ’ (Legislative) ಮತ್ತು ‘ಕಾರ್ಯಾಂಗ’ (Executive) ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಯಿತು.
• ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು (ICS) ಭಾರತೀಯರು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. (ಇದಕ್ಕಾಗಿ 1854 ರಲ್ಲಿ ಮೆಕಾಲೆ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು).
2. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಿರೀಟದ ಆಡಳಿತದ ಕಾಯ್ದೆಗಳು (1858 – 1947)
1857 ರ ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆಯಿಂದ ಎಚ್ಚೆತ್ತ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ, ಭಾರತದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ತನ್ನ ಕೈಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ (Government of India Act) – 1858
ಇದನ್ನು “ಭಾರತದ ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದ ಕಾಯ್ದೆ” (Act for the Good Government of India) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.
• ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಣಿಗೆ (Crown) ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು.
• ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು “ವೈಸರಾಯ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ” ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ವೈಸರಾಯ್ ಆಗಿ ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡನು.
• ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ಸ್ ಅನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
• ಹೊಸದಾಗಿ “ಭಾರತದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ” (Secretary of State for India) ಎಂಬ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇವನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು 15 ಸದಸ್ಯರ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
ಭಾರತೀಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕಾಯ್ದೆ (Indian Councils Act) – 1861
• ಕಾನೂನು ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು.
• ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ 1859 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದ “ಖಾತೆಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಪದ್ಧತಿ” (Portfolio System) ಗೆ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
• ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆಗಳನ್ನು (Ordinances) ಹೊರಡಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವೈಸರಾಯ್ಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಭಾರತೀಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕಾಯ್ದೆ (Indian Councils Act) – 1892
• ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು.
• ಬಜೆಟ್ ಮೇಲೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಲು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲಾಯಿತು (ಆದರೆ ಪೂರಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ).
ಭಾರತೀಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕಾಯ್ದೆ (Indian Councils Act) – 1909 (ಮಿಂಟೋ-ಮಾರ್ಲೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳು)
• ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರ (Separate Electorate): ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೋಮುವಾದಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ (Communal representation) ಕಾನೂನಿನ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ಲಾರ್ಡ್ ಮಿಂಟೋ ನನ್ನು ‘ಕೋಮುವಾರು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಪಿತಾಮಹ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ವೈಸರಾಯ್ ನ ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಮಂಡಳಿಗೆ (Executive Council) ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭಾರತೀಯರೊಬ್ಬರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಆ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರೇ ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿನ್ಹಾ (ಕಾನೂನು ಸದಸ್ಯರಾಗಿ).
ನೆನಪಿರಲಿ / Alert: ಮಿಂಟೋ-ಮಾರ್ಲೆ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ‘ಮಾರ್ಲೆ’ ಎನ್ನುವವರು ಭಾರತದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ‘ಮಿಂಟೋ’ ಭಾರತದ ವೈಸರಾಯ್ ಆಗಿದ್ದನು. ಈ ಹೆಸರುಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ.
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ (Government of India Act) – 1919 (ಮಾಂಟೆಗೋ-ಚೆಮ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು)
• ಪ್ರಾಂತೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಮುಖ ಆಡಳಿತ (Dyarchy in Provinces): ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ‘ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳು’ (Reserved Subjects) ಮತ್ತು ‘ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡ ವಿಷಯಗಳು’ (Transferred Subjects) ಎಂದು ವಿಭಜಿಸಿ ದ್ವಿಮುಖ ಆಡಳಿತ ತರಲಾಯಿತು.
• ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಸದನ ಪದ್ಧತಿ (Bicameralism): ಭಾರತೀಯ ಶಾಸಕಾಂಗವನ್ನು ಮೇಲ್ಮನೆ (Rajya Sabha) ಮತ್ತು ಕೆಳಮನೆ (Lok Sabha) ಎಂದು ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ನೇರ ಚುನಾವಣಾ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.
• ಕೋಮುವಾರು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಸಿಖ್ಖರು, ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು, ಆಂಗ್ಲೋ-ಇಂಡಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ನರಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.
• ಕೇಂದ್ರ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗವನ್ನು (Public Service Commission) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು (ಇದು 1926 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು).
• ನೆನಪಿರಲಿ: ಸ್ಪರ್ಧಾರ್ಥಿಗಳೇ, ಎಕ್ಸಾಮಿನರ್ ಗಳು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕನ್ಫ್ಯೂಸ್ ಮಾಡುವ ಜಾಗ ಇದು. “ದ್ವಿಮುಖ ಆಡಳಿತ” (Dyarchy) 1919 ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ (Provinces) ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು. ಆದರೆ ಇದೇ ದ್ವಿಮುಖ ಆಡಳಿತವನ್ನು 1935 ರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ (Center) ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನೆನಪಿಡಿ!
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ (Government of India Act) – 1935
ಇದು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂವಿಧಾನದ ಸುಮಾರು 250 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಿಂದಲೇ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ (Provincial Autonomy): ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ದ್ವಿಮುಖ ಆಡಳಿತವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿ, ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
• ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಮೂರು ಪಟ್ಟಿಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು: ಫೆಡರಲ್ ಪಟ್ಟಿ, ಪ್ರಾಂತೀಯ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ. ಉಳಿಕೆ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು (Residuary powers) ವೈಸರಾಯ್ಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
• ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಮುಖ ಆಡಳಿತವನ್ನು (Dyarchy at Center) ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.
•ಭಾರತದ ಕರೆನ್ಸಿ ಮತ್ತು ಸಾಲವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು.
• 1937 ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ಕೋರ್ಟ್ (Federal Court) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.
ಬರ್ಮಾ (ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್) ದೇಶವನ್ನು ಭಾರತದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಯಿತು.
ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ (Indian Independence Act) – 1947
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿ, ಆಗಸ್ಟ್ 15, 1947 ರಂದು ಭಾರತವನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಷ್ಟ್ರವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.
• ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಎಂಬ ಎರಡು ಸ್ವತಂತ್ರ ಡೊಮಿನಿಯನ್ ಗಳ ವಿಭಜನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ವೈಸರಾಯ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
3. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಕಠಿಣ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (Tough PYQs)
ಈ ಟಾಪಿಕ್ ಎಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಿಂದೆ ಕೇಳಲಾದ ಈ ಎರಡು ಟ್ವಿಸ್ಟೆಡ್ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ:
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಕಾಯ್ದೆಯು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು “ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸಂಸ್ಥೆ” (Administrative body) ಯನ್ನಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು?
A) 1813 ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ
B) 1833 ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ
C) 1853 ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ
D) 1858 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
ಉತ್ತರ: B. 1833 ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ. (ವಿವರಣೆ: 1813 ರಲ್ಲಿ ಚಹಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಆದರೆ 1833 ರಲ್ಲಿ ಆ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನೂ ರದ್ದುಪಡಿಸಿ, ಕಂಪನಿಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮುಖವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು).
ಪ್ರಶ್ನೆ 2 : ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ‘ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆ’ (Ordinance) ಹೊರಡಿಸುವ ಅಧಿಕಾರದ ಮೂಲ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಯಾವ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವೈಸರಾಯ್ಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು?
A) 1861 ರ ಭಾರತೀಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕಾಯ್ದೆ
B) 1892 ರ ಭಾರತೀಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕಾಯ್ದೆ
C) 1909 ರ ಮಿಂಟೋ-ಮಾರ್ಲೆ ಕಾಯ್ದೆ
D) 1935 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
ಉತ್ತರ: A. 1861 ರ ಭಾರತೀಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕಾಯ್ದೆ. (ವಿವರಣೆ: ಶಾಸಕಾಂಗದ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಆರು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು 1861 ರ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿಯೇ ವೈಸರಾಯ್ಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು).
4. ಮುಂಬರುವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗಾಗಿ 30 ಅತಿಮುಖ್ಯ ಬಹು ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs)
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೇ, ನಿಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಇಲ್ಲಿ 30 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ಓದಿಕೊಳ್ಳಿ, ಇವು ಮುಂದೆ ಬರುವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ನಿಮಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತವೆ.
1. ಬಂಗಾಳದ ಗವರ್ನರ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು “ಬಂಗಾಳದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್” ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವುದು?
A) ಪಿಟ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾಯ್ದೆ 1784
B) 1813 ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ
C) 1773 ರ ರೆಗ್ಯುಲೇಟಿಂಗ್ ಕಾಯ್ದೆ
D) 1833 ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) 1773 ರ ರೆಗ್ಯುಲೇಟಿಂಗ್ ಕಾಯ್ದೆ
ವಿವರಣೆ: ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಬಂಗಾಳದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಗವರ್ನರ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿತು ಮತ್ತು ವಾರನ್ ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್ ಮೊದಲ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಆಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡನು.
2. ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು?
A) 1773
B) 1774
C) 1784
D) 1833
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) 1774
ವಿವರಣೆ: 1773 ರ ರೆಗ್ಯುಲೇಟಿಂಗ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅನ್ವಯ, ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ವಿಲಿಯಂ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ 1774 ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಸರ್ ಎಲಿಜಾ ಇಂಪೇ ಇದರ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.
3. ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ “ದ್ವಿಮುಖ ಸರ್ಕಾರ” (Double Government – ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ & ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ಸ್) ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವುದು?
A) 1773 ರ ರೆಗ್ಯುಲೇಟಿಂಗ್ ಕಾಯ್ದೆ
B) 1858 ರ ಕಾಯ್ದೆ
C) ಪಿಟ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾಯ್ದೆ 1784
D) 1919 ರ ಕಾಯ್ದೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) ಪಿಟ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾಯ್ದೆ 1784
ವಿವರಣೆ: ಕಂಪನಿಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
4. ಭಾರತೀಯರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ವಾರ್ಷಿಕ 1 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಿಡುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವುದು?
A) 1813 ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ
B) 1833 ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ
C) 1853 ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ
D) 1861 ರ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕಾಯ್ದೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A) 1813 ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ
ವಿವರಣೆ: ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಅನುದಾನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮಿಷನರಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ನೀಡಿತು.
5. “ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್” ಎಂಬ ಹೊಸ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವುದು?
A) 1773 ರ ರೆಗ್ಯುಲೇಟಿಂಗ್ ಕಾಯ್ದೆ
B) 1858 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
C) 1833 ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ
D) 1853 ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) 1833 ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ
ವಿವರಣೆ: ಬಂಗಾಳದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಇಡೀ ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಎಂದು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಲಾರ್ಡ್ ವಿಲಿಯಂ ಬೆಂಟಿಂಕ್ ಈ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ.
6. ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಕಾನೂನು ಆಯೋಗವನ್ನು (Law Commission) ಯಾವ ವರ್ಷ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಯಾರಾಗಿದ್ದರು?
A) 1833 – ಲಾರ್ಡ್ ಬೆಂಟಿಂಕ್
B) 1853 – ಲಾರ್ಡ್ ಡಾಲ್ಹೌಸಿ
C) 1834 – ಲಾರ್ಡ್ ಮೆಕಾಲೆ
D) 1861 – ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) 1834 – ಲಾರ್ಡ್ ಮೆಕಾಲೆ
ವಿವರಣೆ: 1833 ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅನ್ವಯ, ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 1834 ರಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್ ಮೆಕಾಲೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕಾನೂನು ಆಯೋಗವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
7. ಸಿವಿಲ್ ಸರ್ವಿಸ್ (ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ) ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವುದು?
A) 1813 ರ ಕಾಯ್ದೆ
B) 1833 ರ ಕಾಯ್ದೆ
C) 1853 ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ
D) 1858 ರ ಕಾಯ್ದೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) 1853 ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ
ವಿವರಣೆ: ಭಾರತೀಯರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಲು ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ 1854 ರಲ್ಲಿ ಮೆಕಾಲೆ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
8. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಣಿಯ (Crown) ನೇರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ತಂದ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವುದು?
A) 1858 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
B) 1861 ರ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕಾಯ್ದೆ
C) 1909 ರ ಮಿಂಟೋ-ಮಾರ್ಲೆ ಕಾಯ್ದೆ
D) 1853 ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A) 1858 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
ವಿವರಣೆ: 1857 ರ ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ತು ಮತ್ತು ಕಿರೀಟಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು.
9. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ‘ವೈಸರಾಯ್’ (Viceroy) ಆಗಿ ಯಾರು ನೇಮಕಗೊಂಡರು?
A) ಲಾರ್ಡ್ ಮೌಂಟ್ ಬ್ಯಾಟನ್
B) ಲಾರ್ಡ್ ಡಾಲ್ಹೌಸಿ
C) ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್
D) ಲಾರ್ಡ್ ವಾರನ್ ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್
ವಿವರಣೆ: 1858 ರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು “ವೈಸರಾಯ್” ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿತು. ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಭಾರತದ ಕೊನೆಯ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ವೈಸರಾಯ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
10. “ಭಾರತದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ” (Secretary of State for India) ಎಂಬ ಹೊಸ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಯಾವ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು?
A) 1858 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
B) 1861 ರ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕಾಯ್ದೆ
C) 1919 ರ ಕಾಯ್ದೆ
D) ಪಿಟ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾಯ್ದೆ 1784
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A) 1858 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
ವಿವರಣೆ: ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ದರ್ಜೆಯ ಸಚಿವರೊಬ್ಬರನ್ನು ಭಾರತದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು 15 ಸದಸ್ಯರ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
11. ಯಾವ ಕಾಯ್ದೆಯು ಶಾಸಕಾಂಗದಲ್ಲಿ (Legislative Council) ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ನೀಡಿತು?
A) 1858 ರ ಕಾಯ್ದೆ
B) 1861 ರ ಭಾರತೀಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕಾಯ್ದೆ
C) 1892 ರ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕಾಯ್ದೆ
D) 1909 ರ ಕಾಯ್ದೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) 1861 ರ ಭಾರತೀಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕಾಯ್ದೆ
ವಿವರಣೆ: ಕಾನೂನು ರಚನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಅಧಿಕಾರೇತರ (Non-official) ಸದಸ್ಯರನ್ನಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲು ವೈಸರಾಯ್ಗೆ ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿತು.
12. ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ “ಖಾತೆಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಪದ್ಧತಿ” (Portfolio System) ಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದವರು ಯಾರು?
A) ಲಾರ್ಡ್ ಬೆಂಟಿಂಕ್
B) ಲಾರ್ಡ್ ಮೆಕಾಲೆ
C) ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್
D) ಲಾರ್ಡ್ ರಿಪ್ಪನ್
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್
ವಿವರಣೆ: 1859 ರಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ 1861 ರ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮಾನ್ಯತೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಇದರನ್ವಯ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಇಲಾಖೆಗಳ ಹೊಣೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
13. ಯಾವ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಜೆಟ್ ಮೇಲೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು?
A) 1861 ರ ಕಾಯ್ದೆ
B) 1892 ರ ಭಾರತೀಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕಾಯ್ದೆ
C) 1909 ರ ಕಾಯ್ದೆ
D) 1919 ರ ಕಾಯ್ದೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) 1892 ರ ಭಾರತೀಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕಾಯ್ದೆ
ವಿವರಣೆ: ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಶಾಸಕಾಂಗದ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ವಾರ್ಷಿಕ ಬಜೆಟ್ ಮೇಲೆ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ.
14. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ “ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು” (Separate Electorate) ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವುದು?
A) 1919 ರ ಮಾಂಟೆಗೋ-ಚೆಮ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಕಾಯ್ದೆ
B) 1892 ರ ಕಾಯ್ದೆ
C) 1909 ರ ಮಿಂಟೋ-ಮಾರ್ಲೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳು
D) 1935 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) 1909 ರ ಮಿಂಟೋ-ಮಾರ್ಲೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳು
ವಿವರಣೆ: ಕೋಮುವಾರು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಕೇವಲ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮತದಾರರೇ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.
15. “ಕೋಮುವಾರು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಪಿತಾಮಹ” (Father of Communal Electorate) ಎಂದು ಯಾರನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ?
A) ಲಾರ್ಡ್ ಮಿಂಟೋ
B) ಲಾರ್ಡ್ ಮಾರ್ಲೆ
C) ಲಾರ್ಡ್ ಮೌಂಟ್ ಬ್ಯಾಟನ್
D) ಲಾರ್ಡ್ ಚೆಮ್ಸ್ಫರ್ಡ್
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A) ಲಾರ್ಡ್ ಮಿಂಟೋ
ವಿವರಣೆ: 1909 ರ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವಾಗ ಲಾರ್ಡ್ ಮಿಂಟೋ ಭಾರತದ ವೈಸರಾಯ್ ಆಗಿದ್ದನು. ಇವನೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಬಿರುದು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
16. ವೈಸರಾಯ್ನ ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಮಂಡಳಿಗೆ (Executive Council) ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಯಾರು?
A) ದಾದಾಭಾಯಿ ನವರೋಜಿ
B) ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿನ್ಹಾ
C) ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್
D) ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿನ್ಹಾ
ವಿವರಣೆ: 1909 ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅನ್ವಯ ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರನ್ನು ವೈಸರಾಯ್ ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಮಂಡಳಿಯ ಕಾನೂನು ಸದಸ್ಯರನ್ನಾಗಿ (Law Member) ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.
17. ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ (Provinces) “ದ್ವಿಮುಖ ಆಡಳಿತ” (Dyarchy) ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವುದು?
A) 1909 ರ ಮಿಂಟೋ-ಮಾರ್ಲೆ ಕಾಯ್ದೆ
B) 1935 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
C) 1919 ರ ಮಾಂಟೆಗೋ-ಚೆಮ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಕಾಯ್ದೆ
D) 1947 ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) 1919 ರ ಮಾಂಟೆಗೋ-ಚೆಮ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಕಾಯ್ದೆ
ವಿವರಣೆ: ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಪ್ರಾಂತೀಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ‘ಮೀಸಲು’ (Reserved) ಮತ್ತು ‘ವರ್ಗಾಯಿತ’ (Transferred) ಎಂದು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಡಯಾರ್ಕಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು.
18. ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಶಾಸಕಾಂಗವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ “ದ್ವಿಸದನ ಪದ್ಧತಿ” (Bicameralism) ಯಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವುದು?
A) 1892 ರ ಕಾಯ್ದೆ
B) 1919 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
C) 1935 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
D) 1909 ರ ಕಾಯ್ದೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) 1919 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
ವಿವರಣೆ: ಕೇಂದ್ರ ಶಾಸಕಾಂಗವನ್ನು ಮೇಲ್ಮನೆ (ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಸ್ಟೇಟ್) ಮತ್ತು ಕೆಳಮನೆ (ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟಿವ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ) ಎಂದು ವಿಭಜಿಸಿ, ಬಹುಪಾಲು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ನೇರ ಚುನಾವಣೆಯ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
19. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗವನ್ನು (Public Service Commission) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಯಾವ ಕಾಯ್ದೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿತು?
A) 1853 ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ
B) 1919 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
C) 1935 ರ ಕಾಯ್ದೆ
D) 1909 ರ ಕಾಯ್ದೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) 1919 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
ವಿವರಣೆ: ನಾಗರಿಕ ಸೇವಕರ ನೇಮಕಾತಿಗಾಗಿ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು 1919 ರ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ 1926 ರಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಕಮಿಷನ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.
20. ಯಾವ ಕಾಯ್ದೆಯು “ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ” (Provincial Autonomy) ಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು?
A) 1919 ರ ಕಾಯ್ದೆ
B) 1935 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
C) 1861 ರ ಕಾಯ್ದೆ
D) 1909 ರ ಕಾಯ್ದೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) 1935 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
ವಿವರಣೆ: ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ದ್ವಿಮುಖ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಿ, ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವ ‘ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ’ಯನ್ನು 1935 ರ ಕಾಯ್ದೆ ನೀಡಿತು.
21. ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮೂರು ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ (Federal, Provincial, Concurrent) ವಿಭಜಿಸಿದ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವುದು?
A) 1919 ರ ಕಾಯ್ದೆ
B) 1935 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
C) 1947 ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ
D) 1892 ರ ಕಾಯ್ದೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) 1935 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
ವಿವರಣೆ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿರುವ 7ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಂತೆ, ಅಂದೇ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮೂರು ಪಟ್ಟಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.
22. ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವುದು?
A) 1909 ರ ಕಾಯ್ದೆ
B) 1919 ರ ಕಾಯ್ದೆ
C) 1935 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
D) 1947 ರ ಕಾಯ್ದೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) 1935 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
ವಿವರಣೆ: ಭಾರತದ ಕರೆನ್ಸಿ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು, 1935 ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಅನ್ವಯ 1935 ಏಪ್ರಿಲ್ 1 ರಂದು RBI ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
23. 1937 ರಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ “ಫೆಡರಲ್ ಕೋರ್ಟ್” (Federal Court) ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ ಶಾಸನ ಯಾವುದು?
A) 1773 ರ ರೆಗ್ಯುಲೇಟಿಂಗ್ ಕಾಯ್ದೆ
B) 1919 ರ ಕಾಯ್ದೆ
C) 1935 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
D) 1861 ರ ಕಾಯ್ದೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) 1935 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
ವಿವರಣೆ: ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರದ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು 1935 ರ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು. ಇದು ಈಗಿನ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ ಪೂರ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ.
24. ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಮುಖ ಆಡಳಿತ (Dyarchy at the Center) ವನ್ನು ಯಾವ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು?
A) 1919 ರ ಕಾಯ್ದೆ
B) 1935 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
C) 1909 ರ ಕಾಯ್ದೆ
D) 1858 ರ ಕಾಯ್ದೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) 1935 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
ವಿವರಣೆ: 1919 ರ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ದ್ವಿಮುಖ ಆಡಳಿತವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, 1935 ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಫೆಡರಲ್ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಕೇಂದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಮುಖ ಆಡಳಿತ ತರಲಾಯಿತು.
25. 1858 ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದ “ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ” (Council of India) ವನ್ನು ಯಾವ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು?
A) 1919 ರ ಕಾಯ್ದೆ
B) 1935 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
C) 1947 ರ ಕಾಯ್ದೆ
D) 1909 ರ ಕಾಯ್ದೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) 1935 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
ವಿವರಣೆ: ಭಾರತದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು 1858 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದ 15 ಸದಸ್ಯರ ಈ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು 1935 ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು.
26. ಬರ್ಮಾ (ಪ್ರಸ್ತುತ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್) ದೇಶವನ್ನು ಭಾರತದ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವುದು?
A) 1919 ರ ಕಾಯ್ದೆ
B) 1935 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
C) 1947 ರ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ
D) 1892 ರ ಕಾಯ್ದೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) 1935 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
ವಿವರಣೆ: ಬರ್ಮಾ ದೇಶವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು 1935 ರ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1937 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಯಿತು.
27. ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ತನ್ನ ಬಹುಪಾಲು ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಯಾವ ಕಾಯ್ದೆಯಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆದಿದೆ?
A) 1919 ರ ಕಾಯ್ದೆ
B) 1947 ರ ಕಾಯ್ದೆ
C) 1935 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
D) 1909 ರ ಕಾಯ್ದೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) 1935 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
ವಿವರಣೆ: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ರಚಿಸುವಾಗ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯು 1935 ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸುಮಾರು 250 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಧಿಗಳನ್ನು (ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ) ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
28. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸೀಮಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು (Franchise) ಒದಗಿಸಿದ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವುದು?
A) 1909 ರ ಕಾಯ್ದೆ
B) 1919 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
C) 1892 ರ ಕಾಯ್ದೆ
D) 1935 ರ ಕಾಯ್ದೆ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) 1919 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
ವಿವರಣೆ: ಆಸ್ತಿ, ತೆರಿಗೆ ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಯ್ದ ಕೆಲವು ಜನರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ಮತದಾನ ಮಾಡುವ ಸೀಮಿತ ಹಕ್ಕನ್ನು 1919 ರ ಕಾಯ್ದೆ ನೀಡಿತು.
29. 1947 ರ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಮನೆತನದ ಒಪ್ಪಿಗೆ (Royal Assent) ದೊರೆತ ದಿನಾಂಕ ಯಾವುದು?
A) ಆಗಸ್ಟ್ 15, 1947
B) ಜುಲೈ 18, 1947
C) ಜೂನ್ 3, 1947
D) ಜನವರಿ 26, 1950
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) ಜುಲೈ 18, 1947
ವಿವರಣೆ: ಮೌಂಟ್ ಬ್ಯಾಟನ್ ಯೋಜನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪಿಸಲಾದ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜುಲೈ 4 ರಂದು ಮಂಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಜುಲೈ 18, 1947 ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜನ ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯಿತು.
30. ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಎಂಬ ಎರಡು ಸ್ವತಂತ್ರ ಡೊಮಿನಿಯನ್ ಗಳ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವುದು?
A) 1935 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
B) 1919 ರ ಕಾಯ್ದೆ
C) 1947 ರ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ
D) ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಿಷನ್ ಪ್ಲಾನ್
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) 1947 ರ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ
ವಿವರಣೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿ, ಆಗಸ್ಟ್ 15, 1947 ರಂದು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಎಂಬ ಎರಡು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಉದಯಕ್ಕೆ ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ವೈಸರಾಯ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು.
ಇದೇ ರೀತಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುವಂತಹ ವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಟೆಲಿಗ್ರಾಂ ಮತ್ತು ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್ ಗೆ ಜಾಯಿನ್ ಆಗುವುದನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡಿ
ಟೆಲಿಗ್ರಾಂ ಲಿಂಕ್: ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಲಿಂಕ್: ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶೇಷ ಸರಣಿಯ ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಓದಲು ಕೆಳಗಿನ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
ಪೊಲೀಸ್ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶೇಷ ಸರಣಿ:ಪ್ಲಾಸಿ ಮತ್ತು ಬಕ್ಸಾರ್ ಕದನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಇತಿಹಾಸ & 30+ MCQs